1302 Koyunhisar, 1326 Bursa ve 1331 İznik olaylarının eskiden yeniye sıralaması hangisidir?
- A) Koyunhisar – Bursa – İznik
- B) Bursa – İznik – Koyunhisar
- C) İznik – Koyunhisar – Bursa
- D) Koyunhisar – İznik – Bursa
- E) Bursa – Koyunhisar – İznik
Doğru cevap: A
Çözüm: Koyunhisar 1302, Bursa’nın fethi 1326, İznik’in fethi 1331 tarihlidir.
I. Kosova, Varna ve II. Kosova muharebelerinin doğru kronolojik sırası hangisidir?
- A) Varna – I. Kosova – II. Kosova
- B) I. Kosova – Varna – II. Kosova
- C) II. Kosova – Varna – I. Kosova
- D) I. Kosova – II. Kosova – Varna
- E) Varna – II. Kosova – I. Kosova
Doğru cevap: B
Çözüm: I. Kosova 1389, Varna 1444 ve II. Kosova 1448 tarihlerinde gerçekleşmiştir.
Aşağıdaki gelişmelerden hangisi Orhan Gazi dönemine ait değildir?
- A) 1326’da Bursa’nın fethedilmesi
- B) 1331’de İznik’in fethedilmesi
- C) 1444 Varna Muharebesi’nin kazanılması
- D) İlk İznik Medresesinin açılması
- E) Karesioğulları topraklarının alınması
Doğru cevap: C
Çözüm: Varna Muharebesi 1444’te II. Murad döneminde gerçekleşmiştir; diğerleri Orhan Gazi ile ilgilidir.
I. Murad ile Yıldırım Bayezid dönemlerinin askerî olaylarını ayıran doğru eşleştirme hangisidir?
- A) I. Murad – Niğbolu; Yıldırım Bayezid – Varna
- B) I. Murad – Ankara; Yıldırım Bayezid – II. Kosova
- C) I. Murad – Koyunhisar; Yıldırım Bayezid – Çirmen
- D) I. Murad – I. Kosova; Yıldırım Bayezid – Niğbolu
- E) I. Murad – Bursa’nın Fethi; Yıldırım Bayezid – Palekanon
Doğru cevap: D
Çözüm: I. Kosova 1389’da I. Murad, Niğbolu 1396’da Yıldırım Bayezid döneminde yapılmıştır.
1329 Palekanon ve 1331 İznik olayları arasında nasıl bir tarihsel bağlantı kurulabilir?
- A) Palekanon savaşı İznik’in fethinden yüz yıl sonra yapılmıştır.
- B) Her iki olay da Timur’a karşı kazanılmıştır.
- C) Palekanon, İstanbul’un doğrudan fethedilmesiyle sonuçlanmıştır.
- D) İznik, Palekanon’dan önce Bizans tarafından tamamen terk edilmiştir.
- E) Palekanon zaferi, İznik’in Osmanlılarca alınmasını kolaylaştırmıştır.
Doğru cevap: E
Çözüm: Palekanon’da Bizans’ın yenilmesi, Orhan Gazi’nin İznik üzerindeki askerî baskısını güçlendirmiştir.
Orhan Gazi döneminde Karesi topraklarının alınması ve Çimpe Kalesi’nin kullanılması birlikte değerlendirildiğinde hangi sonuç ortaya çıkar?
- A) Marmara kıyılarında güçlenmenin Rumeli’ye geçişi desteklediği
- B) Osmanlıların Avrupa ile bütün ilişkilerini kestiği
- C) Anadolu’daki tüm beyliklerin tek günde ortadan kalktığı
- D) İstanbul’un 1331’de fethedildiği
- E) Rumeli’ye geçişin Timur tarafından gerçekleştirildiği
Doğru cevap: A
Çözüm: Karesi toprakları ve denizcilik imkânları Çanakkale çevresindeki hareketliliği artırmış; Çimpe Rumeli’de üs sağlamıştır.
Ankara Muharebesi ile Fetret Devri arasındaki neden-sonuç ilişkisini doğru kuran ifade hangisidir?
- A) 1402 zaferi Osmanlıların İstanbul’u hemen fethetmesini sağlamıştır.
- B) 1402 yenilgisi hanedan içi taht mücadelelerine ve merkezî otoritenin parçalanmasına yol açmıştır.
- C) Fetret Devri Ankara Muharebesi’nden yüz yıl önce sona ermiştir.
- D) Ankara Muharebesi Rumeli Beylerbeyliği’nin kuruluşunu doğrudan sağlamıştır.
- E) Fetret Devri yalnız Orhan Gazi’nin İznik kuşatmasıdır.
Doğru cevap: B
Çözüm: Yıldırım Bayezid’in Timur’a yenilmesi ve esir düşmesi sonrasında oğulları arasında 1402–1413 taht mücadeleleri yaşanmıştır.
