1700 İstanbul Antlaşması’nda Rusya lehine sonuçlanan önemli bölge hangisidir?
- A) Azak
- B) Podolya
- C) Mora
- D) Girit
- E) Kıbrıs
Doğru cevap: A
Çözüm: 1700 İstanbul Antlaşması’yla Azak Rusya’nın eline geçti; 1711 Prut’ta geri alındı.
1711 Prut Seferi’nde Osmanlı ordusunu yöneten sadrazam kimdir?
- A) Merzifonlu Kara Mustafa Paşa
- B) Baltacı Mehmed Paşa
- C) Nevşehirli Damat İbrahim Paşa
- D) Köprülü Fazıl Ahmed Paşa
- E) Pargalı İbrahim Paşa
Doğru cevap: B
Çözüm: Prut Seferi’ndeki Osmanlı ordusunun başında Sadrazam Baltacı Mehmed Paşa vardı.
1715’te Osmanlı Devleti’nin Venedik’ten geri aldığı yarımada hangisidir?
- A) Kırım
- B) Arabistan
- C) Mora
- D) Anadolu
- E) Sina
Doğru cevap: C
Çözüm: 1715’te Mora yeniden Osmanlı hâkimiyetine girdi; 1718 Pasarofça barışında Osmanlılarda kaldı.
1718 Pasarofça Antlaşması’yla Osmanlıların Avusturya’ya bıraktığı stratejik şehir hangisidir?
- A) İstanbul
- B) İzmir
- C) Şam
- D) Belgrad
- E) Kahire
Doğru cevap: D
Çözüm: Belgrad 1718’de Avusturya’ya bırakıldı; 1739 Belgrad Antlaşması’yla geri alındı.
1718 Pasarofça Antlaşması sonrasında Osmanlı yönetiminin Avrupa’ya yaklaşımında hangi eğilim güçlendi?
- A) Avrupa’yla tüm diplomatik bağları kesme
- B) Bütün ticaret limanlarını kapatma
- C) Yeniçeri Ocağı’nı aynı yıl kaldırma
- D) Meşrutiyeti ilan etme
- E) Batıdaki gelişmeleri izleyerek yenileşme arayışı
Doğru cevap: E
Çözüm: Pasarofça sonrası barış ortamında Avrupa’daki teknik ve kültürel gelişmeleri inceleme isteği arttı.
Lale Devri’nde Paris’e gönderilen Osmanlı elçisi kimdir?
- A) Yirmisekiz Çelebi Mehmed Efendi
- B) Sokullu Mehmed Paşa
- C) Kâtip Çelebi
- D) Namık Kemal
- E) Mithat Paşa
Doğru cevap: A
Çözüm: Yirmisekiz Çelebi Mehmed Efendi 1720–1721’de Paris elçiliğiyle Avrupa’yı gözlemledi.
İbrahim Müteferrika’nın matbaası için 1727’de verilen iznin temel özelliği hangisidir?
- A) Osmanlı ülkesinde her dilde basılan ilk kitabın çıkması
- B) Din dışı eserlerin Osmanlı Türkçesiyle basımına izin verilmesi
- C) Kur’an’ın aynı yıl matbaada basılması
- D) Bütün medreselerin kapatılması
- E) İlk gazetelerin günlük yayıma başlaması
Doğru cevap: B
Çözüm: 1727’de Müteferrika matbaasına din dışı kitaplar için izin verildi; ilk kitap 1729’da basıldı.
Lale Devri’nde yangınla mücadelede kurulan örgütlenme hangisidir?
- A) Nizam-ı Cedid Ordusu
- B) Sekban-ı Cedid Ocağı
- C) Tulumbacı Ocağı
- D) Mühendishane-i Berrî
- E) Tercüme Odası
Doğru cevap: C
Çözüm: Lale Devri’nde yangın söndürmek üzere tulumbacı örgütlenmesi geliştirildi.
Lale Devri’nin şehir mimarisi ve süsleme anlayışında etkili Avrupa üsluplarından biri hangisidir?
- A) Gotik mimarinin Orta Çağ tarzı kilise savunması
- B) Bauhaus modernizmi
- C) Brütalizm
- D) Barok üslup
- E) Art Deco
Doğru cevap: D
Çözüm: Lale Devri’nde Batılı mimari ve bezeme etkileri özellikle Barok ve Rokoko üsluplarıyla ilişkilidir.
1730 Patrona Halil İsyanı’nın Osmanlı sarayındaki doğrudan siyasi sonuçlarından biri hangisidir?
- A) I. Mahmud’un idam edilmesi
- B) III. Selim’in tahta çıkması
- C) Kırım’ın Rusya tarafından alınması
- D) Belgrad’ın Avusturya’ya bırakılması
- E) III. Ahmed’in tahttan indirilmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Patrona Halil İsyanı’yla III. Ahmed tahttan indirildi, I. Mahmud tahta çıktı.
