Ferhat Paşa, Zitvatorok ve Hotin antlaşma/seferlerinin doğru kronolojik dizilişi hangisidir?
- A) Ferhat Paşa – Zitvatorok – Hotin
- B) Zitvatorok – Ferhat Paşa – Hotin
- C) Hotin – Zitvatorok – Ferhat Paşa
- D) Ferhat Paşa – Hotin – Zitvatorok
- E) Zitvatorok – Hotin – Ferhat Paşa
Doğru cevap: A
Çözüm: 1590 Ferhat Paşa, 1606 Zitvatorok, 1621 Hotin sırasıyla gerçekleşmiştir.
Kasr-ı Şirin, Vasvar, Bucaş ve II. Viyana olaylarının doğru sıralanışı hangisidir?
- A) Vasvar – Kasr-ı Şirin – Bucaş – II. Viyana
- B) Kasr-ı Şirin – Vasvar – Bucaş – II. Viyana
- C) Bucaş – Vasvar – Kasr-ı Şirin – II. Viyana
- D) Kasr-ı Şirin – Bucaş – II. Viyana – Vasvar
- E) II. Viyana – Bucaş – Vasvar – Kasr-ı Şirin
Doğru cevap: B
Çözüm: 1639 Kasr-ı Şirin, 1664 Vasvar, 1672 Bucaş ve 1683 II. Viyana bu sırayla yaşandı.
Aşağıdaki antlaşma ve taraf eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
- A) Zitvatorok–Safeviler; Kasr-ı Şirin–Lehistan; Bucaş–Avusturya
- B) Zitvatorok–Lehistan; Kasr-ı Şirin–Avusturya; Bucaş–Safeviler
- C) Zitvatorok–Avusturya; Kasr-ı Şirin–Safeviler; Bucaş–Lehistan
- D) Zitvatorok–Rusya; Kasr-ı Şirin–Venedik; Bucaş–Fransa
- E) Zitvatorok–Venedik; Kasr-ı Şirin–Rusya; Bucaş–İngiltere
Doğru cevap: C
Çözüm: 1606 Zitvatorok Habsburg Avusturyasıyla, 1639 Kasr-ı Şirin Safevilerle, 1672 Bucaş Lehistan’la yapıldı.
Kasr-ı Şirin ve Karlofça antlaşmalarının temel işlevleri hangi seçenekte doğru karşılaştırılmıştır?
- A) Kasr-ı Şirin Kırım’ı Rusya’ya verdi; Karlofça Safevi sınırını belirledi.
- B) Her ikisi de 1571’de Venedik ile yapıldı.
- C) Kasr-ı Şirin Lehistan’ı; Karlofça Memlükleri sona erdirdi.
- D) Kasr-ı Şirin doğu sınırını düzenledi; Karlofça Avrupa’da önemli toprak kayıpları getirdi.
- E) İki antlaşma da Osmanlıların Viyana’yı ele geçirmesini sağladı.
Doğru cevap: D
Çözüm: 1639 Kasr-ı Şirin Osmanlı–Safevi sınır ve barışıyla; 1699 Karlofça Avrupa toprak kayıplarıyla ilişkilidir.
1533 İstanbul ile 1606 Zitvatorok antlaşmalarının diplomatik statü bakımından karşılaştırması hangisidir?
- A) 1533’te Habsburglar ortadan kaldırılmış; 1606’da yeniden kurulmuştur.
- B) 1533’te Safevilerle barış; 1606’da Memlüklerle barış yapılmıştır.
- C) Her iki antlaşma Osmanlı donanmasının denizdeki yenilgisini düzenlemiştir.
- D) 1606’da Avusturya padişahı Osmanlı sadrazamı olmuştur.
- E) 1533’te Osmanlı üstünlük dili öne çıkarken 1606’da Habsburg hükümdarının eşit statüsü belirginleşmiştir.
Doğru cevap: E
Çözüm: 1533 düzeninde arşidükün sadrazama denkliği vurgulanırken Zitvatorok’ta Habsburg hükümdarı daha eşit diplomatik konuma geldi.
Genç Osman ile ilgili aşağıdaki tarihsel zincirlerden hangisi doğrudur?
- A) 1621 Hotin Seferi – ocak disiplininden memnuniyetsizlik – 1622’de öldürülme
- B) 1621 Girit’in fethi – 1622 Karlofça – 1623 Tanzimat
- C) 1606 Zitvatorok – 1683 Viyana – 1699 Karlofça
- D) 1639 Kasr-ı Şirin – 1664 Vasvar – 1672 Bucaş
- E) 1571 İnebahtı – 1574 Tunus – 1579 Sokullu
Doğru cevap: A
Çözüm: II. Osman, Hotin seferindeki ocak sorunlarının ardından reform arayışına girdi; 1622’de askerî isyanda öldürüldü.
