SALT I ile aynı yıl imzalanan ve füze savunma sistemlerini sınırlayan anlaşma hangisidir?
- A) Anti-Balistik Füze (ABM) Antlaşması
- B) Versay Antlaşması
- C) Roma Antlaşması
- D) Montreux Sözleşmesi
- E) Camp David Barış Antlaşması
Doğru cevap: A
Çözüm: 1972 SALT I sürecinde ABD ve SSCB, Anti-Balistik Füze (ABM) Antlaşmasını da imzaladı.
1963’te Küba Füze Krizi sonrasında Washington-Moskova arasında kurulan doğrudan iletişim hattının temel amacı hangisidir?
- A) Dış ticarette ortak para birimine geçmek
- B) Krizlerde liderler arasında hızlı iletişim sağlayarak yanlış hesap riskini azaltmak
- C) NATO’nun merkezini Moskova’ya taşımak
- D) Berlin Duvarını aynı gün yıkmak
- E) Birleşmiş Milletler üyeliğini kaldırmak
Doğru cevap: B
Çözüm: 1963 doğrudan iletişim hattı nükleer krizlerde gecikme ve yanlış anlamaları azaltmak için tasarlandı.
1963 Kısmi Nükleer Deneme Yasağı Antlaşması aşağıdaki ortamlardan hangisindeki denemeleri yasaklamaya yönelmiştir?
- A) Yalnız yer altındaki denemeler
- B) Yalnız askerî üslerdeki eğitimler
- C) Atmosfer, uzay ve su altı
- D) Yalnız savaş gemilerinin seyirleri
- E) Yalnız nükleer santrallerin inşası
Doğru cevap: C
Çözüm: 1963 Kısmi Deneme Yasağı Antlaşması atmosferde, uzayda ve su altında nükleer denemeleri yasakladı; yer altı denemeleri kapsam dışındaydı.
1968’de imzaya açılıp 1970’te yürürlüğe giren NPT’nin temel hedefi hangisidir?
- A) Avrupa Ortak Pazarını genişletmek
- B) Petrol fiyatlarını sabitlemek
- C) İşçi göçünü sınırlandırmak
- D) Nükleer silahların yayılmasını önlemek
- E) Kıbrıs’ın yönetimini değiştirmek
Doğru cevap: D
Çözüm: NPT, nükleer silahların yayılmasını önlemeyi hedefleyen 1968 tarihli antlaşmadır; 1970’te yürürlüğe girdi.
1968 Prag Baharı reformlarının Varşova Paktı kuvvetlerince bastırıldığı ülke hangisidir?
- A) Portekiz
- B) Kanada
- C) Danimarka
- D) Türkiye
- E) Çekoslovakya
Doğru cevap: E
Çözüm: Prag Baharı, Çekoslovakya’daki reform hareketiydi ve 1968’de Varşova Paktı müdahalesiyle bastırıldı.
Yumuşamanın uluslararası ölçekte zayıflamasını gösteren 1979 gelişmesi hangisidir?
- A) SSCB’nin Afganistan’a askerî müdahalesi
- B) Helsinki Nihai Senedinin imzalanması
- C) Apollo-Soyuz ortak uçuşu
- D) SALT I anlaşmalarının yapılması
- E) ABD-Çin yakınlaşmasının başlaması
Doğru cevap: A
Çözüm: 1979 Afganistan müdahalesi ABD-SSCB ilişkilerini yeniden sertleştirdi; öteki olaylar yumuşamayı desteklemişti.
ABD Başkanı Richard Nixon’ın 1972’de yaptığı tarihî ziyaret hangi ülkeyle ilişkilerde yeni bir dönem başlatmıştır?
- A) Osmanlı Devleti
- B) Çin Halk Cumhuriyeti
- C) Küba
- D) Kuzey Kore
- E) Güney Afrika
Doğru cevap: B
Çözüm: Nixon’ın 1972 Çin ziyareti ABD ile Çin Halk Cumhuriyeti arasında diplomatik yakınlaşmayı hızlandırdı.
1971’de Birleşmiş Milletlerde Çin’i temsil eden devlet olarak kabul edilen yönetim hangisidir?