1739 Belgrad barışında arabuluculuk rolü öne çıkan devlet hangisidir?
- A) Fransa
- B) Portekiz
- C) İspanya
- D) Danimarka
- E) Hollanda
Doğru cevap: A
Çözüm: Fransa 1739 Belgrad görüşmelerindeki diplomatik rolüyle Osmanlı yönetiminin yakınlığını kazandı.
1739 Belgrad Antlaşması’nın Rusya açısından Karadeniz’de yarattığı sınırlama hangisidir?
- A) Rusya’nın bütün Avrupa’dan çekilmesi
- B) Rusya’nın Karadeniz’de askerî donanma bulundurmasının engellenmesi
- C) Osmanlıların Azak’ı Rusya’ya bırakması
- D) Rusya’nın Mora’yı ele geçirmesi
- E) Rusya’nın İstanbul’u yönetmeye başlaması
Doğru cevap: B
Çözüm: 1739 düzenlemelerinde Rusya’nın Karadeniz’de askerî deniz gücü bulundurması sınırlandı.
I. Mahmud dönemindeki askerî ıslahatlarla ilişkilendirilen Avrupalı uzman kimdir?
- A) Baron de Tott
- B) Moltke
- C) Humbaracı Ahmed Paşa (Comte de Bonneval)
- D) Liman von Sanders
- E) Colmar von der Goltz
Doğru cevap: C
Çözüm: Comte de Bonneval, Osmanlı hizmetinde Humbaracı Ahmed Paşa adıyla humbaracı birliklerini düzenledi.
Fransa’ya 1740 kapitülasyonları hangi Osmanlı padişahı döneminde tanındı?
- A) III. Ahmed
- B) III. Mustafa
- C) I. Abdülhamid
- D) I. Mahmud
- E) II. Mahmud
Doğru cevap: D
Çözüm: 1740 yılında I. Mahmud döneminde Fransa’ya kapitülasyonlar süreklilik kazanacak biçimde tanındı.
1732 Ahmet Paşa Antlaşması Osmanlı Devleti’nin hangi bölgedeki devletle ilişkisi kapsamındadır?
- A) Fransa
- B) Avusturya
- C) Rusya
- D) Lehistan
- E) İran
Doğru cevap: E
Çözüm: 1732 Ahmet Paşa Antlaşması Osmanlı–İran mücadeleleriyle ilgilidir.
1770 Çeşme Baskını hangi denizdeki Osmanlı donanmasına yönelik gerçekleşti?
- A) Ege Denizi
- B) Karadeniz
- C) Hazar Denizi
- D) Kızıldeniz
- E) Hint Okyanusu
Doğru cevap: A
Çözüm: Çeşme, Ege Denizi kıyısında bir limandır; Osmanlı donanması burada Rus saldırısına uğradı.
Küçük Kaynarca Antlaşması’nın Kırım bakımından getirdiği düzen hangisidir?
- A) Kırım’ın Rusya tarafından 1774’te doğrudan ilhak edilmesi
- B) Kırım’ın Osmanlı siyasi egemenliğinden ayrılıp bağımsız olması
- C) Kırım’ın Venedik’e verilmesi
- D) Kırım’ın Osmanlı başkenti yapılması
- E) Kırım’da Memlük Devleti’nin kurulması
Doğru cevap: B
Çözüm: 1774’te Kırım siyasi bakımdan bağımsız oldu; Rusya’nın doğrudan ilhakı 1783’tedir.
1774 Küçük Kaynarca Antlaşması’yla Rusya’nın Karadeniz’de elde ettiği ayrıcalıklardan biri hangisidir?
- A) Bütün Osmanlı kalelerinin doğrudan Rus yönetimine geçmesi
- B) Venedik’in tüm Karadeniz kıyılarını ele geçirmesi
- C) Ticaret gemileriyle Karadeniz ve Boğazlardan geçiş imkânının genişlemesi
- D) Rus donanmasının Osmanlı ordusuna bağlanması
- E) İstanbul’un Rus başkenti ilan edilmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Küçük Kaynarca ile Rus ticaret gemilerinin Karadeniz ve boğazlardaki hareket hakları genişledi.
1773’te açılan, denizcilik alanında teknik subay yetiştirmeye yönelik kurum hangisidir?
- A) Mühendishane-i Berrî-i Hümâyun
- B) Harbiye Mektebi
- C) Mekteb-i Tıbbiye
- D) Mühendishane-i Bahrî-i Hümâyun
- E) Darülfünun
Doğru cevap: D
Çözüm: 1773 Mühendishane-i Bahrî-i Hümâyun denizcilik ve teknik eğitim alanındaki önemli girişimdir.
1792 Yaş Antlaşması’nın Kırım açısından Osmanlı Devleti’ne kabul ettirdiği durum hangisidir?
- A) Kırım’ın yeniden Osmanlı eyaleti yapılması
- B) Kırım’ın Avusturya’ya verilmesi
- C) Kırım Hanlığı’nın 1571’de kurulması
- D) Kırım’ın Venedik’e bağlanması
- E) Kırım’ın Rusya tarafından ilhakının tanınması
Doğru cevap: E
Çözüm: Yaş Antlaşması’nda Osmanlılar, Rusya’nın 1783 Kırım ilhakını kabul etti.