I. Truman Doktrini II. NATO kuruluşu III. Kore Savaşı IV. Türkiye’nin NATO üyeliği. Doğru kronolojik sıra hangisidir?
- A) I – II – III – IV
- B) II – I – IV – III
- C) III – I – II – IV
- D) I – III – IV – II
- E) IV – III – II – I
Doğru cevap: A
Çözüm: Truman 1947, NATO 1949, Kore Savaşı 1950, Türkiye’nin NATO üyeliği 1952’dir.
I. NATO 1949’da kuruldu. II. Varşova Paktı 1955’te kuruldu. III. Türkiye Varşova Paktına 1952’de katıldı. Hangileri doğrudur?
- A) Yalnız III
- B) I ve II
- C) I ve III
- D) II ve III
- E) I, II ve III
Doğru cevap: B
Çözüm: Türkiye 1952’de NATO’ya katıldı; Varşova Paktı Doğu blokunun 1955 askerî ittifakıydı.
Bir ülke 1947’de ABD’nin güvenlik yardımını almış, 1950’de Kore’ye asker göndermiş, 1952’de kolektif savunma ittifakına katılmıştır. Bu ülke ve ittifak hangileridir?
- A) Türkiye – Varşova Paktı
- B) Yunanistan – COMECON
- C) Türkiye – NATO
- D) İran – Cominform
- E) Irak – Avrupa Konseyi
Doğru cevap: C
Çözüm: Truman yardımı, Kore katkısı ve 1952 NATO üyeliği Türkiye’nin Batı bloğuna yönelişinin parçalarıdır.
Soğuk Savaş örgütleri için aşağıdaki görev dağılımlarından hangisi bütünüyle doğrudur?
- A) NATO ekonomik Doğu; Varşova siyasi Batı; COMECON askerî Batı; Cominform BM
- B) NATO ve COMECON yalnız insan hakları mahkemesidir.
- C) Varşova ve Cominform 1952 Türkiye seçim kuruludur.
- D) NATO askerî Batı; Varşova askerî Doğu; COMECON ekonomik Doğu; Cominform siyasi Doğu
- E) COMECON ve NATO aynı askeri örgütün iki adıdır.
Doğru cevap: D
Çözüm: Dört yapı kuruluş amaçları ve blokları bakımından birbirinden ayrılır.
“1950’de Türk Tugayı Kore’ye gönderildiğine göre Türkiye o tarihte NATO üyesiydi” çıkarımı neden yanlıştır?
- A) Türkiye Kore’ye asker göndermemiştir.
- B) Kore Savaşı 1962’de başlamıştır.
- C) NATO 1955’te kurulmuştur.
- D) Türkiye NATO’ya 1934’te katılmıştır.
- E) Türkiye Kore’ye asker gönderdiğinde henüz NATO üyesi değildi; üyelik 1952’dedir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Kore katkısı 1950, NATO üyeliği 18 Şubat 1952 tarihindedir.
Bir soru 1934 Balkan Antantını, 1954 Balkan Paktını ve 1955 Bağdat Paktını karşılaştırmaktadır. Doğru ülke grubu eşleştirmesi hangisidir?
- A) 1934 Romanya da var; 1954 Yugoslavya-Yunanistan-Türkiye; 1955 ilk üyeler Türkiye-Irak
- B) 1934 Türkiye-İran; 1954 Türkiye-Afganistan; 1955 Türkiye-Yunanistan
- C) 1934 ABD-SSCB; 1954 İngiltere-Fransa; 1955 Romanya-Bulgaristan
- D) 1934 Irak-İran; 1954 Türkiye-Pakistan; 1955 Yugoslavya-Yunanistan
- E) Üç paktın tüm kurucu üyeleri aynıdır.
Doğru cevap: A
Çözüm: 1934 Balkan Antantı dört devletli, 1954 Balkan Paktı üç devletli, 1955 Bağdat Paktı Türkiye-Irak başlangıçlıdır.
Bağdat Paktı hakkında I. 1955’te Türkiye-Irak arasında başladı. II. Irak ayrıldıktan sonra CENTO adını aldı. III. Türkiye NATO üyeliğinden bu pakta katılmak için ayrıldı. Hangileri doğrudur?
- A) Yalnız III
- B) I ve II
- C) I ve III
- D) II ve III
- E) I, II ve III
Doğru cevap: B
Çözüm: Bağdat Paktı 1955, CENTO 1959’dur; Türkiye NATO üyeliğini sürdürmüştür.
