Lozan’da Türkiye’nin bağımsızlığıyla bağdaşmadığı için kaldırılan yabancı ayrıcalıkları hangileridir?
- A) Tımar sistemi
- B) İltizam sistemi
- C) Kapitülasyonlar
- D) Aşar vergisi
- E) Milletvekili dokunulmazlığı
Doğru cevap: C
Çözüm: Kapitülasyonlar Lozan’da kaldırılarak tam bağımsızlık bakımından önemli sonuç sağlandı.
Lozan Barış Antlaşması’nda Türkiye ile Yunanistan arasındaki kara sınırında esas alınan nehir hangisidir?
- A) Fırat Nehri
- B) Kızılırmak
- C) Sakarya Nehri
- D) Meriç Nehri
- E) Dicle Nehri
Doğru cevap: D
Çözüm: Türkiye-Yunanistan sınırı esas olarak Meriç Nehri’ne dayandırıldı.
Yunanistan’ın savaş tazminatına karşılık Türkiye’ye bıraktığı yer neresidir?
- A) Musul
- B) Batum
- C) Selanik
- D) Rodos
- E) Karaağaç
Doğru cevap: E
Çözüm: Yunanistan, savaş tazminatı karşılığında Karaağaç’ı Türkiye’ye bıraktı.
Lozan’da Türkiye’ye bırakılan iki Ege adası hangileridir?
- A) Gökçeada ve Bozcaada
- B) Rodos ve Meis
- C) Midilli ve Sakız
- D) Sisam ve İstanköy
- E) Girit ve Kıbrıs
Doğru cevap: A
Çözüm: Gökçeada ve Bozcaada’nın Türkiye’ye ait olması kabul edildi.
Lozan’da çözüme bağlanamayan ve daha sonra görüşmelere bırakılan sınır sorunu hangisidir?
- A) Yunanistan sınırı
- B) Musul ve Irak sınırı
- C) Gürcistan sınırı
- D) Bulgaristan sınırı
- E) Meriç sınırı
Doğru cevap: B
Çözüm: Musul meselesi yüzünden Irak sınırı Lozan’da kesinleştirilemedi.
Lozan’da Boğazlar için oluşturulan uluslararası kuruluşun adı nedir?
- A) Milletler Meclisi
- B) Balkan Antantı
- C) Boğazlar Komisyonu
- D) Hatay Meclisi
- E) Düyun-ı Umumiye
Doğru cevap: C
Çözüm: Lozan Boğazlar rejimi Türkiye başkanlığındaki uluslararası komisyonu öngördü.
Lozan’a göre Osmanlı Devleti’nin dış borçları nasıl ele alınmıştır?
- A) Tamamı Yunanistan tarafından ödenmiştir.
- B) Bütün borçlar tek seferde silinmiştir.
- C) Yalnız Almanya tarafından üstlenilmiştir.
- D) Türkiye ve Osmanlı’dan ayrılan devletler arasında paylaştırılmıştır.
- E) Hepsi doğrudan İngiltere’ye devredilmiştir.
Doğru cevap: D
Çözüm: Osmanlı borçları ilgili devletler arasında paylaştırıldı; Türkiye’nin payı taksitlendirildi.
Lozan sonrası Musul meselesini sonuçlandıran 1926 antlaşması hangisidir?
- A) Lozan Antlaşması (24 Temmuz 1923)
- B) Gümrü Antlaşması (1920)
- C) Ankara Antlaşması (5 Haziran 1926)
- D) Kars Antlaşması (1921)
- E) Mudanya Ateşkesi (1922)
Doğru cevap: C
Çözüm: Musul anlaşmazlığı 5 Haziran 1926 tarihli Ankara Antlaşması ile sonuçlandı.
Lozan’ın kapitülasyonları kaldırması hangi bağımsızlık alanlarını doğrudan güçlendirmiştir?
