İslamiyet öncesi Türk devletlerinde kağana yönetme yetkisinin Gök Tanrı tarafından verildiği inancı nedir?
- A) Tımar sistemi
- B) Devşirme sistemi
- C) İkta sistemi
- D) Millet sistemi
- E) Kut anlayışı
Doğru cevap: E
Çözüm: Kut anlayışına göre siyasi meşruiyetin Tanrı tarafından hanedana verildiği kabul edilirdi.
İslamiyet öncesi Türk toplumunda örf, âdet ve hukuki düzenlemelerin bütününe ne ad verilir?
- A) Töre
- B) Ferman
- C) Tanzimat
- D) Kanunname
- E) Nizamname
Doğru cevap: A
Çözüm: Töre, toplumsal ve siyasi yaşamı düzenleyen gelenek temelli hukuk kurallarının adıdır.
İslamiyet öncesi Türk devletlerinde önemli işlerin görüşüldüğü danışma meclisi hangisidir?
- A) Divan-ı Hümayun
- B) Kurultay
- C) Meclis-i Mebusan
- D) Divan-ı Mezalim
- E) Ayan Meclisi
Doğru cevap: B
Çözüm: Kurultay, eski Türk devletlerinde yönetim ve devlet meselelerini görüşen meclistir.
Eski Türk devletlerinde hükümdarın eşinin kullandığı siyasi unvan hangisidir?
- A) Tigin
- B) Yabgu
- C) Hatun
- D) Şad
- E) Tudun
Doğru cevap: C
Çözüm: Hatun, hükümdarın eşinin unvanıdır; devlet yönetiminde temsil ve etkinlik sahibi olabilirdi.
Eski Türk devletlerinde hükümdar ailesinin erkek çocukları için kullanılan unvan hangisidir?
- A) Subaşı
- B) Aygucı
- C) Tudun
- D) Tigin
- E) Kam
Doğru cevap: D
Çözüm: Tigin, hükümdar soyundan gelen erkek çocuklar için kullanılan unvandır.
İslamiyet öncesi Türk siyasi geleneğinde kutsal merkez kabul edilen bölge hangisidir?
- A) Horasan
- B) Anadolu
- C) Maveraünnehir
- D) Balkanlar
- E) Ötüken
Doğru cevap: E
Çözüm: Ötüken bölgesi, Hun, Kök Türk ve Uygur siyasi geleneğinde önemli bir merkezdir.
Avrupa Hun Devleti’nin en tanınmış ve güçlü hükümdarı hangisidir?
- A) Mete Han
- B) Bumin Kağan
- C) Bögü Kağan
- D) Attila
- E) Bilge Kağan
Doğru cevap: D
Çözüm: Attila döneminde Avrupa Hun Devleti geniş nüfuz alanına ulaşmıştır.
Hazar devlet yönetici çevresinde benimsenmiş olduğu bilinen din hangisidir?
- A) Maniheizm
- B) Budizm
- C) Zerdüştlük
- D) Hristiyanlığın Ortodoks mezhebi
- E) Musevilik
Doğru cevap: E
Çözüm: Hazar yönetici çevresi Musevilik ile ilişkilendirilir; ülkede başka dinler de varlığını sürdürmüştür.
Hazar Kağanlığı’nın hâkimiyet sahası daha çok hangi bölgeyle ilişkilidir?
- A) Hazar Denizi ve çevresi
- B) Atlas Okyanusu kıyıları
- C) İber Yarımadası
- D) Hindistan’ın güneyi
- E) İskandinav Yarımadası
Doğru cevap: A
Çözüm: Hazar Kağanlığı, Hazar Denizi çevresi ile kuzeydeki bozkır alanlarında etkili olmuştur.
Türk savaş geleneğinde düşmanı geri çekiliyormuş gibi gösterip kuşatarak pusuya düşürme yöntemine ne denir?
- A) Siper savaşı
- B) Turan taktiği
- C) Hendek savunması
- D) Deniz ablukası
- E) Kale kuşatması
Doğru cevap: B
Çözüm: Turan taktiğinin temelinde sahte geri çekilme ve uygun yerde pusu/kuşatma vardır.
İslamiyet öncesi Türk topluluklarında yaygın olan tek ve yüce gök tanrı inancı hangi adla bilinir?
- A) Teslis inancı
- B) Şintoizm
- C) Gök Tanrı inancı
- D) Maniheizm
- E) Hinduizm
Doğru cevap: C
Çözüm: Gök Tanrı inancı erken Türk toplumlarının temel dinî geleneklerindendir.
İslamiyet öncesi Türk toplumunda bazı dinî törenleri yöneten kişiye hangi ad verilirdi?
