Millî Mücadele öncesinde Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’ndan çekilmesini sağlayan 30 Ekim 1918 tarihli belge hangisidir?
- A) Mondros Ateşkes Antlaşması
- B) Mudanya Ateşkes Antlaşması
- C) Sevr Antlaşması
- D) Lozan Antlaşması
- E) Ankara Antlaşması
Doğru cevap: A
Çözüm: 30 Ekim 1918 Mondros Ateşkes Antlaşması Osmanlı cephesinde savaşı bitirdi; işgal süreci hızlandı.
Mondros Ateşkes Antlaşması’nın İtilaf Devletlerine güvenlik gerekçesiyle stratejik yerleri işgal imkânı tanıyan maddesi hangisidir?
- A) 5. madde
- B) 7. madde
- C) 12. madde
- D) 20. madde
- E) 24. madde
Doğru cevap: B
Çözüm: Mondros’un 7. maddesi, İtilaf Devletlerinin güvenlik tehdidi iddiasıyla stratejik noktaları işgalini mümkün kıldı.
15 Mayıs 1919 tarihinde Yunan kuvvetlerince işgal edilen Batı Anadolu şehri hangisidir?
- A) Balıkesir
- B) Aydın
- C) İzmir
- D) Manisa
- E) Bursa
Doğru cevap: C
Çözüm: 15 Mayıs 1919’da İzmir’in işgali, Batı Anadolu’daki direniş ve protestoları hızlandırdı.
Mustafa Kemal Paşa’nın Millî Mücadele’yi örgütleme sürecinde Samsun’a çıktığı tarih hangisidir?
- A) 15 Mayıs 1919
- B) 28 Mayıs 1919
- C) 22 Haziran 1919
- D) 19 Mayıs 1919
- E) 23 Temmuz 1919
Doğru cevap: D
Çözüm: Mustafa Kemal 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıktı; bu tarih Millî Mücadele’nin başlangıç simgelerindendir.
Mustafa Kemal Paşa Samsun’a hangi resmî görevle gönderilmiştir?
- A) Harbiye Nazırı
- B) Sadrazam
- C) Meclis-i Mebusan Başkanı
- D) Erzurum Valisi
- E) Dokuzuncu Ordu Kıtaatı Müfettişi
Doğru cevap: E
Çözüm: Mustafa Kemal, Dokuzuncu Ordu Kıtaatı Müfettişi sıfatıyla bölgedeki asayiş ve birliklerle ilgili görev üstlenerek Samsun’a gitti.
İşgallerin protesto edilmesi için miting ve telgraf çağrısı yapan 28 Mayıs 1919 tarihli belge hangisidir?
- A) Havza Genelgesi
- B) Amasya Genelgesi
- C) Erzurum Kongresi kararları
- D) Amasya Protokolleri
- E) Misak-ı Millî
Doğru cevap: A
Çözüm: Havza Genelgesi halka işgalleri protesto etme, miting düzenleme ve telgraf gönderme çağrısı yaptı.
“Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.” kararı hangi belgenin temel ilkesidir?
- A) Mondros Ateşkesi
- B) Amasya Genelgesi
- C) Balta Limanı Antlaşması
- D) Uşi Antlaşması
- E) Kanun-i Esasi
Doğru cevap: B
Çözüm: 22 Haziran 1919 Amasya Genelgesi, millî egemenliğe dayalı kurtuluş yöntemini açıkça ifade etti.
Mondros Ateşkes Antlaşması’nın 7. maddesi işgaller açısından hangi sonucu doğurmuştur?
- A) İtilaf Devletlerine güvenlik tehdidi iddiasıyla stratejik noktaları işgal etme dayanağı vermiştir.
- B) Tüm işgalleri TBMM’nin iznine bağlamıştır.
- C) Boğazları yalnız Osmanlı savaş gemilerine açmıştır.
- D) Yunanistan’ın işgal ettiği bölgelerden çekilmesini sağlamıştır.
- E) Osmanlı ordusunu yeniden seferber etmiştir.
Doğru cevap: A
Çözüm: 7. madde güvenliğin tehlikeye düştüğü iddiasıyla stratejik yerlerin işgaline imkân tanıdı.
