“Gelmişti” fiilinin birleşik zaman türü hangisidir?
- A) Öğrenilen geçmiş zamanın hikâyesi
- B) Şimdiki zamanın hikâyesi
- C) Gelecek zamanın rivayeti
- D) Geniş zamanın şartı
- E) Görülen geçmiş zamanın şartı
Doğru cevap: A
Çözüm: Gelmiş idi biçimindeki -miş öğrenilen geçmiş, idi ek-fiilin hikâye çekimidir.
“Gelenleri kapıda karşıladık.” cümlesindeki “gelenleri” sözcüğü hangi yapıdır?
- A) İsim-fiil
- B) Adlaşmış sıfat-fiil
- C) Zarf-fiil
- D) Dilek-şartlı çekimli fiil
- E) Şimdiki zamanlı çekimli fiil
Doğru cevap: B
Çözüm: Gel-en sıfat-fiili nitelediği isim düşerek çokluk ve belirtme eklerini almıştır.
“Okumayı seviyorum.” cümlesindeki “okumayı” sözcüğünün fiilimsi türü nedir?
- A) Sıfat-fiil
- B) Zarf-fiil
- C) İsim-fiil
- D) Çekimli fiil
- E) Birleşik fiil
Doğru cevap: C
Çözüm: Oku-ma-y-ı biçiminde -ma isim-fiil eki, -y- kaynaştırma, -ı belirtme ekidir.
“Gülerken konuşma.” cümlesindeki “gülerken” sözcüğü hangi fiilimsi türüdür?
- A) İsim-fiil
- B) Sıfat-fiil
- C) Görülen geçmiş çekimi
- D) Zarf-fiil
- E) Ek-fiille çekimlenmiş isim
Doğru cevap: D
Çözüm: -ken eki gülme ile konuşma eylemleri arasında zaman ilişkisi kuran zarf-fiil oluşturur.
“Müdür odasına geçip dosyaları inceledi.” cümlesindeki “geçip” sözcüğünün görev ve eki nedir?
- A) Sıfat-fiil, -dik
- B) İsim-fiil, -mak
- C) Çekimli fiil, -di
- D) Ek-fiil, -miş
- E) Zarf-fiil, -ip
Doğru cevap: E
Çözüm: Geç-ip, ikinci eyleme bağlanan zarf-fiildir; kişi ve kip çekimi taşımaz.
“Bu sabah çocuklar okulda sessizce kitap okudu.” cümlesinde “bu sabah” hangi ögedir?
- A) Zarf tümleci
- B) Belirtili nesne
- C) Özne
- D) Yüklem
- E) Yer tamlayıcısı
Doğru cevap: A
Çözüm: Bu sabah, okuma işinin zamanını bildirerek zarf tümleci olur.
“Öğretmen yeni soruları dikkatle çözdü.” cümlesinde “yeni soruları” hangi ögedir?
- A) Özne
- B) Belirtili nesne
- C) Zarf tümleci
- D) Yer tamlayıcısı
- E) Yüklem
Doğru cevap: B
Çözüm: Yeni soruları, neyi sorusunun belirtme eki taşıyan yanıtıdır.
“Defteri masanın üzerine bıraktım.” cümlesindeki “masanın üzerine” hangi ögedir?
- A) Özne
- B) Belirtisiz nesne
- C) Yer tamlayıcısı
- D) Yüklem
- E) Zarf tümleci
Doğru cevap: C
Çözüm: Masanın üzerine, nereye sorusunu yanıtlayan yer tamlayıcısıdır.
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde aynı anlamlı sözcüklerin tekrarı anlatım bozukluğu oluşturmuştur?
- A) Bu haberi dün duydum.
- B) Duyduklarımı kimseye anlatmadım.
- C) Haberi görünce şaşırdım.
- D) Bu haberi ilk kez ilk defa duydum.
- E) Dünkü açıklamayı dinledim.
Doğru cevap: D
Çözüm: İlk kez ve ilk defa eş anlamlıdır; birinin çıkarılması gerekir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde özne-yüklem uyumsuzluğu vardır?
- A) Öğrenciler sınıfa girdiler.
- B) Çocuklar sıraya girdi.
- C) Öğretmen soruları çözdü.
- D) Arkadaşlar birlikte çalıştı.
- E) Herkes görüşlerini bildirdiler.
Doğru cevap: E
Çözüm: Herkes tekil anlamlı bir belgisiz zamirdir; yüklem bildirdi biçiminde tekil olmalıdır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ortak öge kullanımından doğan eksiklik vardır?
- A) Bu öğrencilere saygı duyuyor ve seviyorum.
- B) Bu öğrencilere saygı duyuyor ve teşekkür ediyorum.
- C) Bu öğrencileri tanıyor ve seviyorum.
- D) Bu öğrencilere güveniyor ve inanıyorum.
- E) Bu öğrencileri dikkatle dinliyorum.