- A) Kadı
- B) Müderris
- C) Şeyhülislam
- D) Kam
- E) Müftü
Doğru cevap: D
Çözüm: Kam, erken Türk topluluklarının bazı inanç ve törenlerinde görev alan dinî kişidir.
Eski Türk sözlü kültüründe kullanılan geleneksel telli müzik aleti hangisidir?
- A) Org
- B) Piyano
- C) Klavsen
- D) Akordeon
- E) Kopuz
Doğru cevap: E
Çözüm: Kopuz, Türklerin geleneksel müzik ve destan anlatımı kültüründe önemli bir çalgıdır.
Çin hâkimiyetinden sonra Kutluk Kağan öncülüğünde kurulan devlet hangisidir?
- A) I. Kök Türk Devleti
- B) Asya Hun Devleti
- C) Avrupa Hun Devleti
- D) II. Kök Türk Devleti
- E) Uygur Devleti
Doğru cevap: D
Çözüm: Kutluk Kağan, İlteriş unvanıyla II. Kök Türk Devleti’nin kuruluşuna öncülük etti.
Orhun Yazıtları’nda kağanların halka karşı sorumluluklarını anlatması, Türk devlet anlayışının hangi yönünü aydınlatır?
- A) Devlet yönetiminde yalnız yabancı görevlilerin bulunduğunu
- B) Türklerin hiç yazı kullanmadığını
- C) Hanedan üyelerinin tahta çıkamadığını
- D) Kurultay kurumunun bulunmadığını
- E) Hükümdar ile toplum arasındaki karşılıklı görevleri
Doğru cevap: E
Çözüm: Yazıtlar hükümdarın halka hizmet ve düzeni koruma sorumluluğu hakkında bilgi verir.
Mete Han’ın askerî birlikleri on, yüz, bin ve on bin kişilik gruplara ayırması hangi amacı en doğrudan kolaylaştırmıştır?
- A) Orduda komuta ve sevk düzeni kurulmasını
- B) Bütün savaşların denizde yapılmasını
- C) Askerlik kurumunun kaldırılmasını
- D) Yerleşik çiftçiliğin zorunlu tutulmasını
- E) Hükümdarın yetkilerinin sona ermesini
Doğru cevap: A
Çözüm: Onlu birlik düzeni ordunun hiyerarşik örgütlenmesini ve kumandasını kolaylaştırmıştır.
Eski Türk toplumunda törenin yazılı bir anayasa olmadan da düzen sağlaması aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanır?
- A) Modern parlamento seçimi
- B) Geleneksel hukuk kuralları
- C) Sanayi üretim sistemi
- D) Coğrafi keşifler
- E) Feodal senyörlük
Doğru cevap: B
Çözüm: Töre, toplumun örf ve âdetlerine dayanan geleneksel hukuk düzenidir.
Orta Asya’dan farklı bölgelere yapılan Türk göçlerinde kuraklık, otlak ihtiyacı ve siyasi baskının birlikte etkili olması neyi gösterir?
- A) Bütün göçlerin yalnız dinî sebeple yapıldığını
- B) İklimin hiçbir etkisi olmadığını
- C) Göçlerin birden çok nedeninin bulunabildiğini
- D) Ekonomik koşulların önem taşımadığını
- E) Göçlerin daima tek bir hükümdarın emriyle başladığını
Doğru cevap: C
Çözüm: İklim, ekonomi ve siyaset gibi farklı etkenler aynı göç hareketinde etkili olabilmiştir.
Bir Türk ordusu çarpışmada geri kaçıyor gibi yapıp peşine düşen düşmanı iki yandan kuşatıyorsa hangi savaş tekniğini uygulamaktadır?
- A) Savunma amaçlı deniz ablukası
- B) Tamamen hareketsiz kale savunması
- C) Siperlerde uzun süreli yıpratma
- D) Sahte ricat ve pusuya dayalı Turan taktiği
- E) Yalnız kuşatma kuleleriyle saldırı
Doğru cevap: D
Çözüm: Sahte geri çekilmenin ardından pusuya düşürme, Turan veya hilal taktiğinin özüdür.
Uygur döneminde şehir kurma, tapınak ve duvar resmi yapma gibi faaliyetlerin artışı en çok hangi gelişmeyle açıklanır?
- A) Bütün ticaret yollarının kapanması
- B) Geleneksel sanatın tümüyle terk edilmesi
- C) Yazının kullanılmasının yasaklanması
- D) Hazar Devleti’nin kurulması
- E) Yerleşik yaşam ve şehir kültürünün gelişmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Uygurlarda yerleşik hayatın yaygınlaşması mimari ve sanat üretimini güçlendirmiştir.