1590 Ferhat Paşa Antlaşması’nın Osmanlı doğu siyasetindeki önemi hangisidir?
- A) Osmanlıların doğuda çok geniş sınırlara ulaştığı bir barış olması
- B) Osmanlıların Mısır’ı ilk kez alması
- C) Karadeniz’in Rusya’ya bırakılması
- D) Viyana’nın fethedilmesi
- E) Kırım Hanlığı’nın kurulması
Doğru cevap: A
Çözüm: 1590 Ferhat Paşa Antlaşması geleneksel ders anlatılarında Osmanlıların doğuda en geniş sınırlara ulaştığı barış olarak anılır.
1606 Zitvatorok Antlaşması’nın diplomatik sonuçlarından biri hangisidir?
- A) Avusturya’nın tamamen Osmanlı eyaleti yapılması
- B) Avusturya hükümdarının statüsünün Osmanlı padişahına denk kabul edilmesi anlayışının güçlenmesi
- C) Safevi Devleti’nin ortadan kaldırılması
- D) İstanbul’un başkent olmaktan çıkarılması
- E) Kırım Hanlığı’nın Habsburglara katılması
Doğru cevap: B
Çözüm: Zitvatorok, 1533’te öne çıkan Osmanlı üstünlük dilinden Habsburg hükümdarına daha eşit bir diplomatik statü tanınmasına geçişi gösterir.
1621 Hotin Seferi’nin II. Osman açısından öne çıkan sonucu hangisidir?
- A) Girit’in fethedilmesi
- B) Lehistan’ın bütünüyle ortadan kalkması
- C) Yeniçeri Ocağı’nın disiplin sorunlarını daha açık görmesi
- D) Karlofça’nın imzalanması
- E) İlk anayasanın ilan edilmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: II. Osman Hotin Seferi sırasında ocakla ilgili sorunları gözlemlemiş ve reform arayışına yönelmiştir.
Genç Osman’ın askerî reform düşüncesinde özellikle hangi kurumun sorunları etkili olmuştur?
- A) Tercüme Odası
- B) Mühendishane-i Berrî-i Hümâyun
- C) Meclis-i Mebusan
- D) Yeniçeri Ocağı
- E) Düyun-u Umumiye
Doğru cevap: D
Çözüm: Genç Osman yeniçerilerin savaş disiplininden memnun kalmadı; tasarladığı değişiklikler ciddi tepki gördü.
IV. Murad’ın yönetim anlayışını yansıtan uygulama hangisidir?
- A) Meşrutiyeti ilan etmesi
- B) Yeniçeri Ocağı’nı resmen kaldırması
- C) Tanzimat Fermanı’nı yayımlaması
- D) İlk Türk matbaasını kurması
- E) Merkezî otoriteyi güçlendirmek için sıkı disiplin ve denetim uygulaması
Doğru cevap: E
Çözüm: IV. Murad merkezî otoriteyi kurmaya yönelik sert denetim uygulamalarıyla tanınır.
1639 Kasr-ı Şirin Antlaşması’nın uzun vadeli etkisi hangisidir?
- A) Türkiye–İran sınırının genel tarihî çerçevesine temel oluşturması
- B) Osmanlıların Kırım’ı Ruslara bırakması
- C) Avusturya ile diplomatik eşitlik kurması
- D) Lehistan’dan Podolya’yı alması
- E) Girit’in fethedilmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Kasr-ı Şirin, Osmanlı–Safevi sınırını düzenledi; günümüz Türkiye–İran sınırının ana çizgisiyle tarihsel bağlantısı vardır.
Celali isyanlarının bastırılmasında sert yöntemleriyle bilinen sadrazam kimdir?
- A) Tarhuncu Ahmed Paşa
- B) Kuyucu Murad Paşa
- C) Merzifonlu Kara Mustafa Paşa
- D) Nevşehirli Damat İbrahim Paşa
- E) Mithat Paşa
Doğru cevap: B
Çözüm: Kuyucu Murad Paşa XVII. yüzyıl başında Celali isyanlarını bastırmakla tanınır.
Celali isyanlarının Anadolu’da yol açtığı büyük çaplı köy boşalmaları ve göçlere ne denir?
- A) Lale Devri
- B) Fetret Devri
- C) Büyük Kaçgun
- D) Sened-i İttifak
- E) Tehcir Kanunu
Doğru cevap: C
Çözüm: Büyük Kaçgun, Celali isyanları ve güvensizlik nedeniyle Anadolu kırsalındaki yaygın göç hareketlerini anlatır.
Osmanlı medrese öğrencilerinin karıştığı isyanlar hangi adla anılır?
- A) Celali isyanları
- B) Eşkıya-yı deniz isyanları
- C) Yeniçeri isyanları
- D) Suhte isyanları
- E) Patrona Halil isyanları
Doğru cevap: D
Çözüm: Suhte, medrese öğrencileri için kullanılan tarihî bir ifadedir; suhte isyanları eğitim ve toplumsal düzenle bağlantılıdır.