IV. Murad ile Köprülü Mehmed Paşa’nın faaliyetlerini ayıran doğru bilgi hangisidir?
- A) IV. Murad 1700 İstanbul Antlaşması’nı imzaladı; Köprülü 1453 İstanbul’u fethetti.
- B) IV. Murad sıkı merkezî disiplin uyguladı; Köprülü Mehmed Paşa 1656’da koşullar ileri sürerek sadrazam oldu.
- C) İkisi de II. Mahmud döneminde görev yaptı.
- D) IV. Murad Girit’i 1571’de fethetti; Köprülü 1514 Çaldıran’ı kazandı.
- E) İkisi de XIX. yüzyılda meşrutiyeti ilan etti.
Doğru cevap: B
Çözüm: IV. Murad 1623–1640 arasında hüküm sürdü; Köprülü Mehmed Paşa ise 1656’da sadrazam oldu.
Celali, Yeniçeri ve Suhte isyanlarını ayırmak için hangi eşleştirme doğrudur?
- A) Celali–deniz korsanları; Yeniçeri–medrese; Suhte–Kırım Hanlığı
- B) Celali–Bizans ordusu; Yeniçeri–İran uleması; Suhte–Venedik filosu
- C) Celali–Anadolu; Yeniçeri–merkezî askerî ocak; Suhte–medrese öğrencileri
- D) Celali–Avusturya sarayı; Yeniçeri–köylüler; Suhte–donanma
- E) Celali–Mısır valileri; Yeniçeri–Portekiz ordusu; Suhte–topçular
Doğru cevap: C
Çözüm: Celaliler Anadolu’daki toplumsal isyanlarla, yeniçeriler merkezî askerî isyanlarla, suhteler medrese öğrencileriyle ilişkilidir.
Aynı 1656 yılında gerçekleşen iki farklı gelişmenin doğru eşleştirmesi hangisidir?
- A) Çaldıran Savaşı ve Mohaç Savaşı
- B) Kıbrıs’ın Fethi ve Karlofça Antlaşması
- C) Hotin Seferi ve Girit’in Fethi
- D) Çınar Vakası ve Köprülü Mehmed Paşa’nın sadrazamlığa gelişi
- E) Kasr-ı Şirin ve Bucaş Antlaşmaları
Doğru cevap: D
Çözüm: 1656’da Çınar Vakası yaşandı ve Köprülü Mehmed Paşa sadrazam olarak atandı.
Girit’in fethi ile Bucaş Antlaşması’nı doğru eşleştiren ifade hangisidir?
- A) 1669 Girit–Safeviler; 1672 Bucaş–Avusturya
- B) 1669 Girit–Lehistan; 1672 Bucaş–Venedik
- C) 1669 Girit–Rusya; 1672 Bucaş–Safeviler
- D) 1669 Girit–İngiltere; 1672 Bucaş–Memlükler
- E) 1669 Girit–Venedik; 1672 Bucaş–Lehistan
Doğru cevap: E
Çözüm: Girit, Venedik’e karşı uzun savaş sonunda 1669’da; Bucaş ise Lehistan’la 1672’de ilişkilidir.
1683 II. Viyana Kuşatması’nın başarısızlığı Avrupa siyasetinde hangi süreci hızlandırdı?
- A) Osmanlılara karşı geniş çaplı Kutsal İttifak savaşlarını
- B) Osmanlıların Viyana’yı başkent yapmasını
- C) Bizans İmparatorluğu’nun yeniden kurulmasını
- D) Memlük Devleti’nin Mısır’da yeniden kurulmasını
- E) İstanbul’un 1453’te yeniden kuşatılmasını
Doğru cevap: A
Çözüm: 1683 yenilgisi sonrasında Osmanlı karşıtı koalisyon büyüdü ve uzun süren Kutsal İttifak savaşları başladı.
1699 Karlofça Antlaşması’nın sonuçları için en isabetli ifade hangisidir?
- A) Osmanlı Devleti antlaşma günü tamamen yıkıldı.
- B) Osmanlıların Avrupa’daki büyük toprak kayıpları kabul edildi; devletin siyasi varlığı sona ermedi.
- C) Bütün Avrupa devletleri Osmanlı yönetimine girdi.
- D) Osmanlıların İran sınırı ilk kez Karlofça ile çizildi.
- E) İstanbul Avusturya’nın başkenti oldu.
Doğru cevap: B
Çözüm: Karlofça önemli toprak kayıpları getirdi, ancak Osmanlı Devleti varlığını sürdürdü.
1699 Karlofça ve 1700 İstanbul antlaşmalarında Rusya bakımından doğru ayrım hangisidir?
- A) Rusya 1699’da bütün İran’ı aldı.
- B) 1700 İstanbul Antlaşması Lehistan’la imzalandı.
- C) Rusya, Osmanlılarla esas barışını 1700 İstanbul Antlaşması’yla yaptı.
- D) Rusya 1606 Zitvatorok’un tek imzacısıydı.
- E) 1699’da Rusya Osmanlıların başkentini ele geçirdi.
