Makineler çok sayıda işlemi insandan hızlı yapabilir. Bu gelişme, insanların bütün kararlarını makinelere bırakması gerektiği anlamına gelmez. Özellikle adalet, güven ve sorumluluk içeren konularda hangi sonucun seçileceğini insanın tartışması gerekir. Teknoloji karar vermeyi destekleyebilir; kararın sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Teknoloji ilerlese de değer yüklü kararlarda insan sorumluluğu sürer.
- B) Hızlı hesaplama yapan sistemler bütün kararları tek başına vermelidir.
- C) İnsanlar teknolojik araçları kullanmayı bütünüyle bırakmalıdır.
- D) Sorumluluk içeren bütün konular hesaplama yöntemiyle çözülür.
- E) Teknolojinin yararı yalnız elle yapılan işlemlerin sayısını artırmaktır.
Doğru cevap: A
Çözüm: Metin makine hızını kabul eder ama ahlaki ve toplumsal kararda insan sorumluluğunu merkezde tutar.
Sosyal medyada bir düşüncenin çok paylaşılması, o düşüncenin doğru olduğunu göstermez. Öte yandan yalnız az kişi savunuyor diye bir görüş de değersiz sayılamaz. Sağlıklı tartışma, görüşleri popülerliklerine göre değil, gerekçelerine ve kanıtlarına göre değerlendirmeyi gerektirir.
Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Çok paylaşılan fikirler çoğunlukla tartışmasız doğrudur.
- B) Bir görüşün değeri yaygınlığından çok dayanaklarıyla ölçülmelidir.
- C) Az takipçili kişiler güvenilir fikir üretemez.
- D) Sosyal medyada hiçbir düşünce tartışılamaz.
- E) Görüşlerin gerekçeleri kişisel beğeniden önemsizdir.
Doğru cevap: B
Çözüm: Paragraf hem popüler olanı otomatik onaylamayı hem az destekleneni dışlamayı reddedip kanıta vurgu yapar.
Bir bölgede kuraklık riskini azaltmak için baraj yapmak yararlı olabilir. Ancak tarımda suyu verimli kullanmak, kaçakları gidermek ve yerel ekosistemi gözetmek de gerekir. Tek bir büyük yapı, alışkanlıklar ve yönetim değişmediğinde beklenen sonucu vermeyebilir.
Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Su tasarrufunda yalnız baraj sayısının artması yeterlidir.
- B) Tarımda kullanılan su hiçbir düzenlemeye ihtiyaç duymaz.
- C) Su sorunları yalnız yapıyla değil, bütüncül yönetimle ele alınmalıdır.
- D) Ekosistemleri korumak su yönetimiyle ilgisizdir.
- E) Kuraklık riski hiçbir insan davranışından etkilenmez.
Doğru cevap: C
Çözüm: Barajın yararı kabul edilse de davranış ve yönetimin birlikte değişmesi gerektiği savunulur.
Bir kentin eski fotoğraflarını toplamak değerli bir arşiv oluşturur. Ne var ki fotoğrafların nerede ve nasıl çekildiğini bilen insanların anlatıları kaybolursa görüntüler eksik kalır. Şehir belleği, yalnız nesnelerin saklanmasıyla değil, onlara anlam veren hikâyelerin aktarılmasıyla canlı kalır.
Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Eski fotoğraflar şehir hakkında her bilgiyi tek başına verir.
- B) Sözlü anılar yazılı belgelerden tamamen önemsizdir.
- C) Arşiv yapmak kent tarihini bütünüyle unutturur.
- D) Kent belleği belge ve insan hikâyeleri birlikte korununca güçlenir.
- E) Geçmişe ait hikâyeler yeni kuşaklara aktarılamaz.
Doğru cevap: D
Çözüm: Arşiv ve anı anlatısı birbirini tamamlayan parçalar olarak sunulur.
Bir bilimsel açıklamanın zamanla değişmesi, bilimin güvenilmez olduğunu kanıtlamaz. Yeni ölçümler eski açıklamadaki eksikleri gösterebilir; bu durumda görüşün yenilenmesi gelişmenin parçasıdır. Bilimsel güven, her açıklamanın değişmez olmasından değil, iddiaların tekrar sınanabilmesinden doğar.
Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bilimsel görüşlerin değişmesi tüm araştırmaları anlamsız kılar.
- B) Her yeni ölçüm önceki bütün bilgileri geçersiz yapar.