Doğru cevap: A
Çözüm: Saygı duymak yönelme ekli öğe, sevmek belirtme ekli nesne ister; bu öğrencileri ayrıca söylenmelidir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilimsi ile yüklemin çatıları uyumsuz kullanılmıştır?
- A) Dilekçe yazıldı ve memur imzaladı.
- B) Dilekçe yazılıp memur imzaladı.
- C) Memur dilekçeyi yazıp imzaladı.
- D) Dilekçe yazılarak dosyaya kondu.
- E) Memur dilekçeyi inceleyip onayladı.
Doğru cevap: B
Çözüm: Yazılıp edilgen, imzaladı etken olduğu ve ortak özne kurulamadığı için anlatım bozukluğu vardır.
Aşağıdakilerden hangisinde bir deyim yanlış kullanılmıştır?
- A) Bu haberi duyunca etekleri zil çaldı.
- B) Sonunda ağzındaki baklayı çıkardı.
- C) Bu haberi duyunca etekleri zil oynadı.
- D) Yine göz boyamaya çalıştı.
- E) Bu sözleri kulak ardı etti.
Doğru cevap: C
Çözüm: Doğru deyim etekleri zil çalmak biçimindedir; oynadı kullanımı deyim bozukluğu yaratır.
“Bu binanın yüksekliği iki kilometrekaredir.” cümlesindeki anlatım bozukluğunun temel nedeni nedir?
- A) Özne eksikliği
- B) Gereksiz eş anlamlı sözcük
- C) Fiilde çatı uyumsuzluğu
- D) Mantık ve ölçü birimi uyumsuzluğu
- E) Özel adın yanlış yazımı
Doğru cevap: D
Çözüm: Yükseklik uzunluk ölçüsüdür; kilometrekare alan birimidir.
“Karşılıklı birbirlerine selam verdiler.” cümlesindeki gereksiz anlatım hangi seçenekte giderilmiştir?
- A) Karşılıklı birbirlerine selamlaştılar.
- B) Birbirlerine karşılıklı selam verdiler.
- C) Karşılıklı karşılıklı selam verdiler.
- D) Birbirlerine ve karşılıklı selam verdiler.
- E) Birbirlerine selam verdiler.
Doğru cevap: E
Çözüm: Karşılıklı ve birbirlerine aynı karşılıklılık anlamını yineler; karşılıklı çıkarılmalıdır.
“Ayşe, Elif’e kitabını verdi.” cümlesinde anlam belirsizliğinin nedeni nedir?
- A) Kitabın kime ait olduğunun belirsiz kalması
- B) Yüklemin eksik olması
- C) Sıfat tamlamasının bulunmaması
- D) Zaman zarfının yanlış yerde olması
- E) Öznenin hiç belirtilmemesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Kitabını biçimindeki iyelik, cümlede Ayşe veya Elif bağlamında yorumlanabildiğinden aidiyet açıklanmalıdır.
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde yanlış araç bildiren sözcük kullanılması anlatımı bozmuştur?
- A) Hemşire hastanın ateşini termometreyle ölçtü.
- B) Hemşire hastanın tansiyonunu termometreyle ölçtü.
- C) Doktor hastanın nabzını kontrol etti.
- D) Öğrenci sıcaklığı termometreyle ölçtü.
- E) Görevli hava sıcaklığını kaydetti.
Doğru cevap: B
Çözüm: Termometre sıcaklık ölçer; tansiyon ölçümü için kullanılamaz.
Türkçe, Matematik, Tarih ve Coğrafya sınavları pazartesiden perşembeye birer gün yapılacaktır. Coğrafya perşembe, Türkçe matematikten önce, tarih matematikten sonra yapılacaktır. Çarşamba hangi sınav vardır?
- A) Türkçe
- B) Matematik
- C) Tarih
- D) Coğrafya
- E) Belirlenemez
Doğru cevap: C
Çözüm: Coğrafya perşembe olduğundan tarih onun öncesinde ve matematiğin sonrasında olmalı; tek mümkün sıra Türkçe, Matematik, Tarih, Coğrafya olur.
A, B, C, D, E kişileri yan yana beş koltuğa oturuyor. A en solda, E en sağda; D, E’nin hemen solunda; C, B’nin solunda oturuyor. Ortadaki koltukta kim vardır?
Doğru cevap: D
Çözüm: A birinci, D dördüncü ve E beşinci koltuktadır. C, B’nin solunda olduğundan C ikinci, B üçüncü koltuktadır.
Ali Ceyda’dan önce, Ceyda Burak’tan önce, Deniz ise Burak’tan önce sıraya girmiştir. Hangisi kesin olarak doğrudur?
- A) Deniz ilk sıradadır.
- B) Deniz Ceyda’dan sonra gelmiştir.
- C) Burak üçüncü sıradadır.
- D) Ali ile Deniz yan yana durmuştur.
- E) Ali, Burak’tan önce sıraya girmiştir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Ali < Ceyda < Burak zorunludur; Deniz yalnız Burak’tan önce gelmek zorundadır, diğer konumları kesinleşmez.