Maya, uygun sıcaklıkta şekerleri parçalayarak karbondioksit gazı üretir. Hamurun kabarması, bu gazın hamur içinde küçük boşluklar oluşturmasıyla gerçekleşir. Anlatım biçimi hangisidir?
- A) Tartışma
- B) Açıklama
- C) Betimleme
- D) Öyküleme
- E) Örnekleme
Doğru cevap: B
Çözüm: Nedensel bir biyolojik süreç anlatılır; belirli kişi ve olay örgüsü yoktur.
“Sabır + etmek → sabretmek” örneğinde hangi olay vardır?
- A) Ünsüz türemesi
- B) Ünlü daralması
- C) Ünlü düşmesi
- D) Ünsüz benzeşmesi
- E) Kaynaştırma
Doğru cevap: C
Çözüm: Sabır sözcüğündeki ikinci hece ünlüsü düşer: sabretmek.
“Her sabah aynı makine sesini duyduklarından artık bu sesi yadırgamıyorlardı.” cümlesi hangi kavramı örnekler?
- A) Küçümseme
- B) Yadsıma
- C) Kanıksama
- D) Önsezi
- E) Varsayım
Doğru cevap: C
Çözüm: Kanıksama, tekrar eden duruma alışıp başlangıçtaki şaşkınlık veya rahatsızlığı göstermemektir.
(I) Yöresel dokuma atölyelerinde desenler uzun yıllar ustadan çırağa gösterilerek aktarıldı. (II) Her desenin yerleştirilmesi ve renklerin seçimi belirli bir deneyim gerektirirdi. (III) Ustalar farklı ipliklerin dokuma sırasında verdiği sonucu yıllarca gözlemlerdi. (IV) Bu bilgi birikimi yalnız ürünleri değil meslek dilini de yaşatırdı. (V) Bugün bazı atölyeler eski desenleri dijital kataloglarla tanıtmaya başladı. (VI) Çevrim içi sergiler, yöresel ürünlerin farklı kentlerdeki izleyicilere ulaşmasını kolaylaştırıyor.
Bu parça iki paragrafa ayrılmak istenirse ikinci paragraf hangi cümleyle başlar?
- A) II numaralı cümleyle.
- B) III numaralı cümleyle.
- C) IV numaralı cümleyle.
- D) VI numaralı cümleyle.
- E) V numaralı cümleyle.
Doğru cevap: E
Çözüm: I–IV geleneksel bilgi aktarımını; V–VI dijital tanıtım ve güncel erişimi ele alır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilimsi ile yüklemin çatıları uyumsuz kullanılmıştır?
- A) Dilekçe yazıldı ve memur imzaladı.
- B) Dilekçe yazılıp memur imzaladı.
- C) Memur dilekçeyi yazıp imzaladı.
- D) Dilekçe yazılarak dosyaya kondu.
- E) Memur dilekçeyi inceleyip onayladı.
Doğru cevap: B
Çözüm: Yazılıp edilgen, imzaladı etken olduğu ve ortak özne kurulamadığı için anlatım bozukluğu vardır.
Çevrim içi dersler uzak bölgelerde yaşayan kişilere yeni fırsatlar sunabilir. Fakat bağlantı yetersizliği veya uygun cihaz eksikliği bazı öğrencileri dışarıda bırakıyorsa fırsat eşitliği kendiliğinden oluşmaz. Eğitim teknolojileri, erişim sorunlarıyla birlikte planlanmalıdır.
Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Dijital eğitimin eşitliği erişim koşullarının sağlanmasına bağlıdır.
- B) Çevrim içi derslere herkes aynı olanaklarla katılır.
- C) Teknolojik ders araçları eğitimde tüm sorunları çözer.
- D) Cihaz ve bağlantı imkânları öğrenmeyi hiç etkilemez.
- E) Uzak bölgelerden eğitim almak her zaman imkânsızdır.
Doğru cevap: A
Çözüm: Dijital fırsatın yararı teslim edilir, ama eşit erişim olmadan yeterli olmayacağı belirtilir.
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde özel adların büyük harfle yazımı doğrudur?
- A) ankara'nın kuzeyinde Kızılırmak akar.
- B) Türkiye'nin batısında ege Denizi yer alır.
- C) Türkiye'nin kuzeyinde Karadeniz bulunur.
- D) Van gölü Türkiye'nin doğusunda yer alır.
