1746 Kerden Antlaşması Osmanlı Devleti ile hangi devlet arasında yapıldı?
- A) Avusturya
- B) Rusya
- C) İngiltere
- D) Venedik
- E) İran (Afşarlar)
Doğru cevap: E
Çözüm: 1746 Kerden Antlaşması, Osmanlıların Nadir Şah yönetimindeki İran’la yaptığı barıştır.
1770 Çeşme Baskını’nda Osmanlı donanmasını ağır kayba uğratan devlet hangisidir?
- A) Rusya
- B) İngiltere
- C) Fransa
- D) Venedik
- E) Lehistan
Doğru cevap: A
Çözüm: 1770’de Çeşme’de Osmanlı donanmasına Rus donanması ağır zarar verdi.
1774 Küçük Kaynarca Antlaşması Osmanlı Devleti ile hangi devlet arasında yapıldı?
- A) Avusturya
- B) Rusya
- C) İran
- D) Venedik
- E) Fransa
Doğru cevap: B
Çözüm: 1768–1774 Osmanlı–Rus Savaşı Küçük Kaynarca Antlaşması’yla sona erdi.
1774 Küçük Kaynarca Antlaşması’yla siyasi bakımdan bağımsız ilan edilen hanlık hangisidir?
- A) Kazan Hanlığı
- B) Hokand Hanlığı
- C) Kırım Hanlığı
- D) Hive Hanlığı
- E) Buhara Hanlığı
Doğru cevap: C
Çözüm: Kırım Hanlığı 1774’te Osmanlı siyasi egemenliğinden ayrılarak bağımsız oldu; 1783’te Rusya tarafından ilhak edildi.
1783 yılında Kırım’ı topraklarına katan devlet hangisidir?
- A) Avusturya
- B) İngiltere
- C) Prusya
- D) Rusya
- E) Fransa
Doğru cevap: D
Çözüm: Rusya, bağımsız ilan edilmiş Kırım Hanlığı’nı 1783’te ilhak etti.
1792 Yaş Antlaşması Osmanlı Devleti ile hangi devlet arasında yapıldı?
- A) Venedik
- B) Avusturya
- C) Lehistan
- D) İran
- E) Rusya
Doğru cevap: E
Çözüm: 1792 Yaş Antlaşması 1787–1792 Osmanlı–Rus savaşlarının sonundaki barıştır.
Fransa’ya 1740 kapitülasyonları hangi Osmanlı padişahı döneminde tanındı?
- A) III. Ahmed
- B) III. Mustafa
- C) I. Abdülhamid
- D) I. Mahmud
- E) II. Mahmud
Doğru cevap: D
Çözüm: 1740 yılında I. Mahmud döneminde Fransa’ya kapitülasyonlar süreklilik kazanacak biçimde tanındı.
1732 Ahmet Paşa Antlaşması Osmanlı Devleti’nin hangi bölgedeki devletle ilişkisi kapsamındadır?
- A) Fransa
- B) Avusturya
- C) Rusya
- D) Lehistan
- E) İran
Doğru cevap: E
Çözüm: 1732 Ahmet Paşa Antlaşması Osmanlı–İran mücadeleleriyle ilgilidir.
1770 Çeşme Baskını hangi denizdeki Osmanlı donanmasına yönelik gerçekleşti?
- A) Ege Denizi
- B) Karadeniz
- C) Hazar Denizi
- D) Kızıldeniz
- E) Hint Okyanusu
Doğru cevap: A
Çözüm: Çeşme, Ege Denizi kıyısında bir limandır; Osmanlı donanması burada Rus saldırısına uğradı.
Küçük Kaynarca Antlaşması’nın Kırım bakımından getirdiği düzen hangisidir?
- A) Kırım’ın Rusya tarafından 1774’te doğrudan ilhak edilmesi
- B) Kırım’ın Osmanlı siyasi egemenliğinden ayrılıp bağımsız olması
- C) Kırım’ın Venedik’e verilmesi
- D) Kırım’ın Osmanlı başkenti yapılması
- E) Kırım’da Memlük Devleti’nin kurulması
Doğru cevap: B
Çözüm: 1774’te Kırım siyasi bakımdan bağımsız oldu; Rusya’nın doğrudan ilhakı 1783’tedir.
1774 Küçük Kaynarca Antlaşması’yla Rusya’nın Karadeniz’de elde ettiği ayrıcalıklardan biri hangisidir?
- A) Bütün Osmanlı kalelerinin doğrudan Rus yönetimine geçmesi
- B) Venedik’in tüm Karadeniz kıyılarını ele geçirmesi
- C) Ticaret gemileriyle Karadeniz ve Boğazlardan geçiş imkânının genişlemesi
- D) Rus donanmasının Osmanlı ordusuna bağlanması
- E) İstanbul’un Rus başkenti ilan edilmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Küçük Kaynarca ile Rus ticaret gemilerinin Karadeniz ve boğazlardaki hareket hakları genişledi.
1773’te açılan, denizcilik alanında teknik subay yetiştirmeye yönelik kurum hangisidir?
- A) Mühendishane-i Berrî-i Hümâyun
- B) Harbiye Mektebi
- C) Mekteb-i Tıbbiye
- D) Mühendishane-i Bahrî-i Hümâyun
- E) Darülfünun
Doğru cevap: D
Çözüm: 1773 Mühendishane-i Bahrî-i Hümâyun denizcilik ve teknik eğitim alanındaki önemli girişimdir.
