Gümrü, Moskova ve Kars antlaşmalarının kronolojik sırası hangisidir?
- A) Gümrü – Moskova – Kars
- B) Kars – Gümrü – Moskova
- C) Moskova – Kars – Gümrü
- D) Kars – Moskova – Gümrü
- E) Moskova – Gümrü – Kars
Doğru cevap: A
Çözüm: Gümrü Aralık 1920, Moskova Mart 1921, Kars Ekim 1921 sırasındadır.
Aşağıdaki antlaşma–taraf eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
- A) Gümrü–Yunanistan; Moskova–Fransa; Ankara–Ermenistan
- B) Gümrü–Ermenistan; Moskova–Sovyet Rusya; Ankara–Fransa
- C) Gümrü–İngiltere; Moskova–Yunanistan; Ankara–İtalya
- D) Gümrü–Fransa; Moskova–Ermenistan; Ankara–İngiltere
- E) Gümrü–Sovyet Rusya; Moskova–İtalya; Ankara–Yunanistan
Doğru cevap: B
Çözüm: Üç antlaşmanın muhatapları farklıdır: doğuda Ermenistan ve Sovyetler, güneyde Fransa.
I. İnönü sonrası Londra Konferansı ile Sakarya sonrası Ankara Antlaşması arasındaki temel fark hangisidir?
- A) Her ikisi de 1923’te yapılan barış anlaşmasıdır.
- B) Londra doğu sınırını, Ankara doğu ordusunun komutanını belirler.
- C) Londra bir görüşme süreci; Ankara ise Fransa ile imzalanmış antlaşmadır.
- D) Her ikisi de Ermenistan’la yapılmış silah bırakma belgesidir.
- E) Londra sadece cumhuriyetin ilanını, Ankara saltanatı düzenler.
Doğru cevap: C
Çözüm: Londra Konferansı diplomatik görüşmeydi; 20 Ekim Ankara Antlaşması Güney Cephesi’ni kapattı.
I. İnönü, Kütahya-Eskişehir, Sakarya ve Büyük Taarruz gelişmelerinin doğru sırası hangisidir?
- A) Sakarya – I. İnönü – Büyük Taarruz – Kütahya-Eskişehir
- B) Büyük Taarruz – Sakarya – I. İnönü – Kütahya-Eskişehir
- C) Kütahya-Eskişehir – Büyük Taarruz – I. İnönü – Sakarya
- D) I. İnönü – Kütahya-Eskişehir – Sakarya – Büyük Taarruz
- E) I. İnönü – Sakarya – Kütahya-Eskişehir – Büyük Taarruz
Doğru cevap: D
Çözüm: 1921’in başındaki İnönü’den sonra Temmuz yenilgisi, Ağustos-Eylül Sakarya ve 1922 Büyük Taarruz gelir.
Bir tarihçi, Gümrü ile Kars antlaşmalarını ayrı tutmaktadır. Bunun doğru nedeni hangisidir?
- A) Gümrü ile Kars aynı gün aynı devletle imzalandı.
- B) Gümrü Batı Cephesi’ni; Kars Güney Cephesi’ni kapattı.
- C) Gümrü 1923’te; Kars 1918’de imzalandı.
- D) İki antlaşma da Fransa ile yapıldı.
- E) Gümrü Ermenistan ile 1920’de; Kars üç Kafkas cumhuriyeti ile 1921’de imzalandı.
Doğru cevap: E
Çözüm: Gümrü, Doğu Cephesi askerî zaferi sonrası Ermenistan’la; Kars, doğu sınırı için Kafkas cumhuriyetleriyle yapıldı.
Maraş ve Urfa’nın kurtuluşu ile 20 Ekim 1921 Ankara Antlaşması için hangisi doğrudur?
- A) Maraş ve Urfa 1920’de kurtuldu; Ankara Antlaşması daha sonra imzalandı.
- B) Üç olay 1922’de aynı gün gerçekleşti.
- C) Ankara Antlaşması 1919’da imzalanıp her iki şehri kapsamadı.
- D) Maraş ve Urfa Sakarya’dan sonra ilk kez 1923’te kurtuldu.
- E) Ankara Antlaşması’nın tarafı Yunanistan’dı.
