Osmanlıların Rumeli’de tutunmasına zemin hazırlayan ilk askerî üs niteliğindeki kale hangisidir?
- A) Anadolu Hisarı
- B) Rumeli Hisarı
- C) Çimpe Kalesi
- D) Kilitbahir Kalesi
- E) Yedikule Hisarı
Doğru cevap: C
Çözüm: Çimpe Kalesi, Orhan Gazi döneminde Osmanlı kuvvetlerinin Rumeli’de kullandığı önemli bir üs olmuştur.
Osmanlıların Rumeli’ye ilk yerleşme adımlarını attığı padişah dönemi hangisidir?
- A) Osman Gazi
- B) I. Bayezid
- C) I. Mehmed
- D) Orhan Gazi
- E) II. Bayezid
Doğru cevap: D
Çözüm: Orhan Gazi döneminde Süleyman Paşa önderliğinde Rumeli’ye geçiş ve yerleşme başlamıştır.
Edirne’nin fethi ve Balkanlarda Osmanlı ilerleyişinin hızlanması en çok hangi hükümdarın dönemiyle ilişkilidir?
- A) Osman Gazi
- B) Orhan Gazi
- C) I. Mehmed
- D) II. Bayezid
- E) I. Murad
Doğru cevap: E
Çözüm: I. Murad devrinde Edirne Osmanlı yönetimine girmiş, Rumeli’deki fetihler güçlenmiştir.
1364 Sırpsındığı Muharebesi hangi Osmanlı hükümdarının döneminde gerçekleşmiştir?
- A) I. Murad
- B) Orhan Gazi
- C) I. Bayezid
- D) Çelebi Mehmed
- E) II. Murad
Doğru cevap: A
Çözüm: Sırpsındığı, okul tarih kronolojisinde I. Murad devrinin önemli Balkan mücadeleleri arasındadır.
Sırplarla yapılan Çirmen Muharebesi’nin tarihi hangisidir?
- A) 1302
- B) 1371
- C) 1326
- D) 1396
- E) 1448
Doğru cevap: B
Çözüm: Çirmen Muharebesi, 1371’de Osmanlıların Sırp kuvvetlerine karşı kazandığı zaferdir.
I. Kosova Muharebesi hangi yılda yapılmıştır?
- A) 1329
- B) 1371
- C) 1389
- D) 1396
- E) 1444
Doğru cevap: C
Çözüm: I. Kosova Muharebesi 1389 yılında I. Murad döneminde yapılmıştır.
1396 Niğbolu Muharebesi’nde Osmanlı ordusunu yöneten hükümdar kimdir?
- A) I. Murad
- B) Orhan Gazi
- C) Çelebi Mehmed
- D) Yıldırım Bayezid
- E) II. Murad
Doğru cevap: D
Çözüm: Niğbolu zaferi, Yıldırım Bayezid döneminde 1396’da kazanılmıştır.
Osmanlı Yeniçeri Ocağı’nın ilk dönemindeki pençik uygulamasıyla daha sonra gelişen devşirme sistemi arasındaki temel fark hangisidir?
- A) Pençik yalnız denizciler, devşirme yalnız tüccarlarla ilgilidir.
- B) Pençik vergi affı, devşirme tımar toprağı dağıtımıdır.
- C) Pençik savaş esirleriyle, devşirme ise belirli kurallarla alınan gayrimüslim çocuklarla ilişkilidir.
- D) Her iki sistemin de amacı Anadolu beyliklerine bağımsızlık vermektir.
- E) Pençik medrese kurma, devşirme kervansaray yaptırma usulüdür.
Doğru cevap: C
Çözüm: Pençik ilk aşamada savaş esirlerinden, devşirme ise kurallara bağlı gayrimüslim çocuklardan asker yetiştirme yöntemidir.