- E) Karadeniz'in güneyinde anadolu uzanır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Ülke ve deniz özel adlarının ilk harfleri büyük, yön bildiren genel sözcük küçük yazılır.
“Bütçemizi dikkatli kullansaydık bugün borçlanmak zorunda kalmayabilirdik.” cümlesinde temel düşünce nedir?
- A) Gelecekte kesin kazanç sağlama sözü
- B) Bugünkü borcun tamamen kapatıldığı
- C) Dün yapılan harcamanın övülmesi
- D) Bütçenin sorunsuz yönetildiği
- E) Geçmiş tercihe dönük karşı olasılık ve pişmanlık
Doğru cevap: E
Çözüm: Konuşan geçmişte farklı davranılması hâlinde bugünkü sonucun değişebileceğini düşünerek pişmanlık bildirir.
Bir kent müzesinde geçmişteki salgınlarla mücadele anlatılırken yalnız kullanılan eşyalar sergilenmedi. Dönemin günlüklerinden alıntılar ve toplumda yaşanan değişimleri gösteren belgeler de paylaşıldı. Sergi, insanların karşılaştıkları güçlüğü ve birlikte geliştirdikleri çözümleri anlamaya yöneliyor.
Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Müzede Eski Tıbbi Araçların Sergilenmesi.
- B) Geçmiş salgınların toplumsal deneyimini çok yönlü anlatan müze sergisi.
- C) Geçmişteki Salgınlarla İlgili Günlükler.
- D) Tarihte Kullanılan Sağlık Önlemlerinin Türleri.
- E) Müze Belgelerinin Sayısallaştırılması.
Doğru cevap: B
Çözüm: Eşya, günlük ve toplumsal belgeler salgın deneyimini yalnız tıbbi nesnelerle sınırlamadan işler.
Dönüşlülük zamirinin bulunduğu cümleyi belirleyiniz.
- A) Ödevi ben yaptım.
- B) Görevi o üstlendi.
- C) Ödevi kendim yaptım.
- D) Dosyayı biz getirdik.
- E) Belgeleri siz hazırladınız.
Doğru cevap: C
Çözüm: Kendim dönüşlülük zamiridir; diğerleri kişi zamirleridir.
“Toplantıya erken gelmediğimiz için sunumu hazırlamaya vakit bulamadık.” cümlesindeki neden-sonuç ilişkisini aynı anlamla veren seçenek hangisidir?
- A) Sunumu hazırlamak için toplantıya erken geldik.
- B) Sunum hazırlandığı için toplantı geç başladı.
- C) Geç gelmemiz sunuma hazırlanma süremizi azalttı.
- D) Toplantı ertelendiğinden daha çok vakit kaldı.
- E) Erken geldiğimiz hâlde hiçbir iş yapmadık.
Doğru cevap: C
Çözüm: Temel ilişki, zamanında gelmemenin sunum için yeterli süre bulunmamasına yol açmasıdır.
“Minik + cik → minicik” değişiminde hangi olay vardır?
- A) Ünlü daralması
- B) Ünsüz türemesi
- C) Ünlü düşmesi
- D) Ünsüz düşmesi
- E) Ünsüz sertleşmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Minik + cik → minicik olurken k sesi düşer.
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde yanlış araç bildiren sözcük kullanılması anlatımı bozmuştur?
- A) Hemşire hastanın ateşini termometreyle ölçtü.
- B) Hemşire hastanın tansiyonunu termometreyle ölçtü.
- C) Doktor hastanın nabzını kontrol etti.
- D) Öğrenci sıcaklığı termometreyle ölçtü.
- E) Görevli hava sıcaklığını kaydetti.
Doğru cevap: B
Çözüm: Termometre sıcaklık ölçer; tansiyon ölçümü için kullanılamaz.
(I) Eskiden yerel radyo programlarında mahalle sakinleri telefonla canlı yayına katılırdı. (II) Dinleyiciler görüşlerini aynı saat diliminde paylaşır, yanıtları anında duyardı. (III) Son yıllarda bazı yayıncılar bu sohbetleri kayıttan dinlenebilen programlara dönüştürüyor. (IV) İnsanlar artık bölümleri istedikleri zamanda açıp dinleyebiliyor. (V) Yayınlara internet üzerinden yazılı yorum bırakmak da mümkün olabiliyor. (VI) Böylelikle yerel sohbetler yeni iletişim kanallarına taşınıyor.