- C) Bilimsel açıklamaların kanıta ihtiyacı yoktur.
- D) Bir iddia yayımlandığında sorgulanması artık mümkün değildir.
- E) Bilimsel güvenin temeli değişmezlik değil sınanabilirliktir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Parça bilgi güncellenmesini bilimsel yöntemin gücü olarak görür.
Çevrim içi dersler uzak bölgelerde yaşayan kişilere yeni fırsatlar sunabilir. Fakat bağlantı yetersizliği veya uygun cihaz eksikliği bazı öğrencileri dışarıda bırakıyorsa fırsat eşitliği kendiliğinden oluşmaz. Eğitim teknolojileri, erişim sorunlarıyla birlikte planlanmalıdır.
Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Dijital eğitimin eşitliği erişim koşullarının sağlanmasına bağlıdır.
- B) Çevrim içi derslere herkes aynı olanaklarla katılır.
- C) Teknolojik ders araçları eğitimde tüm sorunları çözer.
- D) Cihaz ve bağlantı imkânları öğrenmeyi hiç etkilemez.
- E) Uzak bölgelerden eğitim almak her zaman imkânsızdır.
Doğru cevap: A
Çözüm: Dijital fırsatın yararı teslim edilir, ama eşit erişim olmadan yeterli olmayacağı belirtilir.
Bir kurum acil durumda ne yapacağını yalnız olay yaşandığında düşünürse değerli zaman kaybeder. Önceden görevleri paylaşmak, küçük tatbikatlar yapmak ve eksikleri not etmek beklenmedik durumlarda daha hızlı hareket etmeyi sağlayabilir. Hazırlık, kriz anından önce başlar.
Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Acil durum planı yalnız kriz sırasında yazılmalıdır.
- B) Krizlerde etkili davranış önceden yapılan hazırlığa dayanır.
- C) Tatbikatların gerçek olaylarla hiçbir bağlantısı yoktur.
- D) Görev paylaşımı kriz yönetimini daima yavaşlatır.
- E) Krizleri önlemek için yalnız daha büyük binalar gerekir.
Doğru cevap: B
Çözüm: Görev dağılımı ve tatbikat örnekleri önceden hazırlanmanın önemini destekler.
Bir ekip başarısız bir denemeden sonra yalnız bir kişiyi suçladığında sorunun asıl nedenlerini gözden kaçırabilir. Süreci birlikte incelemek, hangi kararların işe yaramadığını ve neyin değiştirilebileceğini gösterir. Hatanın hesabını sormak kadar ondan öğrenmek de gerekir.
Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Her başarısızlığın tek bir sorumlusu mutlaka vardır.
- B) Ekipler geçmiş kararlarını yeniden değerlendirmemelidir.
- C) Ortak hataları öğrenme fırsatı olarak incelemek kalıcı iyileşme sağlar.
- D) Hata analizinde yalnız kişileri cezalandırmak yeterlidir.
- E) Yanlış sonuçlar bütün çalışmaların bırakılmasını gerektirir.
Doğru cevap: C
Çözüm: Metin suçlu aramadan çok süreç analizi ve kolektif öğrenmeyi merkeze alır.
Bir kurum rakamlarını kamuya açtığında saydamlık yönünde önemli bir adım atar. Ancak bu rakamların neyi ölçtüğü, hangi döneme ait olduğu ve nasıl toplandığı açıklanmıyorsa insanlar yanlış sonuçlara varabilir. Saydamlık, bilgiyi yalnız göstermek değil, anlaşılır kılmaktır.
Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yayımlanan tüm rakamlar açıklamasız da aynı anlamı verir.
- B) Verinin hangi döneme ait olduğu hiçbir sonucu etkilemez.
- C) Kurumlar saydam olmak için tüm bilgileri gizlemelidir.
- D) Gerçek saydamlık verinin açıklanması kadar anlamlandırılmasını gerektirir.
- E) Sayıları anlaşılır kılmak kamuoyuna zarar verir.
Doğru cevap: D
Çözüm: Parça veri paylaşımını yeterli görmez; yöntem ve bağlam açıklaması gerektiğini savunur.
Geleceğin kentlerini tasarlarken daha hızlı araçlar, daha yüksek binalar ve daha geniş yollar düşünülebilir. Oysa iyi bir şehir insanların birbirine ulaşabildiği, doğayla bağını koruduğu ve farklı yaş gruplarının güvenle yaşayabildiği yerdir. Teknolojik ilerleme ancak bu yaşam niteliğini artırdığında gerçek değer kazanır.
Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Geleceğin kentlerinde tek amaç ulaşım hızını artırmaktır.
- B) Daha yüksek binalar her kenti otomatik olarak yaşanır kılar.
- C) İnsan ilişkileri ve doğal çevre kent planlamasının dışındadır.
- D) Teknoloji ne kadar gelişirse şehirler mutlaka aynılaşır.
- E) Kentlerin geleceği teknolojiyle insan ve çevre ihtiyaçlarının dengelenmesindedir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Sonuç yargısı, teknoloji odaklı planlamanın insan ve çevre ihtiyaçlarıyla dengelenmesi gerektiğidir.
Kent belleği üzerine çalışan bir ekip, yıllar önce çekilmiş sokak fotoğraflarını topladı. Ancak bazı fotoğrafların nerede çekildiği yazılı değildi. Ekip, aynı sokağı tanıyan mahalle sakinleriyle görüşüp onların anlatılarını eski planlarla karşılaştırdı. Birbiriyle uyuşmayan bilgileri de kesinleştirmeden kayıt altına aldı.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
- A) Fotoğrafların kimliğini belirlemede farklı kaynaklardan yararlanıldığına.
- B) Mahalle sakinlerinin bütün anlatılarının birbiriyle örtüştüğüne.
- C) Fotoğrafların tümünün tarih ve konum bilgisinin baştan bilindiğine.
- D) Eski şehir planlarının görüşmelerden sonra yok edildiğine.
- E) Ekipçe toplanan her fotoğrafın aynı yıl çekildiğine.
Doğru cevap: A
Çözüm: Sözlü tanıklıklar eski planlarla karşılaştırılmış, belirsizlikler ayrıca saklanmıştır; bu yöntem farklı kaynakları birlikte kullanmayı gösterir.
Bir kentte yeni otobüs hattı için anket yapıldı. Güzergâh önerilerinde işe gidiş saatleri, hastaneye ulaşım ve aktarma sayısı ayrı ayrı değerlendirildi. Belediye, yalnız yolcu sayısını değil durağa yürüme uzaklığını da karşılaştırdı. Son kararın pilot uygulama sonuçlarına göre verileceği açıklandı.
Bu parçadan aşağıdakilerin hangisine ulaşılamaz?
- A) Çalışanların ulaşım saatlerinin incelendiğine.
- B) Yeni hattın bütün mahallelerde yolculuk süresini şimdiden kısalttığına.
- C) Sağlık kuruluşlarına erişimin dikkate alındığına.
- D) Durakların yolculara uzaklığının değerlendirildiğine.
- E) Kesin karardan önce bir deneme uygulaması yapılacağına.
Doğru cevap: B
Çözüm: Metin yalnız ölçüt ve planlanan pilotu verir; henüz uygulama sonuçları olmadığı için tüm mahallelerde süre kazanımı çıkarılamaz.
Bir araştırmada yeni yetiştirme yöntemini deneyen üreticilerin bir kısmı daha fazla ürün aldı, bir kısmında belirgin değişiklik görülmedi. Araştırmacılar yağış, toprak yapısı ve bakım farklılıklarını ayrıca kaydetti. Sonuç raporunda yöntemin her tarlada aynı etkiyi yaratacağı iddia edilmedi.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
- A) Yöntemin bütün tarlalarda verimi düşürdüğüne.
- B) Ürün miktarının yalnız ekim tarihine bağlı olduğuna.
- C) Yetiştirme yönteminin sonuçlarının çevresel koşullara göre farklılaşabileceğinin gözetildiğine.
- D) Araştırmacıların toprak özelliklerini ölçmediğine.
- E) Denemede hiçbir üreticinin verim artışı yaşamadığına.
Doğru cevap: C
Çözüm: Verim sonuçlarının farklı olması ve koşulların kaydedilmesi etkinin tek biçimli kabul edilmediğini gösterir.
Tarihî bir köprünün onarımında taşların nereden getirildiği araştırıldı. Eksik parçalar için özgün malzemeye benzer taşlar seçildi. Uzmanlar, köprünün geçirdiği önceki onarımları da belgeledi. Yayaların kullanımı korunurken ağır araçların geçişine sınırlama getirildi.
Bu parçada söylenenlerden hangisi çıkarılamaz?
- A) Malzemenin kökeninin incelendiğine.