- A) Tayvan yönetimi
- B) Japon İmparatorluğu
- C) Çin Halk Cumhuriyeti
- D) Kore Cumhuriyeti
- E) Moğolistan Halk Cumhuriyeti
Doğru cevap: C
Çözüm: BM Genel Kurulunun 2758 sayılı kararıyla 1971’de Çin Halk Cumhuriyeti temsilcileri Çin’in BM’deki koltuğunu devraldı.
1978 Camp David uzlaşmaları ile 1979’daki gelişme arasındaki doğru ilişki hangisidir?
- A) 1978’de Varşova Paktı, 1979’da NATO kuruldu
- B) 1978’de Berlin Duvarı açıldı, 1979’da SSCB dağıldı
- C) 1978’de OPEC dağıldı, 1979’da COMECON kuruldu
- D) Camp David görüşmeleri Mısır-İsrail Barış Antlaşmasının imzalanmasına zemin hazırladı
- E) 1978’de Kore Savaşı başladı, 1979’da sona erdi
Doğru cevap: D
Çözüm: Camp David Çerçeve Anlaşmaları 1978’de, Mısır-İsrail Barış Antlaşması 26 Mart 1979’da imzalandı.
1973 Arap-İsrail Savaşı sırasında petrol ambargosunu uygulayan Arap petrol ihracatçılarının örgütü hangisidir?
- A) NATO
- B) AGİK
- C) Avrupa Konseyi
- D) CENTO
- E) OAPEC
Doğru cevap: E
Çözüm: Petrol İhraç Eden Arap Ülkeler Örgütü (OAPEC), 1973 savaşında arz kısıtlaması ve ambargoyla öne çıktı; OPEC daha geniş üyeli bir örgüttür.
1967 Altı Gün Savaşı sonunda İsrail’in kontrolüne geçen bölgelerden oluşan doğru grup hangisidir?
- A) Sina Yarımadası, Batı Şeria ve Golan Tepeleri
- B) Kırım, Kafkasya ve Anadolu
- C) Alsas, Loren ve Ruhr
- D) Keşmir, Pencap ve Bengal
- E) Trakya, Dobruca ve Makedonya
Doğru cevap: A
Çözüm: 1967 savaşında İsrail Sina, Batı Şeria, Doğu Kudüs, Gazze ve Golan gibi bölgelerde kontrol sağladı.
1973 Arap-İsrail Savaşında Mısır ve Suriye’nin başlangıçtaki temel hedefi hangisidir?
- A) NATO’nun tamamını dağıtmak
- B) 1967’de kaybedilen toprakları geri almak
- C) SSCB’yi Avrupa’dan çıkarmak
- D) İran-Irak sınırını değiştirmek
- E) Süveyş Kanalını kalıcı biçimde kapatmak
Doğru cevap: B
Çözüm: Mısır ve Suriye 1973’te 1967 savaşında kaybedilen bölgeleri geri almak için saldırıya geçti.
1969’da İslam Konferansı sürecinin başlamasını hızlandıran olay hangisidir?
- A) Berlin Duvarının açılması
- B) NATO’nun kurulması
- C) Mescid-i Aksa’ya yönelik kundaklama girişimi
- D) İran-Irak Savaşı’nın bitmesi
- E) Kore ateşkesinin imzalanması
Doğru cevap: C
Çözüm: 1969 Mescid-i Aksa yangını, İslam ülkelerinin Rabat’ta bir araya gelmesini hızlandıran gelişmelerden biriydi.
1960’lardan itibaren Türkiye’den Batı Avrupa’ya işçi göçünün etkilerinden biri hangisidir?
- A) Türkiye’de iç göçün tamamen sona ermesi
- B) Kırsal nüfusun aynı gün iki katına çıkması
- C) Bütün Avrupa ülkelerinde Türkçenin resmî dil olması
- D) Döviz girdileri ve kentler arası aile bağlarının dönüşmesi
- E) Türkiye’nin tüm dış ticaretinin yasaklanması
Doğru cevap: D
Çözüm: Yurt dışındaki işçilerin gönderdikleri dövizler ekonomi için önem kazandı ve ailelerin yaşamı değişti.
