Niğbolu Muharebesi’nin gerçekleştiği yıl hangisidir?
- A) 1364
- B) 1389
- C) 1402
- D) 1448
- E) 1396
Doğru cevap: E
Çözüm: Yıldırım Bayezid’in Haçlı kuvvetlerine karşı kazandığı Niğbolu zaferi 1396’dadır.
Osmanlı ordusunun Timur’a yenildiği ve Fetret Devri’ne zemin hazırlayan savaş hangisidir?
- A) Ankara Muharebesi
- B) Koyunhisar Muharebesi
- C) Sırpsındığı Muharebesi
- D) Niğbolu Muharebesi
- E) Varna Muharebesi
Doğru cevap: A
Çözüm: 1402 Ankara yenilgisi Osmanlı merkezi yönetimini sarsmış ve Fetret Devri başlamıştır.
1402 Ankara Muharebesi’nde Yıldırım Bayezid’in karşısındaki hükümdar kimdir?
- A) Alp Arslan
- B) Timur
- C) Melikşah
- D) Uzun Hasan
- E) Şah İsmail
Doğru cevap: B
Çözüm: Ankara Muharebesi 1402’de Yıldırım Bayezid ile Timur’un orduları arasında yapılmıştır.
Osmanlı tarihinde Fetret Devri kabul edilen dönem hangisidir?
- A) 1299–1302
- B) 1326–1331
- C) 1402–1413
- D) 1389–1396
- E) 1444–1448
Doğru cevap: C
Çözüm: Fetret Devri, Ankara Muharebesi’nden sonra 1402 ile 1413 arasında yaşanan taht mücadeleleri dönemidir.
1413’te Fetret Devri’ni sona erdirerek siyasi birliği yeniden kuran hükümdar kimdir?
- A) Osman Gazi
- B) I. Murad
- C) Yıldırım Bayezid
- D) Çelebi Mehmed (I. Mehmed)
- E) II. Murad
Doğru cevap: D
Çözüm: Çelebi Mehmed 1413’te kardeşleri arasındaki mücadeleyi kazanarak Osmanlı birliğini yeniden sağladı.
1444 Varna Muharebesi hangi Osmanlı padişahının döneminde kazanılmıştır?
- A) I. Murad
- B) Yıldırım Bayezid
- C) Çelebi Mehmed
- D) Fatih Sultan Mehmed
- E) II. Murad
Doğru cevap: E
Çözüm: Varna Zaferi 1444’te II. Murad döneminde kazanılmıştır.
Osmanlı Beyliği’nin Bizans sınırındaki fetih hareketlerini meşrulaştırma ve destekleme düşüncesiyle ilişkili tarihî kavram hangisidir?
- A) Kapitülasyon
- B) Meşrutiyet
- C) Milliyetçilik
- D) Gaza anlayışı
- E) Islahat Fermanı
Doğru cevap: D
Çözüm: Kuruluş sürecindeki gaza anlayışı, uç bölgesindeki fetihleri anlamada kullanılan kavramlardan biridir.
Germiyanoğullarından çeyiz yoluyla bazı toprakların Osmanlılara geçmesi hangi padişah zamanında olmuştur?
- A) Osman Gazi
- B) Orhan Gazi
- C) Çelebi Mehmed
- D) II. Murad
- E) I. Murad
Doğru cevap: E
Çözüm: Yıldırım Bayezid’in Germiyan beyinin kızıyla evliliği, Bayezid henüz şehzadeyken babası I. Murad döneminde gerçekleşmiş ve çeyiz toprakları Osmanlılara geçmiştir.
1396 Niğbolu Muharebesi’nde Osmanlı kuvvetleri başlıca hangi birleşik güçle savaşmıştır?
- A) Avrupalı Haçlı ordusuyla
- B) Timur ordusuyla
- C) Harzemşah ordusuyla
- D) Moğol İlhanlı ordusuyla
- E) Safevi ordusuyla
Doğru cevap: A
Çözüm: Niğbolu’da Yıldırım Bayezid komutasındaki Osmanlı ordusu Avrupa’dan gelen Haçlı kuvvetlerini yenmiştir.