Bu parça iki paragrafa ayrılmak istenirse ikinci paragraf hangi cümleyle başlar?
- A) II numaralı cümleyle.
- B) IV numaralı cümleyle.
- C) III numaralı cümleyle.
- D) V numaralı cümleyle.
- E) VI numaralı cümleyle.
Doğru cevap: C
Çözüm: I–II geçmişteki canlı radyo katılımını, III–VI günümüzdeki kayıttan dinleme ve çevrim içi etkileşimi anlatır.
Şu sözleri inceleyiniz: (I) ben de (II) evdeki (III) geliyor mu sun (IV) Türkçenin (V) Ankara'ya. Numaralanmış sözlerin hangisinde yazım yanlışı vardır?
Doğru cevap: A
Çözüm: Soru eki ayrı; ardından gelen kişi eki ona bitişik olmalıdır: “geliyor musun”.
“Sıkı denetim”, “sıkı dostluk” ve “sıkı düğüm” kullanımlarında sözcüğün anlamları sırasıyla hangisidir?
- A) Gevşek olmayan – titiz – güçlü
- B) Titiz – güçlü – gevşek olmayan
- C) Güçlü – gevşek olmayan – titiz
- D) Titiz – gevşek olmayan – güçlü
- E) Güçlü – titiz – gevşek olmayan
Doğru cevap: B
Çözüm: Denetimde titizlik, dostlukta sağlamlık, düğümde fiziksel gevşemezlik öne çıkar.
Bir fotoğraf sergisinde kimi görüntüler çekildikleri gibi, kimileri dijital düzenleme uygulanmış biçimde sunuldu. Sanatçılar hangi değişiklikleri yaptıklarını açıkça belirtti. Sergi, izleyiciyi fotoğrafın belgeleme gücüyle yaratıcı müdahale arasındaki sınırı düşünmeye çağırıyor.
Bu parçaya en uygun başlık aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Fotoğraf Düzenleme Tekniklerinin Gelişimi.
- B) Dijital Müdahalede Sanatsal Özgürlük.
- C) Fotoğrafta Belge ve Yorum Arasındaki Çizgi.
- D) Belgesel Fotoğrafın Tarihsel İşlevi.
- E) Sergide Kullanılan Farklı Fotoğraf Teknikleri.
Doğru cevap: C
Çözüm: Belgeleme ve yaratıcı düzenleme arasındaki ilişki açıkça tartışılır; teknik kamera seçimi konu değildir.
Bir kurum rakamlarını kamuya açtığında saydamlık yönünde önemli bir adım atar. Ancak bu rakamların neyi ölçtüğü, hangi döneme ait olduğu ve nasıl toplandığı açıklanmıyorsa insanlar yanlış sonuçlara varabilir. Saydamlık, bilgiyi yalnız göstermek değil, anlaşılır kılmaktır.
Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yayımlanan tüm rakamlar açıklamasız da aynı anlamı verir.
- B) Verinin hangi döneme ait olduğu hiçbir sonucu etkilemez.
- C) Kurumlar saydam olmak için tüm bilgileri gizlemelidir.
- D) Gerçek saydamlık verinin açıklanması kadar anlamlandırılmasını gerektirir.
- E) Sayıları anlaşılır kılmak kamuoyuna zarar verir.
Doğru cevap: D
Çözüm: Parça veri paylaşımını yeterli görmez; yöntem ve bağlam açıklaması gerektiğini savunur.
“Elma ile armut aldık; kalem ile yazdım.” sözünde iki “ile”nin türleri sırasıyla nedir?
- A) Edat – bağlaç
- B) Zarf – isim
- C) Bağlaç – edat
- D) Zamir – sıfat
- E) Ünlem – zarf
Doğru cevap: C
Çözüm: Elma ve armut denebilir; kalem ile ifadesinde ile araç bildirir.
“Kent belleği, kuşakların birlikte yazdığı görünmez bir defterdir.” ifadesinde hangi yöntem kullanılmıştır?
- A) Benzetme
- B) Tanımlama
- C) Örnekleme
- D) Karşılaştırma
- E) Tanık gösterme
Doğru cevap: A
Çözüm: Kent belleği, ortak birikimi taşıma yönünden deftere benzetilir; “gibi” bulunması zorunlu değildir.