Doğru cevap: A
Çözüm: Maraş 12 Şubat ve Urfa 11 Nisan 1920’de kurtuldu; Fransa ile antlaşma 20 Ekim 1921’de yapıldı.
Kütahya-Eskişehir yenilgisi sonrası Başkomutanlık Kanunu ve Tekâlif-i Millîye Emirleri hangi ihtiyaca yönelmiştir?
- A) Lozan heyetini kurmak
- B) Sakarya öncesinde komuta ve lojistik hazırlığını güçlendirmek
- C) Gümrü Antlaşması’nı geri almak
- D) Saltanatı yeniden canlandırmak
- E) Yunanistan’a kapitülasyon sağlamak
Doğru cevap: B
Çözüm: 5 Ağustos Başkomutanlık Kanunu ve 7–8 Ağustos Tekâlif, Sakarya öncesi orduyu güçlendirme adımlarıdır.
Sakarya Meydan Muharebesi’nin savunma anlayışı hangi sözle özdeşleşir?
- A) Ya istiklal ya ölüm, yalnız denizde geçerlidir.
- B) Ordular, ilk hedefiniz Kars’tır.
- C) Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır.
- D) Yurtta sulh, cihanda sulh.
- E) Egemenlik padişahın şahsındadır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Mustafa Kemal Sakarya’da savunmanın bir çizgiye değil bütün vatan sathına yayılmasını vurguladı.
Türk ordusunun savunmadan kesin taarruza geçişinde dönüm noktası olan 1921 zaferi hangisidir?
- A) I. İnönü
- B) II. İnönü
- C) Gümrü Antlaşması
- D) Sakarya Meydan Muharebesi
- E) Kütahya-Eskişehir Muharebeleri
Doğru cevap: D
Çözüm: Sakarya Yunan ilerleyişini durdurdu; Büyük Taarruz için hazırlık dönemi başladı.
Sakarya Zaferi’nin dış politika sonuçlarından ikisi hangi seçenekte birlikte verilmiştir?
- A) Sevr ve Mondros’un TBMM tarafından onaylanması
- B) Berlin ve Bükreş antlaşmaları
- C) Lozan ve Montrö antlaşmaları
- D) Paris Barışı ve Yalta Konferansı
- E) Kars ve Ankara antlaşmalarının imzalanması
Doğru cevap: E
Çözüm: Sakarya’dan sonra 13 Ekim Kars, 20 Ekim Ankara antlaşmaları yapıldı.
Kurtuluş Savaşı sürecinde 12 Mart 1921’de kabul edilen millî simge hangisidir?
- A) İstiklal Marşı
- B) Türk Medeni Kanunu
- C) Cumhuriyetin ilanı
- D) Soyadı Kanunu
- E) Lozan Barış Antlaşması
Doğru cevap: A
Çözüm: İstiklal Marşı 12 Mart 1921’de TBMM’de kabul edildi; sözleri Mehmet Âkif Ersoy’a aittir.
Aşağıdakilerden hangisi I. İnönü zaferi sonrasında, II. İnönü başlamadan önce gerçekleşti?
- A) Büyük Taarruz’un başlaması
- B) Moskova Antlaşması’nın imzalanması
- C) Mudanya Ateşkesinin imzalanması
- D) Sakarya Muharebesi’nin kazanılması
- E) Kars Antlaşması’nın imzalanması
Doğru cevap: B
Çözüm: Moskova Antlaşması 16 Mart 1921’de, II. İnönü ise 23 Mart’ta başladı.
Büyük Taarruz – Başkomutanlık Meydan Muharebesi – İzmir’in kurtuluşu tarihleri sırasıyla hangisidir?
- A) 30 Ağustos – 26 Ağustos – 11 Ekim 1922
- B) 9 Eylül – 30 Ağustos – 26 Ağustos 1922
- C) 26 Ağustos – 30 Ağustos – 9 Eylül 1922
- D) 23 Ağustos – 13 Eylül – 19 Eylül 1921
- E) 6 Ocak – 11 Ocak – 23 Mart 1921
Doğru cevap: C
Çözüm: 26 Ağustos saldırı başladı, 30 Ağustos meydan muharebesi kazanıldı, 9 Eylül İzmir kurtarıldı.