Yıldırım Bayezid’in Anadolu beylikleri üzerindeki siyasetiyle ulaşmak istediği temel siyasi hedef hangisidir?
- A) Türkiye Selçuklu Devleti’ni 1077’de kurmak
- B) Anadolu Türk siyasi birliğini güçlendirmek
- C) Rumeli’deki bütün topraklardan çekilmek
- D) Bizans’ın Anadolu’ya yeniden egemen olmasını sağlamak
- E) Karesi Beyliği’ni ilk kez Orhan döneminde fethetmek
Doğru cevap: B
Çözüm: Yıldırım Bayezid, Anadolu beyliklerini Osmanlı yönetimine bağlayarak Anadolu Türk siyasi birliğini genişletmeye çalışmıştır.
1402 Ankara yenilgisinden sonra Anadolu’daki bazı Türk beyliklerinde hangi gelişme yaşanmıştır?
- A) Tamamının Venedik’e bağlanması
- B) Anadolu’daki bütün şehirlerin Bizans’a bırakılması
- C) Daha önce kaybettikleri siyasi varlıklarını yeniden kazanmaları
- D) Tüm beyliklerin aynı gün ortadan kalkması
- E) Osmanlıların İstanbul’u fethetmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Timur’un Ankara zaferinden sonra Bayezid’in daha önce Osmanlı yönetimine kattığı bazı beylikler yeniden kurulmuştur.
1416 dolaylarında Osmanlı yönetimine karşı çıkan Şeyh Bedreddin hareketi hangi padişah dönemindedir?
- A) Osman Gazi
- B) Orhan Gazi
- C) Yıldırım Bayezid
- D) Çelebi Mehmed
- E) II. Murad
Doğru cevap: D
Çözüm: Şeyh Bedreddin’le ilişkilendirilen ayaklanma hareketleri I. Mehmed döneminin siyasi sorunları arasındadır.
Osmanlıların Balkanlarda kalıcı üstünlüğünü güçlendiren 1448 tarihli muharebe hangisidir?
- A) I. Kosova Muharebesi
- B) Sırpsındığı Muharebesi
- C) Çirmen Muharebesi
- D) Ankara Muharebesi
- E) II. Kosova Muharebesi
Doğru cevap: E
Çözüm: II. Kosova zaferi 1448’de II. Murad tarafından kazanılmış ve Balkan hâkimiyetini güçlendirmiştir.
1302 Koyunhisar zaferi üzerine aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
- A) Osman Gazi’nin Bizans karşısındaki itibarı artmıştır.
- B) Osmanlıların Bitinya bölgesindeki askerî etkinliği güçlenmiştir.
- C) Bursa ve İznik üzerindeki Osmanlı baskısı artmıştır.
- D) Bizans İmparatorluğu’nun bütün toprakları aynı yıl Osmanlılara geçmiştir.
- E) Osmanlı Beyliği bölgesel bir askerî güç olarak dikkat çekmiştir.
Doğru cevap: D
Çözüm: Koyunhisar Osmanlıların güçlenmesine katkıda bulundu; Bizans’ın tamamı 1302’de fethedilmedi.
Osmanlıların 1396’da Niğbolu’yu kazanıp 1402’de Ankara’da yenilmesi hangi çıkarımı destekler?
- A) Niğbolu ve Ankara savaşlarının aynı rakibe karşı yapıldığını
- B) Ankara’nın Niğbolu’dan daha önce gerçekleştiğini
- C) Osmanlıların Niğbolu’da Timur’a yenildiğini
- D) Fetret Devri’nin Niğbolu’dan önce sona erdiğini
- E) Dış başarıların kısa süre sonra yaşanabilecek siyasi ve askerî krizi bütünüyle engellemediğini
Doğru cevap: E
Çözüm: Niğbolu zaferinden altı yıl sonra Ankara’da yaşanan yenilgi, devletin büyük bir siyasi kriz yaşayabildiğini gösterir.