XVII. yüzyılda devletin gelir ve giderlerini dengelemeye yönelik bütçe çalışmasıyla öne çıkan sadrazam kimdir?
- A) Köprülü Fazıl Mustafa Paşa
- B) Pargalı İbrahim Paşa
- C) Sokullu Mehmed Paşa
- D) Mithat Paşa
- E) Tarhuncu Ahmed Paşa
Doğru cevap: E
Çözüm: Tarhuncu Ahmed Paşa XVII. yüzyılda gelir–gider hesabı ve mali disiplin çabalarıyla anılır.
Köprülü Mehmed Paşa’nın 1656’da sadrazamlığı kabul ederken öne sürdüğü isteklerin ortak amacı hangisidir?
- A) Yönetimde kararlarını uygulayabilecek yetki ve güvence elde etmek
- B) Padişahlık makamını kaldırmak
- C) Başkentini Tebriz’e taşımak
- D) Tüm vergileri sonsuza dek kaldırmak
- E) Yeniçerileri Lehistan ordusuna bağlamak
Doğru cevap: A
Çözüm: Köprülü Mehmed Paşa, kararlarına müdahale edilmemesi ve görevini etkin yapabilmesi için koşullar ileri sürdü.
Girit’in 1669’da alınması hangi Osmanlı sadrazamının askerî faaliyetleriyle ilişkilidir?
- A) Köprülü Mehmed Paşa
- B) Köprülü Fazıl Ahmed Paşa
- C) Merzifonlu Kara Mustafa Paşa
- D) Tarhuncu Ahmed Paşa
- E) Sokullu Mehmed Paşa
Doğru cevap: B
Çözüm: Girit’in fethi 1669’da Köprülü Fazıl Ahmed Paşa’nın sadrazamlığı döneminde tamamlandı.
1664 Vasvar Antlaşması’nda Osmanlıların karşısındaki devlet aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Lehistan Krallığı
- B) Safevi Devleti
- C) Habsburg Avusturyası
- D) Rus Çarlığı
- E) İsveç Krallığı
Doğru cevap: C
Çözüm: Vasvar Antlaşması Osmanlı–Avusturya savaşlarını sona erdiren antlaşmadır.
1672 Bucaş Antlaşması ile Osmanlı Devleti’nin egemenliğine geçen bölge hangisidir?
- A) Kırım
- B) Girit
- C) Kıbrıs
- D) Podolya
- E) Mora Yarımadası
Doğru cevap: D
Çözüm: Bucaş Antlaşması ile Podolya Osmanlı yönetimine geçti.
1676 Zoravna Antlaşması Osmanlı Devleti ile hangi devlet arasında yapıldı?
- A) Safeviler
- B) Avusturya
- C) Rusya
- D) Fransa
- E) Lehistan
Doğru cevap: E
Çözüm: Zoravna 1676’da Lehistan’la yapılan barış antlaşmasıdır.
1683 II. Viyana Kuşatması hangi Osmanlı hükümdarı döneminde gerçekleşti?
- A) IV. Mehmed
- B) II. Osman
- C) IV. Murad
- D) II. Mustafa
- E) I. Mahmud
Doğru cevap: A
Çözüm: 1683 II. Viyana Kuşatması IV. Mehmed’in saltanatında Merzifonlu Kara Mustafa Paşa tarafından yönetildi.
II. Viyana Kuşatması’nın başarısızlığından sonra Osmanlılara karşı kurulan ittifak hangi adla bilinir?
- A) Üçlü İttifak
- B) Kutsal İttifak
- C) Bağdat Paktı
- D) Balkan Antantı
- E) Varşova Paktı
Doğru cevap: B
Çözüm: 1683 sonrası Osmanlılara karşı Habsburglar, Lehistan, Venedik ve ardından Rusya’nın yer aldığı Kutsal İttifak oluştu.
Kutsal İttifak savaşlarında Osmanlı Devleti’ne karşı savaşan güçlerden biri hangisidir?
- A) Memlük Devleti
- B) Akkoyunlu Devleti
- C) Venedik Cumhuriyeti
- D) Bizans İmparatorluğu
- E) Babür İmparatorluğu
Doğru cevap: C
Çözüm: Venedik, Kutsal İttifak çerçevesinde Osmanlı Devleti’ne karşı savaştı.
1699 Karlofça Antlaşması’nın Osmanlı tarihi bakımından temel önemi hangisidir?
- A) İstanbul’un fethedilmesini sağlaması
- B) Memlük Devleti’ne son vermesi
- C) Girit’i fethetmesi
- D) Avrupa’da önemli toprak kayıplarının kabul edildiği bir barış olması
- E) Türkiye–İran sınırını ilk kez çizmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Karlofça 1699’da Osmanlıların Avrupa’daki geniş toprak kayıplarını tanıdığı önemli bir barıştır.
Karlofça görüşmelerine katılan fakat Osmanlı Devleti ile ayrı bir antlaşmayı 1700’de yapan devlet hangisidir?
- A) Lehistan
- B) Venedik
- C) Avusturya
- D) İspanya
- E) Rusya
Doğru cevap: E
Çözüm: Rusya 1699 Karlofça düzenlemesinin esas imzacıları arasında değildir; 1700 İstanbul Antlaşması Osmanlı–Rus barışıdır.