11 Ekim 1922 Mudanya Ateşkes Antlaşması’nın en önemli kazanımlarından biri hangisidir?
- A) Ermenistan’la ilk antlaşmanın yapılması
- B) Batı Cephesi’nde ilk düzenli ordu zaferinin kazanılması
- C) Ankara Antlaşması’nın iptal edilmesi
- D) Doğu Trakya’nın silahlı çatışma olmadan geri alınmasının kararlaştırılması
- E) Türk ordusunun Doğu Cephesi’ne çekilmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Mudanya Ateşkesi Doğu Trakya’nın Yunanistan’dan alınması için diplomatik düzenleme getirdi.
Sakarya öncesi “Tekâlif-i Millîye” ile Büyük Taarruz öncesi uzun hazırlık dönemi arasındaki ortak amaç nedir?
- A) İç ayaklanmaları yeniden teşvik etmek
- B) Yunan ordusunu Anadolu’ya çağırmak
- C) Sevr hükümlerini uygulamak
- D) Batum’u İtalya’ya bırakmak
- E) Ordunun savaş kabiliyeti ve ikmalini artırmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Her iki süreçte de orduya insan, malzeme ve ikmal desteği sağlanması esastır.
Doğu, Güney ve Batı cephelerinin başlıca karşı güçleri hangi sırayla eşleştirilir?
- A) Ermenistan – Fransa – Yunanistan
- B) Yunanistan – Ermenistan – Fransa
- C) Fransa – İtalya – Ermenistan
- D) İngiltere – Bulgaristan – Fransa
- E) Rusya – Yunanistan – İtalya
Doğru cevap: A
Çözüm: Doğuda Ermeni, güneyde Fransız, batıda Yunan kuvvetleri ana karşı güçlerdi.
Fransa ile Ankara Antlaşması’nın ardından askerî birliklerin Batı’ya kaydırılması hangi sonucu gösterir?
- A) Batı Cephesi’nin antlaşma ile kapandığını
- B) Güney’de çatışmanın sona ermesi Batı Cephesi’ne kaynak ayırmayı kolaylaştırmıştır.
- C) Doğu sınırının Sevr tarafından çizildiğini
- D) Yunan ordusunun Hatay’a yerleştiğini
- E) Bütün cephelerin aynı anda açıldığını
Doğru cevap: B
Çözüm: Güney Cephesi kapanınca askerî kaynaklar Batı Cephesi’ne yönlendirilebildi.
Aşağıdaki olaylardan hangisi II. İnönü’den sonra, Sakarya’dan önce gerçekleşmiştir?
- A) Gümrü Antlaşması
- B) I. İnönü Muharebesi
- C) Kütahya-Eskişehir Muharebeleri
- D) Ankara Antlaşması
- E) Mudanya Ateşkesi
Doğru cevap: C
Çözüm: II. İnönü Nisan 1921’de sona erdi; Kütahya-Eskişehir Temmuz 1921’de yaşandı.
Batı Cephesi’ndeki askerî mücadelenin sona ermesiyle barış görüşmelerinin yolunu açan ateşkes hangisidir?
- A) Mondros Ateşkesi
- B) Gümrü Antlaşması
- C) Moskova Antlaşması
- D) Mudanya Ateşkes Antlaşması
- E) Kars Antlaşması
Doğru cevap: D
Çözüm: 11 Ekim 1922 Mudanya Ateşkesi Türk-Yunan savaşının fiilen bitirilmesi ve barış süreci için temel adımdı.
Kurtuluş Savaşı’nın son aşamasına ilişkin hangi yorum doğrudur?
- A) Büyük Taarruz Fransa ile yapılan ticaret antlaşmasıdır.
- B) Mudanya, Doğu Cephesi’nde Ermenistan’la yapılan ilk antlaşmadır.
- C) Büyük Taarruz Sakarya’dan önce 1920’de gerçekleşmiştir.
- D) Mudanya, I. İnönü’den önce Ankara’da imzalanmıştır.
- E) Büyük Taarruz kesin askerî zaferi, Mudanya ise bunun diplomatik ateşkes sonucunu ifade eder.
Doğru cevap: E
Çözüm: 1922’de önce Büyük Taarruz ve 30 Ağustos askerî zaferi; ardından 11 Ekim Mudanya Ateşkesi geldi.