1329 Maltepe (Palekanon) Muharebesi’nin Osmanlı hükümdarı kimdir?
- A) Orhan Gazi
- B) Osman Gazi
- C) I. Murad
- D) Yıldırım Bayezid
- E) II. Murad
Doğru cevap: A
Çözüm: Orhan Gazi, 1329 Palekanon (Maltepe) Muharebesi’nde Bizans ordusunu yenilgiye uğratmıştır.
1337’de Orhan Gazi döneminde Osmanlı hâkimiyetine geçen Marmara kıyısı şehri hangisidir?
- A) Bursa
- B) İzmit
- C) İznik
- D) Edirne
- E) Selanik
Doğru cevap: B
Çözüm: İzmit, Orhan Gazi döneminde 1337’de fethedilmiştir; Bursa 1326, İznik 1331 tarihlidir.
Karesioğullarının Osmanlılara katılmasıyla hangi coğrafyada doğrudan güç kazanılmıştır?
- A) Erzurum ve Kars çevresi
- B) Van Gölü çevresi
- C) Balıkesir ve Çanakkale çevresi
- D) Diyarbakır ve Mardin çevresi
- E) Trabzon ve Rize çevresi
Doğru cevap: C
Çözüm: Karesi topraklarının alınması, Osmanlıları Güney Marmara ve Çanakkale yönünde güçlendirmiştir.
İlk Osmanlı medresesi olarak ders kitaplarında anılan İznik Medresesi hangi hükümdarın döneminde açılmıştır?
- A) I. Murad
- B) Yıldırım Bayezid
- C) Çelebi Mehmed
- D) Orhan Gazi
- E) II. Murad
Doğru cevap: D
Çözüm: Orhan Gazi döneminde İznik’te açılan medrese Osmanlı ilim hayatının erken kurumsal adımlarındandır.
Osmanlılarda erken dönem düzenli yaya birlikleri olan yaya ve müsellem teşkilatı kimin dönemiyle ilişkilidir?
- A) Osman Gazi
- B) I. Bayezid
- C) I. Mehmed
- D) II. Murad
- E) Orhan Gazi
Doğru cevap: E
Çözüm: Yaya ve müsellem teşkilatı, Orhan Gazi döneminde düzenli askerî örgütlenmeye geçişin örneklerindendir.
Osmanlıların asker ihtiyacı için savaş esirlerinden yararlanmayı temel alan pençik uygulaması hangi padişahın döneminde yaygınlaşmıştır?
- A) I. Murad
- B) Osman Gazi
- C) Orhan Gazi
- D) Yıldırım Bayezid
- E) Fatih Sultan Mehmed
Doğru cevap: A
Çözüm: I. Murad döneminde pençik uygulaması ve Yeniçeri Ocağı’nın ilk örgütlenmesi gelişmiştir.
Tımar düzeninde sipahinin temel askerî yükümlülüğü hangisidir?
- A) Bütün medreselerde ücretsiz ders vermek
- B) Gelirine bağlı olarak atlı asker yetiştirip seferde orduya katılmak
- C) Deniz aşırı ticareti tek başına yönetmek
- D) Tüm devlet vergilerini kaldırmak
- E) Padişah adına yabancı elçiler atamak
Doğru cevap: B
Çözüm: Tımar sistemi belirli vergi gelirleri karşılığında eyalet askerî hizmetinin karşılanmasına dayanır.
Osmanlı Yeniçeri Ocağı’nın ilk dönemindeki pençik uygulamasıyla daha sonra gelişen devşirme sistemi arasındaki temel fark hangisidir?
- A) Pençik yalnız denizciler, devşirme yalnız tüccarlarla ilgilidir.
- B) Pençik vergi affı, devşirme tımar toprağı dağıtımıdır.
- C) Pençik savaş esirleriyle, devşirme ise belirli kurallarla alınan gayrimüslim çocuklarla ilişkilidir.
- D) Her iki sistemin de amacı Anadolu beyliklerine bağımsızlık vermektir.
- E) Pençik medrese kurma, devşirme kervansaray yaptırma usulüdür.
Doğru cevap: C
Çözüm: Pençik ilk aşamada savaş esirlerinden, devşirme ise kurallara bağlı gayrimüslim çocuklardan asker yetiştirme yöntemidir.
I. Murad devrinde Rumeli Beylerbeyliği’nin oluşturulması öncelikle hangi ihtiyaca karşılık vermiştir?
- A) Anadolu’daki bütün tarımsal üretimi durdurmaya
- B) İznik Medresesi’ni kapatmaya
- C) İstanbul’un fethini ilan etmeye
- D) Rumeli’de genişleyen toprakların askerî ve idari yönetimini düzenlemeye
- E) Timur ile Ankara Muharebesi’ni başlatmaya
Doğru cevap: D
Çözüm: Rumeli Beylerbeyliği Balkanlarda genişleyen toprakları yönetmek ve askerî sevkiyatı örgütlemek için kurulmuştur.
Çimpe Kalesi’nin Osmanlıların Rumeli siyaseti açısından önemi hangisidir?
- A) Anadolu Türk siyasi birliğini tek başına tamamlaması
- B) Bizans başkentinin fethedildiği yer olması
- C) İznik’te ilk medresenin açıldığı merkez olması
- D) Timur’un Ankara’da yenilmesi
- E) Balkanlarda kalıcı ilerleyiş için bir geçiş ve askerî üs sağlaması
Doğru cevap: E
Çözüm: Çimpe Kalesi, Orhan Gazi döneminde Rumeli’ye geçiş ve sonraki ilerleme için dayanak olmuştur.