Çelebi Mehmed’in “Osmanlı Devleti’nin ikinci kurucusu” olarak anılmasının temel gerekçesi hangisidir?
- A) Koyunhisar’da Bizans’ı ilk kez yenmesi
- B) Rumeli’ye ilk askerî geçişi gerçekleştirmesi
- C) Fetret Devri sonrası parçalanmış Osmanlı yönetimini yeniden birleştirmesi
- D) Yeniçeri Ocağı’nı ilk kez kurması
- E) İstanbul’u fethederek çağ değiştirmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Çelebi Mehmed, 1413’te Fetret Devri’ni bitirip Osmanlı siyasi birliğini yeniden kurduğu için ikinci kurucu sayılır.
Karesi Beyliği’nin katılması Osmanlıların Rumeli fetihlerini hangi bakımdan kolaylaştırmıştır?
- A) Moğol ordusunun yönetimini Osmanlılara bırakması
- B) İstanbul’un surlarını yıkacak top fabrikalarının kurulması
- C) Akdeniz’de tüm limanların aynı gün ele geçirilmesi
- D) Çanakkale çevresinde denizcilik deneyimi ve askerî imkân kazandırması
- E) Timur’un Balkanlara asker göndermesinin sağlanması
Doğru cevap: D
Çözüm: Karesi’nin kıyı alanları, donanma birikimi ve deneyimli komutanları Osmanlıların Rumeli’ye yönelmesini desteklemiştir.
I. Kosova ve II. Kosova muharebeleriyle ilgili doğru bilgi hangisidir?
- A) İki muharebe de Osman Gazi’nin hükümdarlığında yapılmıştır.
- B) I. Kosova 1448’de, II. Kosova 1389’da yaşanmıştır.
- C) I. Kosova Timur’a, II. Kosova Bizans’a karşı yapılmıştır.
- D) İki muharebe de Fetret Devri sırasında gerçekleşmiştir.
- E) I. Kosova I. Murad; II. Kosova II. Murad döneminde kazanılmıştır.
Doğru cevap: E
Çözüm: I. Kosova 1389’da I. Murad, II. Kosova 1448’de II. Murad döneminde kazanıldı.
Osmanlı kuruluş tarihine ilişkin tarih yazımında 1299 ve 1302’nin birlikte anılmasının nedeni hangisidir?
- A) 1299’un geleneksel kuruluş tarihi, 1302 Koyunhisar’ın ise bazı tarihçilerce kurucu dönüm noktası sayılması
- B) 1299’da İstanbul’un, 1302’de Edirne’nin fethedilmesi
- C) Her iki yılda da Ankara Muharebesi’nin yapılması
- D) 1299’un Fetret Devri başlangıcı, 1302’nin bitişi olması
- E) 1299 ve 1302’nin aynı miladi yılı göstermesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Ders kitaplarında 1299 geleneksel kuruluş yılıdır; Halil İnalcık gibi tarihçiler 1302 Koyunhisar’ı da önemli kuruluş eşiği kabul eder.
Aşağıdaki olaylardan hangisi II. Murad’ın değil, oğlu II. Mehmed’in dönemine aittir?
- A) 1444 Varna Muharebesi
- B) İstanbul’un 1453’te fethedilmesi
- C) 1448 II. Kosova Muharebesi
- D) Balkanlarda Haçlı kuvvetlerine karşı savaşılması
- E) Varna sonrasında Balkan hâkimiyetinin güçlendirilmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: İstanbul 1453’te II. Mehmed (Fatih) tarafından fethedildi; Varna ve II. Kosova II. Murad dönemindedir.
Osmanlıların Edirne’yi siyasi ve askerî merkez olarak kullanması en çok hangi ihtiyaca hizmet etmiştir?
- A) İznik’in deniz limanına dönüştürülmesine
- B) Doğu Anadolu’daki bütün beyliklerin aniden ortadan kaldırılmasına
- C) Rumeli’deki fetihlerin yönetim ve ikmalinin kolaylaştırılmasına
- D) Ankara Muharebesi’nin 1302’de yapılmasına
- E) Karesi Beyliği’nin yeniden bağımsız kılınmasına
Doğru cevap: C
Çözüm: Edirne’nin Rumeli’ye yakın konumu Osmanlı ordusunun Balkanlardaki hareket ve yönetimini kolaylaştırmıştır.
1302 Koyunhisar zaferi üzerine aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
- A) Osman Gazi’nin Bizans karşısındaki itibarı artmıştır.
- B) Osmanlıların Bitinya bölgesindeki askerî etkinliği güçlenmiştir.
- C) Bursa ve İznik üzerindeki Osmanlı baskısı artmıştır.
- D) Bizans İmparatorluğu’nun bütün toprakları aynı yıl Osmanlılara geçmiştir.
- E) Osmanlı Beyliği bölgesel bir askerî güç olarak dikkat çekmiştir.
Doğru cevap: D
Çözüm: Koyunhisar Osmanlıların güçlenmesine katkıda bulundu; Bizans’ın tamamı 1302’de fethedilmedi.