- A) Yalnız askerî rütbe sistemini
- B) Yalnız okul tatil takvimini
- C) Yalnız şehirlerin adlarını
- D) Hukuki ve ekonomik bağımsızlığı
- E) Yalnız bayrakların renklerini
Doğru cevap: D
Çözüm: Kapitülasyonlar adli, mali, idari ve ekonomik ayrıcalıklardı; kaldırılmaları tam bağımsızlığı pekiştirdi.
Osmanlı dış borçları konusunda Lozan’ın kabul ettiği yöntem hangisidir?
- A) Borçları tamamen tek ülkeye yükleme
- B) Osmanlı mali idaresini aynen sürdürme
- C) Bütün borçlar için zorunlu bir defada ödeme
- D) Yalnız Yunanistan’ın borçlanması
- E) Paylaştırma ve Türkiye payını taksitlendirme
Doğru cevap: E
Çözüm: Osmanlı borçları Osmanlı’dan ayrılan devletlerle Türkiye arasında paylaştırıldı.
Lozan’da Boğazların iki yakasında Türk askerî varlığına ilişkin hangi sınırlama benimsenmiştir?
- A) Belirli bölgelerin askerden arındırılması
- B) Yalnız Türkiye’nin Boğazlarda asker bulundurabilmesi
- C) Boğazların tamamının Türkiye’den ayrılması
- D) Boğazların her iki yakasının işgalci devlete verilmesi
- E) Türk donanmasının tamamen kapatılması
Doğru cevap: A
Çözüm: 1923 Lozan Boğazlar rejiminde belirli bölgeler askerden arındırılmıştı.
Lozan’da kurulan Boğazlar Komisyonunun yönetiminde Türkiye’nin konumu hangisidir?
- A) Türkiye komisyona hiç üye olamıyordu.
- B) Komisyona Türk temsilci başkanlık ediyordu.
- C) Komisyon yalnız Yunan milletvekillerinden oluşuyordu.
- D) Komisyona sadece Osmanlı padişahı başkanlık ediyordu.
- E) Komisyon 1923’te kaldırılmıştı.
Doğru cevap: B
Çözüm: Lozan’da Boğazlar Komisyonuna Türk başkan öngörüldü; komisyon uluslararası nitelikteydi.
Lozan’ın Boğazlar düzeninin Türkiye lehine değiştiği sonraki antlaşma hangisidir?
- A) Sevr Antlaşması (1920)
- B) Mudanya Ateşkesi (1922)
- C) Montrö Boğazlar Sözleşmesi (1936)
- D) Gümrü Antlaşması (1920)
- E) Balkan Antantı (1934)
Doğru cevap: C
Çözüm: 1936 Montrö Sözleşmesi, Lozan’ın Boğazlar rejimini Türkiye lehine değiştirdi.
Lozan’a İstanbul Hükûmetinin de davet edilmesiyle 1 Kasım 1922 arasında hangi neden–sonuç bağı vardır?
- A) Saltanat cumhuriyeti ilan etmek için 1923’te kuruldu.
- B) İki ayrı Türk temsilini önlemek için saltanat kaldırıldı.
- C) İstanbul Hükûmeti Boğazlar Komisyonu kurdu.
- D) İki heyet Lozan’da eşit statüyle barışı imzaladı.
- E) İtilaf Devletleri TBMM’yi görüşmeden dışladı.
Doğru cevap: B
Çözüm: Saltanatın kaldırılması Türk tarafının tek temsilcisinin TBMM olmasıyla bağlantılıdır.
Lozan ve Sevr belgelerinin temel niteliği bakımından hangi değerlendirme doğrudur?
- A) Her ikisi de TBMM tarafından 1920’de onaylanmıştır.
- B) Sevr tam bağımsızlık; Lozan kapitülasyonların genişlemesidir.
- C) Sevr uygulanmayan dayatma niteliğinde; Lozan müzakere edilmiş ve uluslararası tanınma sağlayan barıştır.
- D) Lozan İngiltere ile yalnız Musul sorunu için imzalanmıştır.