Tımar, yaya-müsellem ve yeniçeri örgütlenmeleri birlikte düşünüldüğünde kuruluş dönemindeki temel eğilim hangisidir?
- A) Fetihlerle büyüyen devletin askerî yükümlülükleri kurallı kurumlara bağlaması
- B) Bütün ordunun yalnız gönüllü denizcilerden oluşması
- C) Askerî örgütlenmenin fetihlerle birlikte tamamen ortadan kalkması
- D) Tarımsal vergi gelirlerinin yalnız dış devletlere verilmesi
- E) Savaş esirlerinin hiçbir biçimde devlet hizmetine alınmaması
Doğru cevap: A
Çözüm: Yaya-müsellem, tımar ve kapıkulu örgütlenmeleri Osmanlıların beylikten devlete geçerken askerî yapıyı kurumsallaştırdığını gösterir.
Aşağıdaki kurum–işlev eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
- A) Pençik – ticaret gemilerine gümrük indirimi; iskân – saray eğitimi
- B) İskân – yeni fethedilen topraklarda yerleşimi düzenleme; istimalet – yerli halkı uzlaştırma
- C) Ahilik – savaş esirlerinin beşte biri; tımar – medrese imtihanı
- D) İstimalet – yalnız vergi artırma; devşirme – kervansaray işletme
- E) Yeniçeri – eyalet esnaf teşkilatı; iskân – deniz ticaretini yasaklama
Doğru cevap: B
Çözüm: İskân yerleştirme ve kalıcılık, istimalet uzlaştırıcı yönetim, pençik asker yetiştirme, ahilik esnaf düzeniyle ilgilidir.
1396 Niğbolu ve 1402 Ankara savaşları arasında rakipler bakımından doğru karşılaştırma hangisidir?
- A) Niğbolu’da Timur; Ankara’da Haçlı kuvvetleriyle savaşılmıştır.
- B) Her iki savaş yalnız Venedik donanmasına karşı yapılmıştır.
- C) Niğbolu’da Haçlı kuvvetleri; Ankara’da Timur ordusu karşıya alınmıştır.
- D) Niğbolu’da Harzemşahlar; Ankara’da Büyük Selçuklular yer almıştır.
- E) Her iki savaş da Bizans ile Osman Gazi arasında yapılmıştır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Niğbolu 1396 Haçlı ordusuna karşı zafer; Ankara 1402 Timur’a karşı yenilgidir.
1444 Varna ile 1448 II. Kosova zaferlerinin ortak tarihsel sonucu en doğru hangi seçenekte verilmiştir?
- A) Osmanlıların Anadolu’daki bütün şehirleri Bizans’a bırakması
- B) Fetret Devri’nin yeniden başlaması
- C) Osmanlı Devleti’nin 1302’de kurulması
- D) Osmanlıların Balkanlardaki askerî ve siyasi üstünlüğünün güçlenmesi
- E) İstanbul’un her iki savaşta ayrı ayrı fethedilmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: II. Murad dönemindeki Varna ve II. Kosova zaferleri Balkanlardaki Osmanlı konumunu sağlamlaştırdı.
Osman Gazi’den II. Murad’a uzanan kuruluş sürecinin ana dönemeçlerini doğru sıralayan seçenek hangisidir?
- A) Varna – Bursa – Koyunhisar – Ankara – I. Kosova – Fetret Devri’nin sonu
- B) Koyunhisar – Ankara – Bursa – Varna – I. Kosova – Fetret Devri’nin sonu
- C) Bursa – Koyunhisar – Fetret Devri’nin sonu – I. Kosova – Varna – Ankara
- D) I. Kosova – Bursa – Koyunhisar – Varna – Ankara – Fetret Devri’nin sonu
- E) Koyunhisar – Bursa – I. Kosova – Ankara – Fetret Devri’nin sonu – Varna
Doğru cevap: E
Çözüm: Diziliş 1302 Koyunhisar, 1326 Bursa, 1389 I. Kosova, 1402 Ankara, 1413 Fetret’in sonu, 1444 Varna biçimindedir.