Basılı haritada bir bölgenin tüm ayrıntıları aynı anda görülürken dijital haritada ayrıntılar büyütülüp küçültülebilir. İki araç da yol bulmayı kolaylaştırır. Bu parçada başvurulan düşünceyi geliştirme yolu hangisidir?
- A) Tanımlama
- B) Örnekleme
- C) Karşılaştırma
- D) Benzetme
- E) Tanık gösterme
Doğru cevap: C
Çözüm: İki harita türünün ortak ve farklı özellikleri belirlenir.
Deniz feneri, karanlıkta yönünü kaybeden gemiler için geceyi yaran bir yıldız gibiydi. Bu sözde hangi düşünceyi geliştirme yolu vardır?
- A) Tanımlama
- B) Örnekleme
- C) Karşılaştırma
- D) Benzetme
- E) Tanık gösterme
Doğru cevap: D
Çözüm: Fenerin yol gösterme özelliği yıldızın aydınlatıcı niteliğine benzetilir.
Kent plancısı Ayla Demir, “Yürünebilir sokaklar yalnızca ulaşımı değil mahalle ilişkilerini de güçlendirir.” diyor. Bu görüş, kent tasarımında yaya yollarına öncelik verilmesi gerektiği savını destekliyor. Kullanılan yöntem hangisidir?
- A) Tanımlama
- B) Örnekleme
- C) Karşılaştırma
- D) Benzetme
- E) Tanık gösterme
Doğru cevap: E
Çözüm: Sav, adı verilen uzmanın düşüncesi aktarılarak desteklenmiştir.
Geri dönüşüm tesisinde plastik atıklar önce türlerine göre ayrılır. Ardından temizlenir, küçük parçalara bölünür ve yeniden kullanılabilecek ham maddeye dönüştürülür. Parçada ağır basan biçim hangisidir?
- A) Açıklama
- B) Tartışma
- C) Betimleme
- D) Öyküleme
- E) Örnekleme
Doğru cevap: A
Çözüm: Genel bir üretim süreci bilgi vererek açıklanır; belli kişilerin yaşadığı özgül bir olay aktarılmaz.
Köy meydanında çınarın gövdesi çatlaklarla kaplıydı. Taş çeşmeden ince bir su akıyor, ıslak toprak kokusu çiçek kokusuna karışıyordu. Hangi anlatım biçimi kullanılmıştır?
- A) Açıklama
- B) Betimleme
- C) Tartışma
- D) Öyküleme
- E) Örnekleme
Doğru cevap: B
Çözüm: Görünüş, ses ve koku ayrıntılarıyla ortam resmedilir.
Elif, postacının getirdiği zarfı görünce yerinden kalktı. Mektubu açıp son satırları okudu; ardından telefonunu alarak kardeşini aradı. Parçada ağır basan biçim hangisidir?
- A) Açıklama
- B) Tartışma
- C) Öyküleme
- D) Betimleme
- E) Örnekleme
Doğru cevap: C
Çözüm: Elif’in birbirini izleyen davranışlarıyla bir olay dizisi kurulur.
Son beş yılda ilçede kurulan halk kütüphanelerinin sayısı 3’ten 8’e, kayıtlı kullanıcı sayısı ise 1.200’den 4.600’e çıktı. Gelişmeyi ölçülebilir rakamlarla ortaya koyan yöntem hangisidir?
- A) Tanımlama
- B) Örnekleme
- C) Karşılaştırma
- D) Sayısal verilerden yararlanma
- E) Benzetme
Doğru cevap: D
Çözüm: Kütüphanelerdeki gelişme miktar ve sayı bilgileriyle aktarılır.
Baharat tezgâhlarında kırmızı pul biber, sarı zerdeçal ve koyu kahverengi tarçın yan yana duruyordu. Dükkânı yoğun, keskin kokular doldurmuştu. İnsanlar geçip gitse de bu parçada hangi anlatım biçimi ağır basar?
- A) Açıklama
- B) Tartışma
- C) Betimleme
- D) Öyküleme
- E) Örnekleme
Doğru cevap: C
Çözüm: Geçen insanlar yalnız çevre ayrıntısıdır; renk ve kokuyla pazar ortamının görünüşü canlandırılır.
Bazı yöneticiler toplantı sayısının artmasını üretkenlik göstergesi sayar. Oysa önemli olan toplantıların sayısı değil, sonunda alınan kararların uygulanmasıdır. Hangi anlatım biçimi baskındır?
- A) Açıklama
- B) Betimleme
- C) Öyküleme
- D) Tartışma
- E) Örnekleme
Doğru cevap: D
Çözüm: Yaygın bir kanaate karşı farklı ölçüt savunulmaktadır.
Asansörün bozuk olduğunu görünce merdivene yöneldi. Üçüncü kata çıktığında kapının açık olduğunu fark etti; içeri girip masadaki paketi teslim etti. Parçada baskın biçim hangisidir?
- A) Açıklama
- B) Tartışma
- C) Betimleme
- D) Örnekleme
- E) Öyküleme
Doğru cevap: E
Çözüm: Bir kişinin eylemleri belirli bir zaman sırasıyla aktarılır.
“Yaşlı ağaçların bulunduğu parkta yazın sıcaklık 29 derece ölçülürken ağaçsız meydanda 34 dereceye çıkıyor.” cümlesinde hangi iki düşünceyi geliştirme yolu birlikte kullanılmıştır?
