Osmanlı Devleti’nde merkezî devlet işlerinin görüşüldüğü yüksek yönetim kurulunun adı nedir?
- A) Divan-ı Hümayun
- B) Meclis-i Mebusan
- C) Şûrâ-yı Devlet
- D) Encümen-i Daniş
- E) Meclis-i Âyan
Doğru cevap: A
Çözüm: Klasik dönemde Divan-ı Hümayun, başlıca yönetim ve yüksek düzeyli adalet işlerinin görüşüldüğü kuruldu.
Osmanlı merkez teşkilatında padişahın başlıca vekili ve yönetimin en yetkili görevlisi kimdir?
- A) Nişancı
- B) Sadrazam
- C) Kazasker
- D) Defterdar
- E) Subaşı
Doğru cevap: B
Çözüm: Sadrazam veya veziriazam, padişah adına merkezî yönetimin başında yer alırdı.
Osmanlı yönetiminde devlet gelir ve giderleriyle ilgilenen başlıca görevli hangisidir?
- A) Nişancı
- B) Kazasker
- C) Defterdar
- D) Şeyhülislam
- E) Çavuşbaşı
Doğru cevap: C
Çözüm: Defterdar maliye ve hazine işlerinde görevliydi; yazışma ve yargı görevi farklı makamlara aitti.
Osmanlılarda fermanların üzerine padişah tuğrasının çekilmesiyle ilgili görevli hangisidir?
- A) Kadı
- B) Yeniçeri ağası
- C) Beylerbeyi
- D) Nişancı
- E) Müderris
Doğru cevap: D
Çözüm: Nişancı, padişah tuğrası ve merkezî yazışma ile ilgili görevler yürütürdü.
Klasik Osmanlı merkez teşkilatında kadı ve müderrislerin atanmasında yetki sahibi olan üst düzey ilmiye görevlisi kimdir?
- A) Defterdar
- B) Nişancı
- C) Kaptanıderya
- D) Reisülküttap
- E) Kazasker
Doğru cevap: E
Çözüm: Kazasker, yargı ve eğitim kadrolarına ilişkin atama işlerinde rol alan ilmiye yöneticisiydi.
Osmanlılarda dinî meselelerde fetva veren en yüksek ilmiye makamı hangisidir?
- A) Şeyhülislam
- B) Sadrazam
- C) Nişancı
- D) Defterdar
- E) Sancakbeyi
Doğru cevap: A
Çözüm: Şeyhülislamın ayırt edici görevi dinî-hukukî konularda fetva vermesidir.
Osmanlı devlet teşkilatında askerlik ve yürütme işleriyle ilişkili yönetici sınıfa ne denirdi?
- A) Kalemiye
- B) Seyfiye
- C) İlmiye
- D) Reaya
- E) Lonca
Doğru cevap: B
Çözüm: Seyfiye, askerî ve yürütme hizmetlerinde görev alan yönetici zümresidir.
Osmanlı merkez bürokrasisinde kayıt, yazışma ve maliye işleriyle ilişkili sınıf hangisidir?
- A) Seyfiye
- B) İlmiye
- C) Kalemiye
- D) Tımarlı sipahiler
- E) Reaya
Doğru cevap: C
Çözüm: Kalemiye, devletin yazı-kayıt ve maliye bürokrasisinde çalışırdı.
Osmanlılarda eğitim, yargı ve dinî hizmetlerin uzman kadroları hangi zümrede bulunurdu?
- A) Seyfiye
- B) Kalemiye
- C) Kapıkulu süvarileri
- D) İlmiye
- E) Akıncılar
Doğru cevap: D
Çözüm: İlmiye sınıfı kadı, müderris ve dinî-hukukî alanların görevlilerini kapsar.
Klasik Osmanlı taşra teşkilatında eyaletin başındaki yöneticiye ne ad verilirdi?
- A) Kadı
- B) Muhtesip
- C) Mültezim
- D) Nişancı
- E) Beylerbeyi
Doğru cevap: E
Çözüm: Beylerbeyi eyalet düzeyindeki yönetimin başındaydı; sancakları sancakbeyleri yönetirdi.