1948 Berlin Ablukası, 1961 Berlin Duvarı ve 1989 duvarın açılması hangi tarihsel sürecin farklı aşamalarıdır?
- A) Osmanlı Devletinin kuruluş süreci
- B) Lozan Antlaşmasının imza görüşmeleri
- C) Almanya’nın Doğu-Batı bloklaşması ve Soğuk Savaşın çözülmesi
- D) Kore Savaşı’nın ilk üç cephesi
- E) 1930 Türk-Yunan nüfus mübadelesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Berlin olayları Avrupa’nın bölünmesi, sınırın sertleşmesi ve sonrasında yumuşamasını gösterir.
“Küba Füze Krizi yalnız Karayipleri ilgilendirdi, Türkiye ile dolaylı bağlantısı yoktu” yargısına hangi tarihsel itiraz yapılabilir?
- A) Türkiye 1962’de Küba’yı işgal etti.
- B) Türkiye 1962’de Varşova Paktına geçti.
- C) Kriz Türkiye’nin 1945 savaş ilanını iptal etti.
- D) ABD’nin Türkiye’de konuşlandırdığı Jüpiter füzelerinin geri çekilmesi kriz çözümünde gündeme geldi.
- E) Küba Füze Krizi 1947 Marshall Planının başka adıdır.
Doğru cevap: D
Çözüm: Türkiye’deki ABD Jüpiter füzelerinin çekilmesi Küba krizinin diplomatik çözümüyle bağlantılıydı.
1960 Kıbrıs Cumhuriyetinin hukuki statüsü hakkında hangi ifade doğrudur?
- A) Kıbrıs Cumhuriyeti 1960’ta Türkiye’nin ili olarak kurulmuştur.
- B) Sadece ABD ve SSCB garantör olarak antlaşma imzalamıştır.
- C) Garanti Antlaşması 1979’da CENTO tarafından yapılmıştır.
- D) 1960 anlaşmaları Kıbrıs’ı otomatik olarak NATO üyesi yapmıştır.
- E) Türkiye, Yunanistan ve Birleşik Krallık garantörlerdir; bağımsızlık ve anayasal düzen korunmak istenmiştir.
Doğru cevap: E
Çözüm: 1960 Garanti Antlaşması bağımsız Kıbrıs Cumhuriyetinin anayasal düzeni ve garantörleriyle ilgilidir.
20 Temmuz 1974 Kıbrıs Harekâtı süreci kronolojik olarak hangi gelişmenin ardından gelmiştir?
- A) 15 Temmuz 1974’teki Yunan cuntası destekli darbe girişimi
- B) 1979 İran’ın CENTO’dan ayrılması
- C) 1989 Berlin Duvarının açılması
- D) 1955 Bandung Konferansının toplanması
- E) 1950 Kore Savaşının başlaması
Doğru cevap: A
Çözüm: 1974’te adada Yunanistan’a ilhakı amaçlayan darbe üzerine Türkiye garanti düzenini gerekçe göstererek harekete geçti.
I. Bağdat Paktı 1955 II. CENTO 1959 III. CENTO’nun sona ermesi 1979. Bu olayların açıklanmasında hangisi doğrudur?
- A) Bağdat Paktı 1955’te Varşova Paktıyla birleşti.
- B) Irak’ın ayrılması örgütün yeniden adlandırılmasını, İran-Pakistan ayrılmaları ise sonunu hızlandırdı.
- C) CENTO 1959’da Birleşmiş Milletlerin yerine kuruldu.
- D) Irak’ın ayrılması NATO’nun dağılmasını sağladı.
- E) 1979’da Avrupa Konseyi kapandı.
Doğru cevap: B
Çözüm: 1958 Irak darbesini izleyen ayrılma CENTO’ya dönüşümde, 1979 ayrılmaları örgütün bitişinde belirleyicidir.
Soğuk Savaşın son evresinde 1989 ile 1991 yıllarını doğru ayıran seçenek hangisidir?
- A) 1989 NATO’nun kurulması; 1991 Kore Savaşı
- B) 1989 Türkiye’nin NATO’ya girişi; 1991 Truman Doktrini
- C) 1989 Berlin Duvarının açılması; 1991 SSCB’nin dağılması
- D) 1989 Bağdat Paktının kurulması; 1991 Varşova Paktının kuruluşu
- E) 1989 Küba Füze Krizi; 1991 Berlin Ablukası
Doğru cevap: C
Çözüm: Berlin Duvarı 1989’da açıldı; SSCB 1991’de dağıldı.
ABD’nin Marshall yardımlarıyla SSCB’nin COMECON örgütlenmesinin ortak konusu nedir?