Osmanlıların 1396’da Niğbolu’yu kazanıp 1402’de Ankara’da yenilmesi hangi çıkarımı destekler?
- A) Niğbolu ve Ankara savaşlarının aynı rakibe karşı yapıldığını
- B) Ankara’nın Niğbolu’dan daha önce gerçekleştiğini
- C) Osmanlıların Niğbolu’da Timur’a yenildiğini
- D) Fetret Devri’nin Niğbolu’dan önce sona erdiğini
- E) Dış başarıların kısa süre sonra yaşanabilecek siyasi ve askerî krizi bütünüyle engellemediğini
Doğru cevap: E
Çözüm: Niğbolu zaferinden altı yıl sonra Ankara’da yaşanan yenilgi, devletin büyük bir siyasi kriz yaşayabildiğini gösterir.
Tımar, yaya-müsellem ve yeniçeri örgütlenmeleri birlikte düşünüldüğünde kuruluş dönemindeki temel eğilim hangisidir?
- A) Fetihlerle büyüyen devletin askerî yükümlülükleri kurallı kurumlara bağlaması
- B) Bütün ordunun yalnız gönüllü denizcilerden oluşması
- C) Askerî örgütlenmenin fetihlerle birlikte tamamen ortadan kalkması
- D) Tarımsal vergi gelirlerinin yalnız dış devletlere verilmesi
- E) Savaş esirlerinin hiçbir biçimde devlet hizmetine alınmaması
Doğru cevap: A
Çözüm: Yaya-müsellem, tımar ve kapıkulu örgütlenmeleri Osmanlıların beylikten devlete geçerken askerî yapıyı kurumsallaştırdığını gösterir.
Aşağıdaki kurum–işlev eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
- A) Pençik – ticaret gemilerine gümrük indirimi; iskân – saray eğitimi
- B) İskân – yeni fethedilen topraklarda yerleşimi düzenleme; istimalet – yerli halkı uzlaştırma
- C) Ahilik – savaş esirlerinin beşte biri; tımar – medrese imtihanı
- D) İstimalet – yalnız vergi artırma; devşirme – kervansaray işletme
- E) Yeniçeri – eyalet esnaf teşkilatı; iskân – deniz ticaretini yasaklama
Doğru cevap: B
Çözüm: İskân yerleştirme ve kalıcılık, istimalet uzlaştırıcı yönetim, pençik asker yetiştirme, ahilik esnaf düzeniyle ilgilidir.
1396 Niğbolu ve 1402 Ankara savaşları arasında rakipler bakımından doğru karşılaştırma hangisidir?
- A) Niğbolu’da Timur; Ankara’da Haçlı kuvvetleriyle savaşılmıştır.
- B) Her iki savaş yalnız Venedik donanmasına karşı yapılmıştır.
- C) Niğbolu’da Haçlı kuvvetleri; Ankara’da Timur ordusu karşıya alınmıştır.
- D) Niğbolu’da Harzemşahlar; Ankara’da Büyük Selçuklular yer almıştır.
- E) Her iki savaş da Bizans ile Osman Gazi arasında yapılmıştır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Niğbolu 1396 Haçlı ordusuna karşı zafer; Ankara 1402 Timur’a karşı yenilgidir.
1444 Varna ile 1448 II. Kosova zaferlerinin ortak tarihsel sonucu en doğru hangi seçenekte verilmiştir?
- A) Osmanlıların Anadolu’daki bütün şehirleri Bizans’a bırakması
- B) Fetret Devri’nin yeniden başlaması
- C) Osmanlı Devleti’nin 1302’de kurulması
- D) Osmanlıların Balkanlardaki askerî ve siyasi üstünlüğünün güçlenmesi
- E) İstanbul’un her iki savaşta ayrı ayrı fethedilmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: II. Murad dönemindeki Varna ve II. Kosova zaferleri Balkanlardaki Osmanlı konumunu sağlamlaştırdı.
Osman Gazi’den II. Murad’a uzanan kuruluş sürecinin ana dönemeçlerini doğru sıralayan seçenek hangisidir?
- A) Varna – Bursa – Koyunhisar – Ankara – I. Kosova – Fetret Devri’nin sonu
- B) Koyunhisar – Ankara – Bursa – Varna – I. Kosova – Fetret Devri’nin sonu
- C) Bursa – Koyunhisar – Fetret Devri’nin sonu – I. Kosova – Varna – Ankara
- D) I. Kosova – Bursa – Koyunhisar – Varna – Ankara – Fetret Devri’nin sonu
- E) Koyunhisar – Bursa – I. Kosova – Ankara – Fetret Devri’nin sonu – Varna
Doğru cevap: E
Çözüm: Diziliş 1302 Koyunhisar, 1326 Bursa, 1389 I. Kosova, 1402 Ankara, 1413 Fetret’in sonu, 1444 Varna biçimindedir.