Osmanlı taşra teşkilatında sancak yönetiminden sorumlu görevli hangisidir?
- A) Sancakbeyi
- B) Kazasker
- C) Reisülküttap
- D) Şeyhülislam
- E) Defterdar
Doğru cevap: A
Çözüm: Sancakbeyi sancak düzeyindeki yönetimden sorumludur.
Osmanlı kazalarında yargı görevini üstlenen ilmiye mensubu kimdir?
- A) Tımarlı sipahi
- B) Kadı
- C) Nişancı
- D) Yeniçeri ağası
- E) Mültezim
Doğru cevap: B
Çözüm: Kadı, kaza merkezinde yargıyla birlikte çeşitli mahallî idarî görevler de üstlenebilirdi.
Osmanlı toprak düzeninde mülkiyeti devlete ait olan arazi türü hangisidir?
- A) Mülk arazi
- B) Vakıf arazi
- C) Miri arazi
- D) Malikâne çiftlik
- E) Özel şahıs toprağı
Doğru cevap: C
Çözüm: Miri arazi devlet mülkiyetindedir; çiftçiler kullanım ve tasarruf hakkına sahip olabilir.
Osmanlı arazi düzeninde bir kişinin özel mülkiyetinde bulunan toprak hangisidir?
- A) Miri arazi
- B) Dirlik geliri
- C) Mukataa geliri
- D) Mülk arazi
- E) Cebelü tahsisi
Doğru cevap: D
Çözüm: Mülk arazi özel mülkiyet niteliğindedir; miri arazinin mülkiyeti devlete aittir.
Osmanlılarda gelirleri cami, okul ve sağlık gibi hayır hizmetlerine ayrılabilen kurum hangisidir?
- A) Tımar
- B) İltizam
- C) Devşirme
- D) Müsadere
- E) Vakıf
Doğru cevap: E
Çözüm: Vakıf, mal veya gelirin kamu yararına ve hayır hizmetlerine tahsis edilmesini sağlar.
Osmanlılarda belirli vergi gelirlerinin askerî ve idarî hizmet karşılığı tahsis edildiği düzenin adı nedir?
- A) Dirlik sistemi
- B) Kapitülasyon sistemi
- C) Devşirme sistemi
- D) Millet sistemi
- E) Müsadere sistemi
Doğru cevap: A
Çözüm: Dirlik, belirli vergi gelirlerinin kamu hizmetleri karşılığında tahsisini ifade eder.
Osmanlı merkez ordusunda maaş alan piyade birliğinin en tanınmış örneği hangisidir?
- A) Tımarlı sipahiler
- B) Yeniçeri Ocağı
- C) Akıncılar
- D) Yörükler
- E) Cebelüler
Doğru cevap: B
Çözüm: Yeniçeriler Kapıkulu piyadeleri arasında yer alır; tımarlı sipahiler taşrada dirlik gelirleriyle askerî hizmet verirdi.
Osmanlı sarayında yönetici yetiştirmeye yönelik seçkin eğitim kurumu hangisidir?
- A) Lonca
- B) Bedesten
- C) Enderun
- D) İmarethane
- E) Tahrir defteri
Doğru cevap: C
Çözüm: Enderun saray içinde eğitim ve yönetici yetiştirmeyle ilişkilidir.
Osmanlı toplumunda esnaf ve zanaatkârların meslekî örgütlenmesine ne ad verilir?
- A) Kazaskerlik
- B) Tımar
- C) Divan-ı Hümayun
- D) Lonca
- E) Tahrir
Doğru cevap: D
Çözüm: Loncalar esnafın meslekî düzen ve dayanışmasında rol oynardı.
Edirne’deki Selimiye Camii’nin mimarı kimdir?
- A) Sedefkâr Mehmed Ağa
- B) Mimar Kemaleddin
- C) Balyan ailesinden Sarkis Bey
- D) Mehmed Tahir Ağa
- E) Mimar Sinan
Doğru cevap: E
Çözüm: Selimiye Camii, Mimar Sinan’ın eseridir; İstanbul Sultanahmet Camii’nin mimarı Sedefkâr Mehmed Ağa’dır.