- A) Karşılaştırma ve sayısal verilerden yararlanma
- B) Tanık gösterme ve örnekleme
- C) Tanımlama ve benzetme
- D) Örnekleme ve tanımlama
- E) Tanık gösterme ve benzetme
Doğru cevap: A
Çözüm: İki yerin sıcaklıkları karşılaştırılmış, fark sayılarla desteklenmiştir.
“Mikroiklim, dar bir bölgede çevresinden farklılaşan yerel iklim koşullarıdır. Bir avlunun dışarıdaki sokağa göre daha serin kalması buna örnektir.” parçasında hangi yöntemler vardır?
- A) Karşılaştırma ve tanık gösterme
- B) Tanımlama ve örnekleme
- C) Benzetme ve tanık gösterme
- D) Sayısal veri ve benzetme
- E) Tartışma ve öyküleme
Doğru cevap: B
Çözüm: İlk cümle kavramı tanımlar; ikinci cümle somut bir durumla örneklendirir.
“Armut, elma ve ayva gibi meyveler kışa hazırlanırken uygun koşullarda saklanabilir.” cümlesindeki “gibi” sözüne rağmen hangi yöntem kullanılmıştır?
- A) Tanımlama
- B) Karşılaştırma
- C) Örnekleme
- D) Benzetme
- E) Tanık gösterme
Doğru cevap: C
Çözüm: Armut, elma ve ayva, meyve türünün örnekleridir; birbirlerine benzetilmez.
“İlk uygulamada 80 katılımcıdan 36’sı işlemi tamamladı; tasarım yenilendikten sonra 80 katılımcıdan 59’u tamamladı.” Sonucun iyileştiğini ölçülebilir miktarlarla gösteren yöntem hangisidir?
- A) Tanımlama
- B) Sayısal verilerden yararlanma
- C) Örnekleme
- D) Karşılaştırma
- E) Benzetme
Doğru cevap: B
Çözüm: İki uygulamanın tamamlanma sayıları, iyileşme iddiasına nicel dayanak sağlar.
“Yazar Ferit Çelik’in ‘Bir dili korumak, onu yeni durumlarda kullanmaktan vazgeçmek değil, yaşatmaktır.’ sözü, dilin yeniliklere açılması gerektiğini savunanların dayanaklarından biridir.” Buradaki alıntının işlevi nedir?
- A) Tanımlama
- B) Örnekleme
- C) Tanık gösterme
- D) Karşılaştırma
- E) Benzetme
Doğru cevap: C
Çözüm: Belirli bir yazarın görüşü, savunulan düşünceyi desteklemek üzere kullanılmıştır.
“Eski arşivlerde bilgiye ulaşmak dar bir koridorda yol aramak gibiydi; bugünün arama sistemleri ise geniş bir meydanda yol levhalarını izlemek kadar kolay.” Parçada birlikte kullanılan iki yöntem hangisidir?
- A) Tanımlama ve tanık gösterme
- B) Örnekleme ve sayısal veri
- C) Öyküleme ve açıklama
- D) Karşılaştırma ve benzetme
- E) Tartışma ve tanık gösterme
Doğru cevap: D
Çözüm: Eski ve yeni sistemler karşılaştırılır; erişim deneyimleri koridor ve meydan imgelerine benzetilir.
“Çam, sedir, ardıç gibi ağaçlar bazı yüksek kesimlerde orman örtüsünü oluşturur.” sözündeki “gibi” sözcüğü hangi yönteme işaret eder?
- A) Tanımlama
- B) Karşılaştırma
- C) Benzetme
- D) Tanık gösterme
- E) Örnekleme
Doğru cevap: E
Çözüm: Çam, sedir ve ardıç ağaç türü örnekleridir; biri diğerine benzetilmiyor.
“Isı adası, kent merkezinin çevresindeki kırsal alandan daha sıcak olması durumudur. Asfalt ve beton yüzeylerin ısıyı tutması bu olguyu açıklar.” Bu parçada baskın biçim ve yardımcı yöntem sırasıyla hangileridir?
- A) Açıklama ve tanımlama
- B) Öyküleme ve örnekleme
- C) Tartışma ve tanık gösterme
- D) Betimleme ve benzetme
- E) Tartışma ve sayısal veri
Doğru cevap: A
Çözüm: Olgu açıklanır; ilk cümle “ısı adası” kavramının tanımını verir.
“Bir saha çalışmasında, güneş alan bankların öğle saatinde 47 dereceye, gölgede kalanların 31 dereceye ulaştığı kaydedildi.” Parçadaki ölçümlerin nicel kanıt olarak kullanılmasını sağlayan yöntem hangisidir?
- A) Tanımlama
- B) Sayısal verilerden yararlanma
- C) Örnekleme
- D) Karşılaştırma
- E) Benzetme
Doğru cevap: B
Çözüm: Ölçülen sıcaklıklar sayılarla aktarılmıştır; yerlerin karşılaştırılması da bu veri üzerinden yapılır.
“Kapıyı kapatmadan önce dedesi seslendi: ‘Anahtarı unutma!’ Aslı cebini yokladı, anahtarı masadan alıp avluya koştu.” Bu parçada tırnak içi söz bulunmasına rağmen baskın biçim hangisidir?
- A) Açıklama
- B) Tartışma
- C) Öyküleme
- D) Betimleme
- E) Örnekleme
Doğru cevap: C
Çözüm: Konuşma bir olayın içindedir; uzman görüşüyle sav desteklenmez, kişiler eylemlerle olay geliştirir.