İtilaf Devletlerinin Lozan’a İstanbul Hükûmetini de çağırması üzerine TBMM hangi siyasi kararı almıştır?
- A) Saltanatın kaldırılması
- B) Cumhuriyetin ilanı
- C) Halifeliğin kaldırılması
- D) Tevhid-i Tedrisat Kanunu
- E) Medeni Kanun’un kabulü
Doğru cevap: A
Çözüm: 1 Kasım 1922’de saltanat kaldırılarak Türk tarafının temsilinde ikilik sona erdirildi.
Lozan Türk heyetinin özellikle taviz vermemesi istenen konularından biri hangisidir?
- A) Osmanlı dış borçlarının tümden inkârı
- B) Kapitülasyonların kaldırılması
- C) Yunanistan’a toprak verilmesi
- D) Sevr’in aynen kabulü
- E) Boğazların Türkiye’den koparılması
Doğru cevap: B
Çözüm: Türk heyetinin temel kırmızı çizgilerinden biri kapitülasyonların kaldırılmasıydı.
Lozan Konferansı’nda Türk temsilcilerinin tek meşru siyasi heyet olması hangi gelişmeyle bağlantılıdır?
- A) 20 Ocak 1921’de anayasanın kabulü
- B) 12 Mart 1921’de marşın kabulü
- C) 1 Kasım 1922’de saltanatın kaldırılması
- D) 23 Nisan 1920’de ajansın kurulması
- E) 17 Şubat 1923’te iktisat kongresi
Doğru cevap: C
Çözüm: Saltanat kaldırılınca İstanbul yönetiminin ayrı temsil iddiası kalmadı.
Lozan’da Türk heyetine başkanlık eden İsmet Paşa’nın müzakereler sırasındaki hükümet görevi hangisidir?
- A) İçişleri Bakanlığı
- B) Millî Eğitim Bakanlığı
- C) Başbakanlık
- D) Dışişleri Bakanlığı
- E) Meclis Başkanlığı
Doğru cevap: D
Çözüm: İsmet Paşa Lozan görüşmelerine giderken dışişleri bakanlığına getirildi.
Lozan’da Suriye sınırı hangi önceki diplomatik düzenleme esas alınarak ele alınmıştır?
- A) 2 Aralık 1920 Gümrü Antlaşması
- B) 13 Ekim 1921 Kars Antlaşması
- C) 16 Mart 1921 Moskova Antlaşması
- D) 11 Ekim 1922 Mudanya Ateşkesi
- E) 20 Ekim 1921 Ankara Antlaşması
Doğru cevap: E
Çözüm: Suriye sınırında TBMM ile Fransa arasındaki 1921 Ankara Antlaşması esas alındı.
Lozan’da Irak sınırının kesinleşmemesinin temel nedeni nedir?
- A) Musul üzerindeki Türkiye–İngiltere anlaşmazlığı
- B) Yunanistan’ın Meriç’i reddetmesi
- C) Bozcaada’nın statüsü
- D) Kapitülasyonların kaldırılması
- E) Fransa’nın Maraş’tan çekilmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Musul sorunu Türkiye ile İngiltere arasında çözümlenemedi ve ertelendi.
Lozan’da çözülemeyen Musul meselesi hangi devletle doğrudan görüşmelere bırakıldı?
- A) Fransa
- B) İngiltere
- C) Yunanistan
- D) İtalya
- E) Sovyet Rusya
Doğru cevap: B
Çözüm: Musul ve Irak sınırı konusunda Türkiye’nin muhatabı İngiltere idi.
Lozan sonrası Musul meselesini sonuçlandıran 1926 antlaşması hangisidir?
- A) Lozan Antlaşması (24 Temmuz 1923)
- B) Gümrü Antlaşması (1920)
- C) Ankara Antlaşması (5 Haziran 1926)
- D) Kars Antlaşması (1921)
- E) Mudanya Ateşkesi (1922)
Doğru cevap: C
Çözüm: Musul anlaşmazlığı 5 Haziran 1926 tarihli Ankara Antlaşması ile sonuçlandı.
Lozan’ın kapitülasyonları kaldırması hangi bağımsızlık alanlarını doğrudan güçlendirmiştir?
- A) Yalnız askerî rütbe sistemini
- B) Yalnız okul tatil takvimini
- C) Yalnız şehirlerin adlarını
- D) Hukuki ve ekonomik bağımsızlığı
- E) Yalnız bayrakların renklerini
Doğru cevap: D
Çözüm: Kapitülasyonlar adli, mali, idari ve ekonomik ayrıcalıklardı; kaldırılmaları tam bağımsızlığı pekiştirdi.
Osmanlı dış borçları konusunda Lozan’ın kabul ettiği yöntem hangisidir?
- A) Borçları tamamen tek ülkeye yükleme
- B) Osmanlı mali idaresini aynen sürdürme
- C) Bütün borçlar için zorunlu bir defada ödeme
- D) Yalnız Yunanistan’ın borçlanması
- E) Paylaştırma ve Türkiye payını taksitlendirme
Doğru cevap: E
Çözüm: Osmanlı borçları Osmanlı’dan ayrılan devletlerle Türkiye arasında paylaştırıldı.
Lozan’da Boğazların iki yakasında Türk askerî varlığına ilişkin hangi sınırlama benimsenmiştir?