1792 Yaş Antlaşması’nın Kırım açısından Osmanlı Devleti’ne kabul ettirdiği durum hangisidir?
- A) Kırım’ın yeniden Osmanlı eyaleti yapılması
- B) Kırım’ın Avusturya’ya verilmesi
- C) Kırım Hanlığı’nın 1571’de kurulması
- D) Kırım’ın Venedik’e bağlanması
- E) Kırım’ın Rusya tarafından ilhakının tanınması
Doğru cevap: E
Çözüm: Yaş Antlaşması’nda Osmanlılar, Rusya’nın 1783 Kırım ilhakını kabul etti.
Lale Devri’nin siyasi kadrosunu ve süresini doğru belirten ifade hangisidir?
- A) I. Mahmud – Baltacı Mehmed Paşa – 1699–1711
- B) IV. Murad – Sokullu Mehmed Paşa – 1606–1621
- C) III. Selim – Merzifonlu Kara Mustafa Paşa – 1739–1740
- D) III. Ahmed – Nevşehirli Damat İbrahim Paşa – 1718–1730
- E) II. Mahmud – Tarhuncu Ahmed Paşa – 1783–1792
Doğru cevap: D
Çözüm: Lale Devri III. Ahmed döneminde Nevşehirli Damat İbrahim Paşa’nın sadrazamlığıyla 1718–1730 arasında anılır.
I. Mahmud döneminde Humbaracı Ahmed Paşa’nın çalışmaları hangi ıslahat alanını temsil eder?
- A) Meşrutî parlamentonun kurulması
- B) Yeniçeri Ocağı’nın 1826’da kaldırılması
- C) İlk genel nüfus sayımının yapılması
- D) Tanzimat Fermanı’nın ilanı
- E) Askerî teknik bilgi ve humbaracı birliklerinin düzenlenmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Humbaracı Ahmed Paşa’nın etkinliği askerî teknik yenileşme ve humbaracı düzenlemeleriyle ilişkilidir.
III. Mustafa döneminde 1773’te kurulan denizcilik eğitim kurumunun amacı hangisidir?
- A) Donanma için modern teknik bilgili personel yetiştirmek
- B) Medrese eğitimini tümüyle kaldırmak
- C) Rusya’ya Kırım’ı devretmek
- D) Sadece saray şairlerini eğitmek
- E) Kapitülasyonları bütün devletlere kaldırmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Mühendishane-i Bahrî-i Hümâyun, donanma için denizcilik ve mühendislik eğitimi hedefledi.
1768–1774 Osmanlı–Rus Savaşı’nı sona erdiren antlaşmanın adı ve yılı hangisidir?
- A) 1711 Prut
- B) 1774 Küçük Kaynarca
- C) 1718 Pasarofça
- D) 1739 Belgrad
- E) 1792 Yaş
Doğru cevap: B
Çözüm: 1768–1774 savaşları Rusya lehine sonuçlandı ve 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması imzalandı.
XVIII. yüzyılın Osmanlı gerileme süreciyle ilgili en dengeli değerlendirme hangisidir?
- A) Bütün yenileşme girişimleri tamamen durduruldu.
- B) Osmanlı Devleti 1700’de varlığını sona erdirdi.
- C) Batıdaki askerî ve teknik gelişmeler izlenirken diplomatik, mali ve toprak kayıpları da yaşandı.
- D) XVIII. yüzyıl boyunca bütün savaşlar yalnız İran’la yapıldı.
- E) Lale Devri’nde bütün Avrupa devletleri Osmanlı yönetimine geçti.
Doğru cevap: C
Çözüm: XVIII. yüzyılda Avrupa’yı izleme ve ıslahat arayışları sürerken özellikle Rusya karşısında önemli kayıplar yaşandı.
1768–1774 Osmanlı–Rus Savaşı’nın başlangıcı ve 1774 barışının padişahları hangi seçenekte doğru verilmiştir?
- A) Savaş Fatih döneminde başladı, antlaşma II. Bayezid döneminde yapıldı.
- B) Savaş Kanuni döneminde başladı, antlaşma II. Selim döneminde yapıldı.
- C) Savaş III. Selim döneminde başladı, antlaşma II. Mahmud döneminde yapıldı.
- D) Savaş III. Mustafa döneminde başladı, Küçük Kaynarca I. Abdülhamid döneminde imzalandı.
- E) Savaş IV. Murad döneminde başladı, antlaşma IV. Mehmed döneminde yapıldı.
Doğru cevap: D
Çözüm: 1768’de savaş başladığında III. Mustafa, 1774 Küçük Kaynarca imzalandığında I. Abdülhamid Osmanlı tahtındaydı.
1699–1792 döneminin dış politika gelişmelerini doğru sırayla veren seçenek hangisidir?
- A) Pasarofça – Prut – Küçük Kaynarca – Belgrad – Yaş
- B) Belgrad – Prut – Yaş – Pasarofça – Küçük Kaynarca
- C) Küçük Kaynarca – Prut – Belgrad – Pasarofça – Yaş
- D) Yaş – Küçük Kaynarca – Belgrad – Pasarofça – Prut
- E) Prut – Pasarofça – Belgrad – Küçük Kaynarca – Yaş
Doğru cevap: E
Çözüm: 1711 Prut, 1718 Pasarofça, 1739 Belgrad, 1774 Küçük Kaynarca ve 1792 Yaş doğru sıradır.