Osmanlıların fethettikleri Balkan bölgelerine Anadolu’dan Türk aileleri yerleştirmesi hangi politikayla açıklanır?
- A) İskân politikası
- B) Pençik sistemi
- C) Kapitülasyon politikası
- D) İltizam sistemi
- E) Müsadere sistemi
Doğru cevap: A
Çözüm: İskân siyaseti, fethedilen bölgelerde nüfusu ve yerleşimi düzenleyip kalıcılığı artırmayı amaçlamıştır.
Osmanlıların yeni fethettikleri yerlerde yerli halka karşı hoşgörülü ve uzlaştırıcı davranmaya önem vermesi hangi kavramla ifade edilir?
- A) Müsadere
- B) İstimalet
- C) Devşirme
- D) Pençik
- E) Cizye
Doğru cevap: B
Çözüm: İstimalet, fethedilen yerlerde halkın güvenini kazanmayı ve yönetimin kabulünü kolaylaştıran uzlaştırıcı siyasettir.
Osmanlı Beyliği’nin kuruluş çevresinde esnaf ve zanaatkâr dayanışmasıyla etkili olan teşkilat hangisidir?
- A) Yeniçeri Ocağı
- B) Enderun
- C) Ahilik
- D) Tımarlı sipahiler
- E) Kapıkulu süvarileri
Doğru cevap: C
Çözüm: Ahilik, zanaatkârların mesleki eğitim ve dayanışmasını düzenlemiş, erken Osmanlı sosyal hayatını etkilemiştir.
Osmanlı Beyliği’nin Bizans sınırındaki fetih hareketlerini meşrulaştırma ve destekleme düşüncesiyle ilişkili tarihî kavram hangisidir?
- A) Kapitülasyon
- B) Meşrutiyet
- C) Milliyetçilik
- D) Gaza anlayışı
- E) Islahat Fermanı
Doğru cevap: D
Çözüm: Kuruluş sürecindeki gaza anlayışı, uç bölgesindeki fetihleri anlamada kullanılan kavramlardan biridir.
Germiyanoğullarından çeyiz yoluyla bazı toprakların Osmanlılara geçmesi hangi padişah zamanında olmuştur?
- A) Osman Gazi
- B) Orhan Gazi
- C) Çelebi Mehmed
- D) II. Murad
- E) I. Murad
Doğru cevap: E
Çözüm: Yıldırım Bayezid’in Germiyan beyinin kızıyla evliliği, Bayezid henüz şehzadeyken babası I. Murad döneminde gerçekleşmiş ve çeyiz toprakları Osmanlılara geçmiştir.
1396 Niğbolu Muharebesi’nde Osmanlı kuvvetleri başlıca hangi birleşik güçle savaşmıştır?
- A) Avrupalı Haçlı ordusuyla
- B) Timur ordusuyla
- C) Harzemşah ordusuyla
- D) Moğol İlhanlı ordusuyla
- E) Safevi ordusuyla
Doğru cevap: A
Çözüm: Niğbolu’da Yıldırım Bayezid komutasındaki Osmanlı ordusu Avrupa’dan gelen Haçlı kuvvetlerini yenmiştir.
Yıldırım Bayezid’in Anadolu beylikleri üzerindeki siyasetiyle ulaşmak istediği temel siyasi hedef hangisidir?
- A) Türkiye Selçuklu Devleti’ni 1077’de kurmak
- B) Anadolu Türk siyasi birliğini güçlendirmek
- C) Rumeli’deki bütün topraklardan çekilmek
- D) Bizans’ın Anadolu’ya yeniden egemen olmasını sağlamak
- E) Karesi Beyliği’ni ilk kez Orhan döneminde fethetmek
Doğru cevap: B
Çözüm: Yıldırım Bayezid, Anadolu beyliklerini Osmanlı yönetimine bağlayarak Anadolu Türk siyasi birliğini genişletmeye çalışmıştır.
1402 Ankara yenilgisinden sonra Anadolu’daki bazı Türk beyliklerinde hangi gelişme yaşanmıştır?
- A) Tamamının Venedik’e bağlanması
- B) Anadolu’daki bütün şehirlerin Bizans’a bırakılması
- C) Daha önce kaybettikleri siyasi varlıklarını yeniden kazanmaları
- D) Tüm beyliklerin aynı gün ortadan kalkması
- E) Osmanlıların İstanbul’u fethetmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Timur’un Ankara zaferinden sonra Bayezid’in daha önce Osmanlı yönetimine kattığı bazı beylikler yeniden kurulmuştur.
1416 dolaylarında Osmanlı yönetimine karşı çıkan Şeyh Bedreddin hareketi hangi padişah dönemindedir?
- A) Osman Gazi
- B) Orhan Gazi
- C) Yıldırım Bayezid
- D) Çelebi Mehmed
- E) II. Murad
Doğru cevap: D
Çözüm: Şeyh Bedreddin’le ilişkilendirilen ayaklanma hareketleri I. Mehmed döneminin siyasi sorunları arasındadır.
Osmanlıların Balkanlarda kalıcı üstünlüğünü güçlendiren 1448 tarihli muharebe hangisidir?
- A) I. Kosova Muharebesi
- B) Sırpsındığı Muharebesi
- C) Çirmen Muharebesi
- D) Ankara Muharebesi
- E) II. Kosova Muharebesi
Doğru cevap: E
Çözüm: II. Kosova zaferi 1448’de II. Murad tarafından kazanılmış ve Balkan hâkimiyetini güçlendirmiştir.