- E) Sevr Lozan’dan sonra yapılmış bir ateşkestir.
Doğru cevap: C
Çözüm: Sevr TBMM tarafından tanınmadı; Lozan yeni Türk devletinin uluslararası barış düzenini oluşturdu.
Lozan’da savaş tazminatının Karaağaç üzerinden düzenlenmesi hangi ülkeyle yapılan görüşmelerin sonucudur?
- A) Sovyet Rusya
- B) Ermenistan
- C) İtalya
- D) Yunanistan
- E) Afganistan
Doğru cevap: D
Çözüm: Karaağaç Yunanistan’ın Türkiye’ye bıraktığı savaş tazminatı karşılığıydı.
Lozan nüfus mübadelesi hakkında hangi yorum doğrudur?
- A) Türk ve Rum nüfusunun tamamı hiçbir istisna olmaksızın değiştirildi.
- B) Mübadele yalnız Irak ve Suriye arasında yapıldı.
- C) İstanbul Rumları Anadolu’nun tüm bölgelerine zorunlu yerleştirildi.
- D) Mübadele yalnız 1936 Montrö ile kararlaştırıldı.
- E) İstanbul Rumları ve Batı Trakya Türkleri dışında belirlenen topluluklar karşılıklı değiştirildi.
Doğru cevap: E
Çözüm: Lozan nüfus mübadelesinde İstanbul Rumları ve Batı Trakya Türkleri istisna tutuldu.
Kapitülasyonlar ve Osmanlı borçları açısından Lozan hükümleri hangi seçenekte doğru karşılaştırılmıştır?
- A) Kapitülasyonlar kaldırıldı; borçlar paylaştırılıp Türkiye’nin payı taksite bağlandı.
- B) Kapitülasyonlar sürdü; borçlar yalnız Yunanistan’a verildi.
- C) Kapitülasyonlar genişledi; borçlar otomatik sıfırlandı.
- D) Kapitülasyonlar yalnız Boğazlarda kaldı; borçlar Fransa’ya devredildi.
- E) Kapitülasyonlar sadece eğitimle ilgiliydi; borçlar görüşülmedi.
Doğru cevap: A
Çözüm: Bağımsızlığı zedeleyen kapitülasyonlar kaldırıldı; borçlarda paylaşım ve ödeme düzeni oluşturuldu.
Lozan’ın 1923 Boğazlar hükümleri ile 1926 Kabotaj Kanunu arasında hangi ayrım doğrudur?
- A) İki düzenleme aynı gün Lozan’da kabul edildi.
- B) Lozan uluslararası geçiş ve Boğazlar statüsüyle, Kabotaj Kanunu Türk kıyı taşımacılığı yetkisiyle ilgilidir.
- C) Kabotaj Kanunu Musul sorununu çözdü.
- D) Lozan Türk kıyılarındaki bütün taşımacılığı İngiltere’ye bıraktı.
- E) Kabotaj Kanunu 1920’de Sevr’in parçasıydı.
Doğru cevap: B
Çözüm: Boğazlar statüsü Lozan’da, Türk karasularında kabotaj hakkı ise 1926 kanunuyla düzenlendi.
1923 Lozan Antlaşması’nda Boğazlar ile Musul meselelerinin çözümleri açısından hangi karşılaştırma doğrudur?
- A) Musul aynı gün kesinleşirken Boğazlar 1939’a kadar görüşülmedi.
- B) Her iki mesele yalnız Fransa’ya bırakıldı.
- C) Boğazlarda geçici uluslararası düzen kurulurken Musul sınırı sonraki görüşmelere bırakıldı.
- D) Musul için uluslararası komisyon başkanı seçildi; Boğazlar Irak’a bırakıldı.
- E) Her iki konuda Türkiye’nin egemenliği tümüyle kaldırıldı.
Doğru cevap: C
Çözüm: Boğazlar için 1923 rejimi belirlendi; Irak sınırı ve Musul Lozan’da çözülmedi.