I. Murad devrinde Rumeli Beylerbeyliği’nin oluşturulması öncelikle hangi ihtiyaca karşılık vermiştir?
- A) Anadolu’daki bütün tarımsal üretimi durdurmaya
- B) İznik Medresesi’ni kapatmaya
- C) İstanbul’un fethini ilan etmeye
- D) Rumeli’de genişleyen toprakların askerî ve idari yönetimini düzenlemeye
- E) Timur ile Ankara Muharebesi’ni başlatmaya
Doğru cevap: D
Çözüm: Rumeli Beylerbeyliği Balkanlarda genişleyen toprakları yönetmek ve askerî sevkiyatı örgütlemek için kurulmuştur.
Çimpe Kalesi’nin Osmanlıların Rumeli siyaseti açısından önemi hangisidir?
- A) Anadolu Türk siyasi birliğini tek başına tamamlaması
- B) Bizans başkentinin fethedildiği yer olması
- C) İznik’te ilk medresenin açıldığı merkez olması
- D) Timur’un Ankara’da yenilmesi
- E) Balkanlarda kalıcı ilerleyiş için bir geçiş ve askerî üs sağlaması
Doğru cevap: E
Çözüm: Çimpe Kalesi, Orhan Gazi döneminde Rumeli’ye geçiş ve sonraki ilerleme için dayanak olmuştur.
Osmanlıların fethettikleri Balkan bölgelerine Anadolu’dan Türk aileleri yerleştirmesi hangi politikayla açıklanır?
- A) İskân politikası
- B) Pençik sistemi
- C) Kapitülasyon politikası
- D) İltizam sistemi
- E) Müsadere sistemi
Doğru cevap: A
Çözüm: İskân siyaseti, fethedilen bölgelerde nüfusu ve yerleşimi düzenleyip kalıcılığı artırmayı amaçlamıştır.
Osmanlıların yeni fethettikleri yerlerde yerli halka karşı hoşgörülü ve uzlaştırıcı davranmaya önem vermesi hangi kavramla ifade edilir?
- A) Müsadere
- B) İstimalet
- C) Devşirme
- D) Pençik
- E) Cizye
Doğru cevap: B
Çözüm: İstimalet, fethedilen yerlerde halkın güvenini kazanmayı ve yönetimin kabulünü kolaylaştıran uzlaştırıcı siyasettir.
Osmanlı Beyliği’nin kuruluş çevresinde esnaf ve zanaatkâr dayanışmasıyla etkili olan teşkilat hangisidir?
- A) Yeniçeri Ocağı
- B) Enderun
- C) Ahilik
- D) Tımarlı sipahiler
- E) Kapıkulu süvarileri
Doğru cevap: C
Çözüm: Ahilik, zanaatkârların mesleki eğitim ve dayanışmasını düzenlemiş, erken Osmanlı sosyal hayatını etkilemiştir.
Ankara Muharebesi ile Fetret Devri arasındaki neden-sonuç ilişkisini doğru kuran ifade hangisidir?
- A) 1402 zaferi Osmanlıların İstanbul’u hemen fethetmesini sağlamıştır.
- B) 1402 yenilgisi hanedan içi taht mücadelelerine ve merkezî otoritenin parçalanmasına yol açmıştır.
- C) Fetret Devri Ankara Muharebesi’nden yüz yıl önce sona ermiştir.
- D) Ankara Muharebesi Rumeli Beylerbeyliği’nin kuruluşunu doğrudan sağlamıştır.
- E) Fetret Devri yalnız Orhan Gazi’nin İznik kuşatmasıdır.
Doğru cevap: B
Çözüm: Yıldırım Bayezid’in Timur’a yenilmesi ve esir düşmesi sonrasında oğulları arasında 1402–1413 taht mücadeleleri yaşanmıştır.
Çelebi Mehmed’in “Osmanlı Devleti’nin ikinci kurucusu” olarak anılmasının temel gerekçesi hangisidir?
