Güneş panelleri, üzerine düşen ışığı özel hücreler yardımıyla elektrik enerjisine dönüştürür. Üretilen doğru akım, dönüştürücü aracılığıyla evlerde kullanılabilen alternatif akıma çevrilir. Bu parçanın anlatımında hangi biçim ağır basmaktadır?
- A) Açıklama
- B) Tartışma
- C) Betimleme
- D) Öyküleme
- E) Örnekleme
Doğru cevap: A
Çözüm: Bir teknolojinin çalışma aşamaları bilgi vermek amacıyla tanıtılır; kişi etrafında gelişen olay anlatılmaz.
İstasyonun eski saatinin altında uzun bir ahşap bank uzanıyordu. Tavanın solgun lambası, sararmış duvarlara sıcak bir ışık düşürüyordu. Camların ardında ince yağmur çizgileri vardı. Parçada hangi anlatım biçimi kullanılmıştır?
- A) Açıklama
- B) Betimleme
- C) Tartışma
- D) Öyküleme
- E) Örnekleme
Doğru cevap: B
Çözüm: Mekânın ışığı, eşyaları ve görünümü duyusal ayrıntılarla zihinde canlandırılır.
Memur sabah erkenden arşive girdi. Önce dosya numarasını kontrol etti, sonra rafları taradı. Aradığı belgeyi bulunca kayıt defterine not düşüp odayı kapattı. Parçada ağır basan anlatım biçimi hangisidir?
- A) Açıklama
- B) Tartışma
- C) Öyküleme
- D) Betimleme
- E) Örnekleme
Doğru cevap: C
Çözüm: Bir kişinin birbirini izleyen eylemleri zaman içinde ilerler.
Bazıları basılı kitapların yerini bütünüyle ekranların alacağını öne sürüyor. Oysa okuma araçları birbirini dışlamak zorunda değildir; önemli olan okurun ihtiyacına uygun seçeneğe erişebilmesidir. Bu parçada hangi anlatım biçimi ağır basar?
- A) Açıklama
- B) Betimleme
- C) Öyküleme
- D) Tartışma
- E) Örnekleme
Doğru cevap: D
Çözüm: Önce bir görüş verilir, ardından bu görüşe karşı yazarın savı ileri sürülür.
“Erozyon, toprağın su, rüzgâr veya başka etkenlerle bulunduğu yerden taşınmasıdır.” cümlesinde düşünceyi geliştirme yollarından hangisi kullanılmıştır?
- A) Örnekleme
- B) Karşılaştırma
- C) Benzetme
- D) Tanık gösterme
- E) Tanımlama
Doğru cevap: E
Çözüm: Kavramın ne olduğu, ayırt edici niteliğiyle açıklanır.
Birçok belediye mahalle dayanışmasını artıran çalışmalar yürütüyor. Örneğin ortak kitap rafları, komşuluk bahçeleri ve ücretsiz tamir atölyeleri bu çalışmalardan bazılarıdır. Bu parçada başvurulan yöntem hangisidir?
- A) Örnekleme
- B) Tanımlama
- C) Karşılaştırma
- D) Benzetme
- E) Tanık gösterme
Doğru cevap: A
Çözüm: Genel yargı, somut uygulamalar sıralanarak anlaşılır kılınmıştır.
Yapılan ulaşım araştırmasında katılımcıların yüzde 58’i haftada en az üç kez toplu taşıma kullandığını belirtmiştir. Bu sonuç toplu taşımanın gündelik yaşamda önemli yer tuttuğunu göstermektedir. Yazar düşüncesini hangi yolla desteklemiştir?
- A) Tanımlama
- B) Sayısal verilerden yararlanma
- C) Örnekleme
- D) Karşılaştırma
- E) Benzetme
Doğru cevap: B
Çözüm: Yüzdelik araştırma sonucu görüşü nicel olarak destekler.
Basılı haritada bir bölgenin tüm ayrıntıları aynı anda görülürken dijital haritada ayrıntılar büyütülüp küçültülebilir. İki araç da yol bulmayı kolaylaştırır. Bu parçada başvurulan düşünceyi geliştirme yolu hangisidir?
- A) Tanımlama
- B) Örnekleme
- C) Karşılaştırma
- D) Benzetme
- E) Tanık gösterme
Doğru cevap: C
Çözüm: İki harita türünün ortak ve farklı özellikleri belirlenir.
Deniz feneri, karanlıkta yönünü kaybeden gemiler için geceyi yaran bir yıldız gibiydi. Bu sözde hangi düşünceyi geliştirme yolu vardır?
- A) Tanımlama
- B) Örnekleme
- C) Karşılaştırma
- D) Benzetme
- E) Tanık gösterme
Doğru cevap: D
Çözüm: Fenerin yol gösterme özelliği yıldızın aydınlatıcı niteliğine benzetilir.
Kent plancısı Ayla Demir, “Yürünebilir sokaklar yalnızca ulaşımı değil mahalle ilişkilerini de güçlendirir.” diyor. Bu görüş, kent tasarımında yaya yollarına öncelik verilmesi gerektiği savını destekliyor. Kullanılan yöntem hangisidir?
- A) Tanımlama
- B) Örnekleme
- C) Karşılaştırma
- D) Benzetme
- E) Tanık gösterme
Doğru cevap: E
Çözüm: Sav, adı verilen uzmanın düşüncesi aktarılarak desteklenmiştir.
