Orta Asya’da kurulduğu bilinen ilk büyük Türk devleti aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Asya Hun Devleti
- B) Uygur Devleti
- C) Karahanlı Devleti
- D) Gazneli Devleti
- E) Büyük Selçuklu Devleti
Doğru cevap: A
Çözüm: İslamiyet öncesi Orta Asya Türk siyasi tarihinin bilinen ilk büyük devleti Asya Hun Devleti’dir.
Asya Hun Devleti’nin bilinen ilk hükümdarı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bumin Kağan
- B) Teoman
- C) Bilge Kağan
- D) Kutluk Kağan
- E) Attila
Doğru cevap: B
Çözüm: Asya Hun Devleti’nin bilinen ilk hükümdarı Teoman’dır; onun ardından Mete Han gelmiştir.
Asya Hun Devleti’nin en güçlü dönemini yaşatan hükümdar hangisidir?
- A) Bögü Kağan
- B) İstemi Yabgu
- C) Mete Han
- D) Tonyukuk
- E) İlteriş Kağan
Doğru cevap: C
Çözüm: Mete Han, Asya Hun Devleti’nin askerî ve siyasi gücünü artıran hükümdardır.
Türk askerî tarihinde onlu ordu teşkilatının düzenlenmesi hangi hükümdarla ilişkilendirilir?
- A) Attila
- B) Bumin Kağan
- C) Bilge Kağan
- D) Mete Han
- E) Bögü Kağan
Doğru cevap: D
Çözüm: Orduyu on, yüz, bin ve on binlik birliklere ayıran düzenleme Mete Han ile ilişkilendirilir.
Türk adını resmî devlet adı olarak kullanan ilk Türk devleti hangisidir?
- A) Asya Hun Devleti
- B) Avrupa Hun Devleti
- C) Uygur Devleti
- D) Hazar Kağanlığı
- E) Kök Türk Devleti
Doğru cevap: E
Çözüm: Kök Türk Devleti, Türk adını resmî siyasi adında kullanan ilk devlettir.
552 yılında kurulan Kök Türk Devleti’nin kurucusu kimdir?
- A) Bumin Kağan
- B) Mete Han
- C) Attila
- D) Kül Tigin
- E) Bögü Kağan
Doğru cevap: A
Çözüm: Birinci Kök Türk Devleti 552 yılında Bumin Kağan tarafından kurulmuştur.
Çin egemenliği sonrasında II. Kök Türk Devleti’ni yeniden kuran hükümdar hangisidir?
- A) Teoman
- B) Kutluk (İlteriş) Kağan
- C) Mete Han
- D) Bögü Kağan
- E) Kutluk Bilge Kül Kağan
Doğru cevap: B
Çözüm: Kutluk, İlteriş unvanıyla anılmış ve II. Kök Türk Devleti’nin kuruluşuna öncülük etmiştir.
Orhun Yazıtları hangi Türk devletinin tarihî dönemine aittir?
- A) Asya Hun Devleti
- B) Avrupa Hun Devleti
- C) II. Kök Türk Devleti
- D) Uygur Devleti
- E) Karahanlı Devleti
Doğru cevap: C
Çözüm: Bilge Kağan, Kül Tigin ve Tonyukuk yazıtları II. Kök Türk Devleti dönemine aittir.
Orhun Yazıtları’nda adı geçen Bilge Kağan’ın kardeşi olan komutan kimdir?
- A) Bumin Kağan
- B) Mete Han
- C) Bögü Kağan
- D) Kül Tigin
- E) Attila
Doğru cevap: D
Çözüm: Kül Tigin, Bilge Kağan’ın kardeşi ve II. Kök Türk Devleti’nin önemli komutanıdır.
II. Kök Türk Devleti’nde yazıtı bulunan önemli devlet adamı ve danışman kimdir?
- A) Teoman
- B) Atilla
- C) Balamir
- D) Sultan Sencer
- E) Tonyukuk
Doğru cevap: E
Çözüm: Tonyukuk, II. Kök Türk Devleti’nin deneyimli devlet adamı ve kağan danışmanıdır.