Wilson İlkeleri’nin Millî Mücadele döneminde sıkça tartışılan temel kavramı hangisidir?
- A) Sömürgeciliğin zorunlu olarak genişletilmesi
- B) Milletlerin kendi gelecekleri üzerinde söz sahibi olma hakkı
- C) Mutlak monarşilerin kurulması
- D) İşgal edilen yerlerde askerî yönetimin kalıcılaşması
- E) Bütün devletlerin tek bir imparatorluğa bağlanması
Doğru cevap: B
Çözüm: Wilson İlkeleri ulusların geleceğine karar verme anlayışıyla tartışıldı; uygulama ve yorumunda siyasi farklılıklar vardı.
Kuvay-ı Millîye birliklerini en doğru tanımlayan ifade hangisidir?
- A) Merkezî bütçeyle kurulan düzenli TBMM ordusu
- B) Osmanlı Devleti’nin kapıkulu süvarileri
- C) İşgallere karşı yerel girişimlerle oluşan düzensiz direniş kuvvetleri
- D) Saltanatın korunması için görevlendirilen yabancı birlikler
- E) Yalnız deniz savaşları için kurulmuş donanma
Doğru cevap: C
Çözüm: Kuvay-ı Millîye, düzenli ordu kurulmadan önce yerel halkın ve gönüllülerin işgallere karşı örgütlediği birliklerdi.
Redd-i İlhak Cemiyeti’nin temel mücadele alanı hangisidir?
- A) Doğu Anadolu’nun Rusya’ya bırakılmasını savunmak
- B) İstanbul’un İngiltere’ye bağlanmasını istemek
- C) Trablusgarp’ı yeniden İtalya’ya vermek
- D) İzmir ve çevresinin Yunanistan’a katılmasına karşı çıkmak
- E) Kars’ta manda yönetimi kurmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Redd-i İlhak, özellikle İzmir’in işgali ve ilhak girişimi karşısındaki yerel direnişle ilişkilidir.
Trakya Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti hangi bölgenin haklarını savunmuştur?
- A) Çukurova’nın
- B) Doğu Karadeniz’in
- C) Güneydoğu Anadolu’nun
- D) Doğu Anadolu’nun
- E) Trakya’nın
Doğru cevap: E
Çözüm: Trakya Paşaeli Cemiyeti, Trakya’nın Yunanistan’a bağlanma tehlikesine karşı bölgenin haklarını savundu.
Kilikyalılar Cemiyeti’nin kuruluş amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Çukurova ve çevresini işgal ve ilhak girişimlerine karşı savunmak
- B) Trakya’nın Yunanistan’a katılmasını desteklemek
- C) Boğazlarda yabancı denetimini artırmak
- D) Doğu Karadeniz’de Pontus devleti kurmak
- E) Sadece yurt dışında ticaret anlaşmaları yapmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Kilikyalılar Cemiyeti, Adana ve çevresi başta olmak üzere Çukurova’nın haklarını korumaya çalıştı.
Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin öne çıkan hedefi nedir?
- A) Batı Anadolu’yu İtalya’ya bırakmak
- B) Doğu vilayetlerinde Ermeni devleti kurulması girişimlerine karşı bölgenin bütünlüğünü savunmak
- C) İstanbul’da İngiliz mandasını kurmak
- D) Trablusgarp’ın yönetimini geri almak
- E) Kıbrıs’taki Osmanlı idaresini yeniden kurmak
Doğru cevap: B
Çözüm: Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti doğu vilayetlerinin bölünmesine karşı savunma ve örgütlenme yürüttü.
Mondros, İzmir’in işgali, Samsun’a çıkış, Havza ve Amasya gelişmelerinin kronolojik sırası hangisidir?
- A) Mondros – İzmir’in işgali – Samsun – Havza – Amasya
- B) Mondros – Samsun – İzmir’in işgali – Amasya – Havza
- C) İzmir’in işgali – Mondros – Samsun – Havza – Amasya
- D) Mondros – Havza – Samsun – İzmir’in işgali – Amasya
- E) Samsun – Mondros – İzmir’in işgali – Amasya – Havza
Doğru cevap: A
Çözüm: Doğru sıra 30 Ekim 1918, 15 Mayıs 1919, 19 Mayıs, 28 Mayıs ve 22 Haziran 1919’dur.