- A) Kıbrıs Cumhuriyeti’nin 1960 anayasası
- B) NATO’nun ortak savunma maddesi
- C) 1946 Türkiye genel seçimlerinin sayımı
- D) Savaş sonrası ekonomik düzen ve bloklar arasında ekonomik etki kurma
- E) 1950 Kore’de ateşkesin uygulanması
Doğru cevap: D
Çözüm: Marshall Planı Batı Avrupa’nın toparlanmasını, COMECON Doğu bloku ekonomik eşgüdümünü hedefledi.
1955 Bandung toplantısı ve 1961’de kurumsallaşan Bağlantısızlar Hareketi hangi eğilimin örnekleridir?
- A) Bütün Asya ve Afrika ülkelerinin Varşova Paktına girmesi
- B) NATO’nun 1955’te Asya’ya taşınması
- C) Kore’nin aynı yıl tümüyle birleşmesi
- D) Sovyetler Birliğinin 1955’te dağıtılması
- E) İki bloktan birine zorunlu bağlanmadan bağımsız dış politika izleme arayışı
Doğru cevap: E
Çözüm: Bağlantısızlar iki kutuplu dünyada üçüncü bir bağımsız duruş geliştirme arayışındaydı.
Türkiye’nin 1949 Avrupa Konseyine katılması, 1950 Kore’ye asker göndermesi ve 1952 NATO üyeliği birlikte neyi gösterir?
- A) Savaş sonrası Batı kurumlarıyla bütünleşme ve güvenlik iş birliğinin güçlenmesi
- B) Türkiye’nin Sovyet ekonomik blokuna kurucu üyeliğini
- C) Türkiye’nin askerî tarafsızlığını bütün Soğuk Savaş boyunca hukuken sürdürdüğünü
- D) Türkiye’nin bütün uluslararası örgütlerden çekildiğini
- E) 1934 Balkan Antantının 1952’de yeniden kurulmasını
Doğru cevap: A
Çözüm: Bu gelişmeler Türkiye’nin Batı sistemiyle ilişkilerinin askerî ve siyasi düzeyde derinleşmesini gösterir.
I. Kore Savaşı 1950–1953 II. Varşova Paktı 1955 III. Berlin Duvarı 1961 IV. Küba Füze Krizi 1962. Hangilerinin tarihi doğru verilmiştir?
- A) Yalnız I ve II
- B) I, II, III ve IV
- C) Yalnız II ve III
- D) I, III ve IV
- E) Yalnız IV
Doğru cevap: B
Çözüm: Kore 1950–1953, Varşova 1955, Berlin Duvarı 1961, Küba Krizi 1962 tarihleridir.
SALT görüşmeleri ve 1970’lerdeki detantın, 1962 Küba Krizinden farkı hangi seçenekte doğru belirtilmiştir?
- A) Detant 1949 NATO’nun başka adı, Küba krizi ekonomik yardım programıdır.
- B) Her ikisi de Türkiye’de 1950 seçimlerinin yapılmasına neden olmuştur.
- C) Detant gerginliği yönetme ve silah sınırlama çabası, Küba krizi ise ani nükleer çatışma tehlikesidir.
- D) Küba krizi 1979’da, SALT 1936’da gerçekleşmiştir.
- E) Detant yalnız Osmanlı borçlarının yeniden düzenlenmesidir.
Doğru cevap: C
Çözüm: Detant gerilimi azaltma diplomasisini, Küba 1962’deki sıcak nükleer kriz riskini ifade eder.
I. Truman Doktrini II. Marshall Planının uygulanması III. NATO kuruluşu IV. Türk Tugayının Kore’ye gönderilmesi V. Türkiye’nin NATO üyeliği. Doğru sıra hangisidir?
- A) II – I – IV – III – V
- B) I – III – II – V – IV
- C) III – II – I – IV – V
- D) I – II – III – IV – V
- E) V – IV – III – II – I
Doğru cevap: D
Çözüm: Truman 1947, Marshall uygulaması 1948, NATO 1949, Kore Türk Tugayı 1950, Türkiye NATO 1952’dir.
Bir soruda “Türkiye 1952’de NATO’ya girince 1955 Varşova Paktı ve 1959 CENTO da aynı askerî ittifakın yeni adları oldu” deniyor. Hangi düzeltme doğrudur?
- A) NATO ve Varşova aynı yıl aynı üyelerle kurulmuştur.
- B) CENTO NATO’nun 1949’daki ilk adıdır.
- C) Varşova Paktı yalnız Türkiye ve Irak arasında 1955’te kurulmuştur.
- D) Üç örgüt 1934 Balkan Antantının aynısıdır.
- E) NATO Batı savunma ittifakı; Varşova Doğu bloku ittifakı; CENTO Bağdat Paktının devamıdır.
Doğru cevap: E
Çözüm: NATO, Varşova Paktı ve CENTO blok, köken ve görevleri farklı kuruluşlardır.