- A) Koyunhisar’da Bizans’ı ilk kez yenmesi
- B) Rumeli’ye ilk askerî geçişi gerçekleştirmesi
- C) Fetret Devri sonrası parçalanmış Osmanlı yönetimini yeniden birleştirmesi
- D) Yeniçeri Ocağı’nı ilk kez kurması
- E) İstanbul’u fethederek çağ değiştirmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Çelebi Mehmed, 1413’te Fetret Devri’ni bitirip Osmanlı siyasi birliğini yeniden kurduğu için ikinci kurucu sayılır.
Karesi Beyliği’nin katılması Osmanlıların Rumeli fetihlerini hangi bakımdan kolaylaştırmıştır?
- A) Moğol ordusunun yönetimini Osmanlılara bırakması
- B) İstanbul’un surlarını yıkacak top fabrikalarının kurulması
- C) Akdeniz’de tüm limanların aynı gün ele geçirilmesi
- D) Çanakkale çevresinde denizcilik deneyimi ve askerî imkân kazandırması
- E) Timur’un Balkanlara asker göndermesinin sağlanması
Doğru cevap: D
Çözüm: Karesi’nin kıyı alanları, donanma birikimi ve deneyimli komutanları Osmanlıların Rumeli’ye yönelmesini desteklemiştir.
I. Kosova ve II. Kosova muharebeleriyle ilgili doğru bilgi hangisidir?
- A) İki muharebe de Osman Gazi’nin hükümdarlığında yapılmıştır.
- B) I. Kosova 1448’de, II. Kosova 1389’da yaşanmıştır.
- C) I. Kosova Timur’a, II. Kosova Bizans’a karşı yapılmıştır.
- D) İki muharebe de Fetret Devri sırasında gerçekleşmiştir.
- E) I. Kosova I. Murad; II. Kosova II. Murad döneminde kazanılmıştır.
Doğru cevap: E
Çözüm: I. Kosova 1389’da I. Murad, II. Kosova 1448’de II. Murad döneminde kazanıldı.
Osmanlı kuruluş tarihine ilişkin tarih yazımında 1299 ve 1302’nin birlikte anılmasının nedeni hangisidir?
- A) 1299’un geleneksel kuruluş tarihi, 1302 Koyunhisar’ın ise bazı tarihçilerce kurucu dönüm noktası sayılması
- B) 1299’da İstanbul’un, 1302’de Edirne’nin fethedilmesi
- C) Her iki yılda da Ankara Muharebesi’nin yapılması
- D) 1299’un Fetret Devri başlangıcı, 1302’nin bitişi olması
- E) 1299 ve 1302’nin aynı miladi yılı göstermesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Ders kitaplarında 1299 geleneksel kuruluş yılıdır; Halil İnalcık gibi tarihçiler 1302 Koyunhisar’ı da önemli kuruluş eşiği kabul eder.
Aşağıdaki olaylardan hangisi II. Murad’ın değil, oğlu II. Mehmed’in dönemine aittir?
- A) 1444 Varna Muharebesi
- B) İstanbul’un 1453’te fethedilmesi
- C) 1448 II. Kosova Muharebesi
- D) Balkanlarda Haçlı kuvvetlerine karşı savaşılması
- E) Varna sonrasında Balkan hâkimiyetinin güçlendirilmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: İstanbul 1453’te II. Mehmed (Fatih) tarafından fethedildi; Varna ve II. Kosova II. Murad dönemindedir.
Osmanlıların Edirne’yi siyasi ve askerî merkez olarak kullanması en çok hangi ihtiyaca hizmet etmiştir?
- A) İznik’in deniz limanına dönüştürülmesine
- B) Doğu Anadolu’daki bütün beyliklerin aniden ortadan kaldırılmasına
- C) Rumeli’deki fetihlerin yönetim ve ikmalinin kolaylaştırılmasına
- D) Ankara Muharebesi’nin 1302’de yapılmasına
- E) Karesi Beyliği’nin yeniden bağımsız kılınmasına
Doğru cevap: C
Çözüm: Edirne’nin Rumeli’ye yakın konumu Osmanlı ordusunun Balkanlardaki hareket ve yönetimini kolaylaştırmıştır.