Amasya Genelgesi, Erzurum Kongresi, Sivas Kongresi ve Amasya Görüşmeleri’nin doğru sırası hangisidir?
- A) Erzurum – Amasya Genelgesi – Amasya Görüşmeleri – Sivas
- B) Amasya Genelgesi – Erzurum – Sivas – Amasya Görüşmeleri
- C) Sivas – Erzurum – Amasya Genelgesi – Amasya Görüşmeleri
- D) Amasya Görüşmeleri – Sivas – Erzurum – Amasya Genelgesi
- E) Amasya Genelgesi – Sivas – Amasya Görüşmeleri – Erzurum
Doğru cevap: B
Çözüm: Amasya Genelgesi Haziran, Erzurum Temmuz-Ağustos, Sivas Eylül, Amasya Görüşmeleri Ekim 1919’dur.
İzmir’in işgali ile Mustafa Kemal’in Samsun’a çıkışı için hangi tarih eşleştirmesi doğrudur?
- A) İzmir 19 Mayıs 1919; Samsun 15 Mayıs 1919
- B) İzmir 28 Mayıs 1919; Samsun 22 Haziran 1919
- C) İzmir 15 Mayıs 1919; Samsun 19 Mayıs 1919
- D) İzmir 23 Temmuz 1919; Samsun 4 Eylül 1919
- E) İzmir 16 Mart 1920; Samsun 23 Nisan 1920
Doğru cevap: C
Çözüm: İzmir işgali 15 Mayıs 1919, Mustafa Kemal’in Samsun’a çıkışı 19 Mayıs 1919’dur.
Amasya Genelgesi ile Erzurum Kongresi’ni doğru ayıran yargı hangisidir?
- A) Amasya padişahlığı kaldırdı; Erzurum Lozan’ı imzaladı.
- B) Amasya yalnız dış borçları düzenledi; Erzurum TBMM’yi açtı.
- C) Amasya bir barış antlaşmasıdır; Erzurum ise Mondros ateşkesidir.
- D) Amasya kurtuluşun millet iradesine dayanacağını açıkladı; Erzurum millî sınır ve manda karşıtı kararlar aldı.
- E) Amasya 1922’de, Erzurum 1923’te gerçekleşti.
Doğru cevap: D
Çözüm: Amasya Genelgesi mücadele gerekçe ve yöntemini, Erzurum Kongresi vatan bütünlüğü ve manda karşıtı ilkeleri öne çıkardı.
Erzurum ve Sivas kongrelerinin manda ile millî cemiyetler konusundaki farkı hangisidir?
- A) Erzurum ABD mandasını kabul etti; Sivas İngiliz mandasını onayladı.
- B) Erzurum tüm cemiyetleri dağıttı; Sivas yalnız Kilikya ile ilgilendi.
- C) Erzurum Sevr’i imzaladı; Sivas saltanatı kaldırdı.
- D) Erzurum 1920’de TBMM’de, Sivas 1923’te Lozan’da yapıldı.
- E) Erzurum manda ve himayeyi reddetti; Sivas bütün millî cemiyetleri ulusal örgüt altında birleştirdi.
Doğru cevap: E
Çözüm: Manda ve himayeye karşı ilke Erzurum’da benimsendi; cemiyetleri birleştirme Sivas’ın kararıdır.
Temsil Heyeti’nin görev alanının gelişimi hangi seçenekte doğru verilmiştir?
- A) Erzurum’da oluşturuldu; Sivas’ta tüm yurdu temsil edecek şekilde genişledi.
- B) Amasya Görüşmeleri’nde ilk kez oluşturuldu; Erzurum’da dağıtıldı.
- C) TBMM kurulduktan sonra Sivas’ta ilk kez seçildi.
- D) Sadece İzmir belediyesini yönetmek için kurulup aynı gün sona erdi.
- E) Mondros’u imzalayan uluslararası heyet olarak görev yaptı.
Doğru cevap: A
Çözüm: Erzurum’da oluşturulan Temsil Heyeti, Sivas Kongresi sonrasında ulusal temsil niteliği kazandı.