Doğru cevap: C
Çözüm: Karlofça’daki temel barışlar Avusturya, Lehistan ve Venedik’ledir; Rusya’yla 1700 İstanbul Antlaşması yapıldı.
Vasvar ve Bucaş antlaşmalarının rakipleri sırasıyla hangileridir?
- A) Lehistan ve Avusturya
- B) Safeviler ve Venedik
- C) Rusya ve Safeviler
- D) Avusturya ve Lehistan
- E) Venedik ve Rusya
Doğru cevap: D
Çözüm: 1664 Vasvar Avusturya’yla, 1672 Bucaş Lehistan’la imzalandı.
Bucaş ve Zoravna antlaşmalarını birleştiren ortak özellik hangisidir?
- A) Her ikisinin de Safevilerle yapılması
- B) Her ikisinin de XIX. yüzyıla ait olması
- C) İkisinin de İstanbul’u başkent yapması
- D) İkisinin de Yeniçeri Ocağı’nı kaldırması
- E) Her ikisinin de Lehistan’la yapılması
Doğru cevap: E
Çözüm: Bucaş 1672, Zoravna 1676’da Osmanlı–Lehistan ilişkileri kapsamında imzalandı.
Osmanlıların doğu sınırında uzun süre etkili olan 1639 antlaşmasının adı hangisidir?
- A) Kasr-ı Şirin
- B) Vasvar
- C) Bucaş
- D) Zitvatorok
- E) Karlofça
Doğru cevap: A
Çözüm: Kasr-ı Şirin 1639’da Safevilerle yapıldı ve doğu sınırının tarihsel çerçevesine temel oluşturdu.
XVII. yüzyıl Osmanlı ıslahatlarıyla ilgili en doğru genelleme hangisidir?
- A) Tüm ıslahatlar anayasal parlamentoya dayanıyordu.
- B) Birçok girişim mevcut düzeni ve merkezî otoriteyi güçlendirmeyi hedefledi.
- C) Yeniçeri Ocağı bütün yüzyıl boyunca hiç sorun yaratmadı.
- D) Tanzimat Fermanı bu yüzyılda ilan edildi.
- E) Tüm ıslahatlar halk oylamasıyla onaylandı.
Doğru cevap: B
Çözüm: XVII. yüzyıl reformlarında idari–mali sorunları gidermek ve devletin eski gücünü yeniden sağlamak amacı öne çıkmıştır.
XVII. yüzyıla “Duraklama Dönemi” denmesiyle ilgili tarihçilik açısından en doğru yaklaşım hangisidir?
- A) Osmanlılar XVII. yüzyılda hiç savaş yapmamıştır.
- B) Osmanlı Devleti 1600 yılında yıkılmıştır.
- C) Bu ad geleneksel bir dönemlendirmedir; yüzyılın bütün gelişmelerini tek başına açıklamaz.
- D) Tarihçiler tüm dönem sınırlarında daima fikir birliği içindedir.
- E) Bu dönemde hiç toprak kazanılmamıştır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Duraklama terimi eğitimde kullanılan geleneksel bir sınıflamadır; dönemde fetihler, ıslahatlar ve kayıplar birlikte görülür.
XVII. yüzyıl Osmanlı dış politikasında aşağıdaki gelişmelerin doğru tamamlanma sırası hangisidir?
- A) Zitvatorok – Haçova – Hotin – Karlofça – Kasr-ı Şirin
- B) Hotin – Haçova – Zitvatorok – Kasr-ı Şirin – Karlofça
- C) Haçova – Kasr-ı Şirin – Zitvatorok – Hotin – Karlofça
- D) Haçova – Zitvatorok – Hotin – Kasr-ı Şirin – Karlofça
- E) Karlofça – Hotin – Zitvatorok – Haçova – Kasr-ı Şirin
Doğru cevap: D
Çözüm: 1596 Haçova, 1606 Zitvatorok, 1621 Hotin, 1639 Kasr-ı Şirin, 1699 Karlofça kronolojisi doğrudur.
XVII. yüzyıl Osmanlı tarihinin genel tablosunu en dengeli açıklayan ifade hangisidir?
- A) Yüzyıl boyunca hiçbir diplomatik antlaşma yapılmamıştır.
- B) Osmanlılar 1669’da Girit’i değil Viyana’yı fethetmiştir.
- C) 1699 antlaşması bütün Osmanlı topraklarını genişletmiştir.
- D) Celali isyanları yalnız Kuzey Amerika’da yaşanmıştır.
- E) İç sorunlara ve yenilgilere karşın kimi bölgelerde kazanımlar sürmüş, yüzyıl sonunda Avrupa’da büyük kayıplar yaşanmıştır.
Doğru cevap: E
Çözüm: XVII. yüzyılda Girit ve Podolya gibi kazanımların yanında isyanlar ve Karlofça ile büyük Avrupa kayıpları görülmüştür.