- A) Belirli bölgelerin askerden arındırılması
- B) Yalnız Türkiye’nin Boğazlarda asker bulundurabilmesi
- C) Boğazların tamamının Türkiye’den ayrılması
- D) Boğazların her iki yakasının işgalci devlete verilmesi
- E) Türk donanmasının tamamen kapatılması
Doğru cevap: A
Çözüm: 1923 Lozan Boğazlar rejiminde belirli bölgeler askerden arındırılmıştı.
Lozan’da kurulan Boğazlar Komisyonunun yönetiminde Türkiye’nin konumu hangisidir?
- A) Türkiye komisyona hiç üye olamıyordu.
- B) Komisyona Türk temsilci başkanlık ediyordu.
- C) Komisyon yalnız Yunan milletvekillerinden oluşuyordu.
- D) Komisyona sadece Osmanlı padişahı başkanlık ediyordu.
- E) Komisyon 1923’te kaldırılmıştı.
Doğru cevap: B
Çözüm: Lozan’da Boğazlar Komisyonuna Türk başkan öngörüldü; komisyon uluslararası nitelikteydi.
Lozan’ın Boğazlar düzeninin Türkiye lehine değiştiği sonraki antlaşma hangisidir?
- A) Sevr Antlaşması (1920)
- B) Mudanya Ateşkesi (1922)
- C) Montrö Boğazlar Sözleşmesi (1936)
- D) Gümrü Antlaşması (1920)
- E) Balkan Antantı (1934)
Doğru cevap: C
Çözüm: 1936 Montrö Sözleşmesi, Lozan’ın Boğazlar rejimini Türkiye lehine değiştirdi.
Lozan’daki nüfus mübadelesinin temel iki istisnası hangi seçenekte birlikte verilmiştir?
- A) İzmir Rumları ve Girit Türkleri
- B) Ankara Rumları ve Musul Türkleri
- C) Trabzon Rumları ve Batum Türkleri
- D) İstanbul Rumları ve Batı Trakya Türkleri
- E) Samsun Rumları ve Kars Ermenileri
Doğru cevap: D
Çözüm: İstanbul Rumları ile Batı Trakya Türkleri karşılıklı değişimin dışında bırakıldı.
Lozan’da Fener Rum Patrikhanesi’nin konumu nasıl belirlendi?
- A) Bağımsız bir devlet ilan edilmesi
- B) Ankara’da ikinci bir meclis kurması
- C) Türk mahkemelerinin üzerinde yetki alması
- D) Boğazlar Komisyonuna dönüşmesi
- E) İstanbul’da kalması, ancak siyasi ayrıcalık taşımaması
Doğru cevap: E
Çözüm: Patrikhane İstanbul’da kaldı; Türkiye’nin egemenliğini aşan siyasi ayrıcalıklar tanınmadı.
Lozan’da savaş tazminatı anlaşmazlığı hangi yolla sonuçlandırıldı?
- A) Yunanistan’ın Karaağaç’ı Türkiye’ye bırakması
- B) Türkiye’nin Musul’u Yunanistan’a bırakması
- C) İngiltere’nin Hatay’ı Türkiye’ye devretmesi
- D) Fransa’nın Gümrü’yü devretmesi
- E) Batum’un Yunanistan’a verilmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Yunanistan Karaağaç’ı savaş tazminatına karşılık Türkiye’ye verdi.
Lozan’da Türkiye sınırları içinde kalan adalardan biri hangisidir?
- A) Rodos
- B) Bozcaada
- C) Midilli
- D) Sakız
- E) Girit
Doğru cevap: B
Çözüm: Gökçeada ve Bozcaada Lozan’da Türkiye’ye bırakılan adalar arasında yer aldı.
Lozan’da kabul edilen azınlık düzeni hangi siyasi amaçla daha uyumludur?
- A) Azınlıklar için ayrı ordular
- B) Yabancı konsolosların yargı üstünlüğü
- C) Yurttaşlık ve hukuk birliği
- D) Azınlıkların yeni devletler kurması
- E) Yabancı kapitülasyonlarının sürmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Azınlıklar Türk vatandaşı kabul edilerek Türk hukukuna tabi tutuldu.
Lozan görüşmelerinin ilk kesinti döneminde toplanan ekonomik kongre hangisidir?
- A) Erzurum Kongresi
- B) Sivas Kongresi
- C) Paris Barış Konferansı
- D) İzmir İktisat Kongresi
- E) Balkan Antantı Toplantısı
Doğru cevap: D
Çözüm: 17 Şubat 1923’te toplanan İzmir İktisat Kongresi ekonomik bağımsızlık fikrini pekiştirdi.
Lozan’ın imzalanması ve cumhuriyetin ilanı arasındaki kronoloji hangisinde doğrudur?
- A) Cumhuriyet 1921, Lozan 1922
- B) Cumhuriyet Kasım 1922, Lozan Aralık 1922
- C) Lozan 1924, cumhuriyet 1923
- D) İkisi de aynı gün 1920’de
- E) Lozan Temmuz 1923, cumhuriyet Ekim 1923
Doğru cevap: E
Çözüm: Lozan 24 Temmuz 1923’te, cumhuriyet 29 Ekim 1923’te gerçekleşti.