Uygur Devleti’nin 744 yılındaki kurucusu hangi kağandır?
- A) Kutluk Bilge Kül Kağan
- B) Bumin Kağan
- C) Mete Han
- D) Bilge Kağan
- E) İlteriş Kağan
Doğru cevap: A
Çözüm: Uygur Devleti 744 yılında Kutluk Bilge Kül Kağan tarafından kurulmuştur.
Uygurların özellikle Bögü Kağan döneminde benimsediği din hangisidir?
- A) Hristiyanlık
- B) Maniheizm
- C) Zerdüştlük
- D) Musevilik
- E) İslamiyet
Doğru cevap: B
Çözüm: Bögü Kağan döneminde Uygurlarda Maniheizm etkili bir inanç hâline gelmiştir.
840 yılında Uygur Devleti’nin siyasi varlığına son veren topluluk hangisidir?
- A) Avarlar
- B) Peçenekler
- C) Kırgızlar
- D) Hazarlar
- E) Karluklar
Doğru cevap: C
Çözüm: Kırgızların 840 yılındaki saldırıları sonucunda Uygur Devleti yıkılmıştır.
Orta Asya’daki Uygur Devleti’nin yıkılışı hangi yılda gerçekleşmiştir?
- A) 552
- B) 630
- C) 744
- D) 840
- E) 1071
Doğru cevap: D
Çözüm: Uygur Devleti 744’te kurulmuş, Kırgız saldırılarıyla 840 yılında yıkılmıştır.
İslamiyet öncesi Türk devletlerinde kağana yönetme yetkisinin Gök Tanrı tarafından verildiği inancı nedir?
- A) Tımar sistemi
- B) Devşirme sistemi
- C) İkta sistemi
- D) Millet sistemi
- E) Kut anlayışı
Doğru cevap: E
Çözüm: Kut anlayışına göre siyasi meşruiyetin Tanrı tarafından hanedana verildiği kabul edilirdi.
İslamiyet öncesi Türk toplumunda örf, âdet ve hukuki düzenlemelerin bütününe ne ad verilir?
- A) Töre
- B) Ferman
- C) Tanzimat
- D) Kanunname
- E) Nizamname
Doğru cevap: A
Çözüm: Töre, toplumsal ve siyasi yaşamı düzenleyen gelenek temelli hukuk kurallarının adıdır.
İslamiyet öncesi Türk devletlerinde önemli işlerin görüşüldüğü danışma meclisi hangisidir?
- A) Divan-ı Hümayun
- B) Kurultay
- C) Meclis-i Mebusan
- D) Divan-ı Mezalim
- E) Ayan Meclisi
Doğru cevap: B
Çözüm: Kurultay, eski Türk devletlerinde yönetim ve devlet meselelerini görüşen meclistir.
Eski Türk devletlerinde hükümdarın eşinin kullandığı siyasi unvan hangisidir?
- A) Tigin
- B) Yabgu
- C) Hatun
- D) Şad
- E) Tudun
Doğru cevap: C
Çözüm: Hatun, hükümdarın eşinin unvanıdır; devlet yönetiminde temsil ve etkinlik sahibi olabilirdi.
Eski Türk devletlerinde hükümdar ailesinin erkek çocukları için kullanılan unvan hangisidir?
- A) Subaşı
- B) Aygucı
- C) Tudun
- D) Tigin
- E) Kam
Doğru cevap: D
Çözüm: Tigin, hükümdar soyundan gelen erkek çocuklar için kullanılan unvandır.
İslamiyet öncesi Türk siyasi geleneğinde kutsal merkez kabul edilen bölge hangisidir?
- A) Horasan
- B) Anadolu
- C) Maveraünnehir
- D) Balkanlar
- E) Ötüken
Doğru cevap: E
Çözüm: Ötüken bölgesi, Hun, Kök Türk ve Uygur siyasi geleneğinde önemli bir merkezdir.