1964 Johnson Mektubu ile 1975 ABD ambargosu arasındaki temel fark hangi seçenekte doğru açıklanmıştır?
- A) İkisi de NATO’nun kuruluş antlaşmasıdır
- B) İlki 1983’te, ikincisi 1945’te yaşanmıştır
- C) İlki ekonomik birlik, ikincisi barış konferansıdır
- D) İkisi de Türkiye’nin Varşova Paktına katılımını sağlamıştır
- E) İlki Kıbrıs’a müdahale konusunda diplomatik uyarı, ikincisi askerî malzeme satışına kısıtlamadır
Doğru cevap: E
Çözüm: Johnson Mektubu 1964’te diplomatik uyarıydı; ABD silah ambargosu ise 1975-1978 arasında uygulandı.
1971’de ABD’nin doların altınla sabit çevrilebilirliğini durdurması hangi uluslararası para düzenini sarsmıştır?
- A) Bretton Woods sistemi
- B) Lonca sistemi
- C) Tımar sistemi
- D) Kapalı ekonomi düzeni
- E) Merkantilist imparatorluk sistemi
Doğru cevap: A
Çözüm: 1971 Nixon kararı doların altına dönüşümünü durdurarak Bretton Woods sabit kur düzenini çözülmeye götürdü.
1979 İran İslam Devrimi ile 1980’de başlayan savaşın doğru eşleştirmesi hangisidir?
- A) Sovyetler Birliğinin dağılması – Kore Savaşı
- B) Şahlığın sona ermesi – İran-Irak Savaşı
- C) Berlin Duvarının yıkılması – Süveyş Krizi
- D) Varşova Paktının kurulması – Kırım Savaşı
- E) NATO’nun kuruluşu – Trablusgarp Savaşı
Doğru cevap: B
Çözüm: İran’da 1979’da şahlık sona erdi; İran-Irak Savaşı Eylül 1980’de başladı.
24 Ocak 1980 Kararları ve 12 Eylül 1980 darbesine ilişkin doğru kronoloji hangisidir?
- A) Darbe 24 Ocak Kararlarından on yıl önce yapılmıştır
- B) İki olay da 1971’de gerçekleşmiştir
- C) Ekonomik kararlar askerî darbeden önce alınmıştır
- D) 24 Ocak Kararları 1983 seçimlerinden sonra alınmıştır
- E) İki olayın tarihi 1991’dir
Doğru cevap: C
Çözüm: 24 Ocak ekonomik kararları ocak ayında, 12 Eylül askerî darbesi aynı yılın eylül ayında gerçekleşti.
1983 genel seçimleri ile 1987 Avrupa Topluluğu tam üyelik başvurusunun ortak bağlamı hangisidir?
- A) Türkiye’nin NATO’dan çıkması
- B) Kıbrıs Cumhuriyeti’nin ilk kez kurulması
- C) II. Dünya Savaşı’nın başlaması
- D) Özal döneminde siyasal normalleşme ve Avrupa’yla bütünleşme arayışı
- E) Bağdat Paktının yeni kurulması
Doğru cevap: D
Çözüm: 1983 seçimlerinde ANAP iktidara geldi; Türkiye 1987’de Avrupa Topluluğuna tam üyelik başvurusu yaptı.
Aşağıdakilerden hangisi 1970’lerde yumuşama sürecinin hem iş birliği hem rekabet yönünü doğru gösterir?
- A) Helsinki imzalandığı gün bütün silahlar ortadan kalkmıştır
- B) 1972 SALT I sonrasında tüm ülkelerde savaşlar sona ermiştir
- C) 1975’te NATO ile Varşova Paktı tek devlette birleşmiştir
- D) 1970’lerde ABD ve SSCB arasında diplomatik temas tamamen kesilmiştir
- E) 1975 Helsinki görüşmeleri yapılırken bölgesel çatışmalar ve silahlanma yarışı sürmüştür
Doğru cevap: E
Çözüm: Yumuşama diplomasiyi geliştirdi fakat süper güç rekabetini ve bölgesel savaşları ortadan kaldırmadı.