Geri dönüşüm tesisinde plastik atıklar önce türlerine göre ayrılır. Ardından temizlenir, küçük parçalara bölünür ve yeniden kullanılabilecek ham maddeye dönüştürülür. Parçada ağır basan biçim hangisidir?
- A) Açıklama
- B) Tartışma
- C) Betimleme
- D) Öyküleme
- E) Örnekleme
Doğru cevap: A
Çözüm: Genel bir üretim süreci bilgi vererek açıklanır; belli kişilerin yaşadığı özgül bir olay aktarılmaz.
Köy meydanında çınarın gövdesi çatlaklarla kaplıydı. Taş çeşmeden ince bir su akıyor, ıslak toprak kokusu çiçek kokusuna karışıyordu. Hangi anlatım biçimi kullanılmıştır?
- A) Açıklama
- B) Betimleme
- C) Tartışma
- D) Öyküleme
- E) Örnekleme
Doğru cevap: B
Çözüm: Görünüş, ses ve koku ayrıntılarıyla ortam resmedilir.
Elif, postacının getirdiği zarfı görünce yerinden kalktı. Mektubu açıp son satırları okudu; ardından telefonunu alarak kardeşini aradı. Parçada ağır basan biçim hangisidir?
- A) Açıklama
- B) Tartışma
- C) Öyküleme
- D) Betimleme
- E) Örnekleme
Doğru cevap: C
Çözüm: Elif’in birbirini izleyen davranışlarıyla bir olay dizisi kurulur.
Son beş yılda ilçede kurulan halk kütüphanelerinin sayısı 3’ten 8’e, kayıtlı kullanıcı sayısı ise 1.200’den 4.600’e çıktı. Gelişmeyi ölçülebilir rakamlarla ortaya koyan yöntem hangisidir?
- A) Tanımlama
- B) Örnekleme
- C) Karşılaştırma
- D) Sayısal verilerden yararlanma
- E) Benzetme
Doğru cevap: D
Çözüm: Kütüphanelerdeki gelişme miktar ve sayı bilgileriyle aktarılır.
Türkçenin yörelere göre farklı kullanımlarına “geliyorum” yerine bazı bölgelerde “geliyom” denmesi ve belirli sözcüklerin başka sözcüklerle karşılanması örnek verilebilir. Hangi yöntem öne çıkar?
- A) Tanımlama
- B) Karşılaştırma
- C) Benzetme
- D) Tanık gösterme
- E) Örnekleme
Doğru cevap: E
Çözüm: Yöresel dil farklılıkları somut söyleyiş biçimleriyle gösterilir.
“Parkları kentten çıkarınca daha çok yapılaşma alanı elde edilir.” diyenler var. Oysa yeşil alanlar kent yaşamını sürdürülebilir kılan temel unsurlardır; kısa vadeli kazanç uğruna yok edilmemelidir. Bu parçanın anlatım biçimi hangisidir?
- A) Tartışma
- B) Açıklama
- C) Betimleme
- D) Öyküleme
- E) Örnekleme
Doğru cevap: A
Çözüm: Karşı görüş verilip yeşil alanları koruma tezi savunulur.
“Biyolojik çeşitlilik, bir bölgede yaşayan canlı türlerinin ve bu türlerin oluşturduğu yaşam ilişkilerinin zenginliğidir.” cümlesinde kullanılan yöntem hangisidir?
- A) Örnekleme
- B) Tanımlama
- C) Karşılaştırma
- D) Benzetme
- E) Tanık gösterme
Doğru cevap: B
Çözüm: Biyolojik çeşitliliğin ne olduğu belirtilmiştir.
Eskiden kurum başvuruları çoğunlukla kâğıt formlarla yapılırdı; bugün aynı işlemlerin büyük bölümü elektronik ortamda tamamlanıyor. Hangi yöntem kullanılmıştır?
- A) Tanımlama
- B) Örnekleme
- C) Karşılaştırma
- D) Benzetme
- E) Tanık gösterme
Doğru cevap: C
Çözüm: Başvuru yöntemi geçmiş ve bugün bakımından karşılaştırılır.
Su döngüsünde güneşin ısıttığı sular buharlaşır. Buhar soğudukça yoğunlaşır; yeterince büyüyen damlacıklar yağış olarak yeryüzüne döner. Parçanın baskın anlatım biçimi hangisidir?
- A) Tartışma
- B) Betimleme
- C) Öyküleme
- D) Açıklama
- E) Örnekleme
Doğru cevap: D
Çözüm: Doğadaki bir süreç aşama aşama bilgi vermek amacıyla açıklanmıştır.
Dil bilimci Selim Kaya, “Dil değişmez bir kalıp değil, yaşayan bir yapıdır.” görüşünü savunur. Bu söz, yeni sözcüklerin dile girmesini doğal bulan düşünceyi desteklemek için aktarılmıştır. Hangi yöntem kullanılmıştır?
- A) Tanımlama
- B) Örnekleme
- C) Karşılaştırma
- D) Benzetme
- E) Tanık gösterme
Doğru cevap: E
Çözüm: Belirli bir araştırmacının savı destekleyen görüşü doğrudan aktarılır.