- B) Eksik bölümler için uygun taş seçildiğine.
- C) Eski müdahalelerin kayda geçirildiğine.
- D) Köprünün yeniden yapımında tarihî taşların tümünün sökülüp atıldığına.
- E) Farklı taşıt türleri için farklı kullanım kuralları getirildiğine.
Doğru cevap: D
Çözüm: Metin özgün yapıyı gözeten onarım ve erişim sınırlamalarını anlatır; tüm taşların atılması çıkarılamaz.
Bir yazarın ilk kitaplarında çocukluğunun geçtiği kasaba sık sık anlatılır. Sonraki kitaplarında farklı coğrafyalar görülse de mahalle ilişkileri ve kuşak çatışmaları yine yer alır. Eleştirmenler, mekân değişse bile insan ilişkilerine duyulan ilginin sürdüğünü belirtir.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
- A) Yazarın yalnız tek bir türde eser verdiğine.
- B) Sonraki kitaplarının ilk kitaplarından daha çok satıldığına.
- C) Kasabasını anlattığı kitaplarda hiçbir çatışmaya yer vermediğine.
- D) Farklı mekânlar kullanmasının insan ilişkilerini tamamen dışladığına.
- E) Yazarın eserlerinde bazı temaların mekân değişikliğine rağmen devam ettiğine.
Doğru cevap: E
Çözüm: Mahalle ilişkileri ve kuşak çatışmaları farklı dönem kitaplarında sürmektedir; eser türü ve satış bilgisi verilmez.
Bir okulun proje değerlendirmesinde yalnız ortaya çıkan ürüne puan verilmedi. Öğrencilerin araştırma sorusu kurması, kaynakları nasıl seçtiği ve çalışmalarını nasıl düzelttiği de incelendi. Öğretmenler, farklı çözümlerin neden tercih edildiğinin açıklanmasını istedi.
Bu parçada hangisine değinilmemiştir?
- A) Öğrencilerin birbirleriyle yalnız hızlarına göre sıralandığına.
- B) Ürünün yanında süreç özelliklerinin değerlendirildiğine.
- C) Araştırma sorusu oluşturmanın önemsendiğine.
- D) Kaynak seçiminin dikkate alındığına.
- E) Çözüm tercihlerinin gerekçelendirilmesinin istendiğine.
Doğru cevap: A
Çözüm: Değerlendirme çok sayıda düşünme ve çalışma ölçütü içerir; salt hıza dayalı bir sıralama anlatılmaz.
Yerel bir film şenliğinde yalnız salon gösterimleri yapılmadı. Açık hava gösterimleri, yönetmenlerle soru-cevaplar ve gençler için kurgu atölyeleri düzenlendi. Organizatörler, izleyiciyi pasif seyirci konumundan çıkarıp üretim sürecini de tanıtmayı amaçladı.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
- A) Şenlikte gösterilen bütün filmlerin gençler tarafından çekildiğine.
- B) Şenliğin izleyiciye film üretimini tanıma fırsatı vermek istediğine.
- C) Açık hava gösterimlerinin ücretli olduğu için kaldırıldığına.
- D) Yönetmenlerin izleyicilerle görüşmeyi reddettiğine.
- E) Atölyelerde yalnız oyunculuk eğitimi verildiğine.
Doğru cevap: B
Çözüm: Yönetmen buluşmaları ve kurgu atölyeleri izleyicilerin üretimle tanıştırılmak istendiğini gösterir.
Kentteki trafik ışıklarının süreleri incelenirken yalnız araç sayısı ölçülmedi. Yaya geçişleri, toplu taşıma araçlarının duraklama düzeni ve okul çıkış saatlerindeki yoğunluk da kaydedildi. Yetkililer değişiklikleri önce iki kavşakta deneyeceklerini, sonuç olumluysa başka noktalara taşıyacaklarını bildirdi.
Bu parçadan hangisine ulaşılamaz?
- A) Yaya hareketinin hesaba katıldığına.
- B) Toplu taşımanın duraklama özelliklerinin incelendiğine.
- C) Yeni sürelerin bütün kavşaklarda başarılı olduğunun önceden kanıtlandığına.
- D) Okul çıkışı yoğunluğunun ölçüldüğüne.
- E) Uygulamanın aşamalı denenmesinin planlandığına.
Doğru cevap: C
Çözüm: Metin yalnız iki kavşaklık deneme planlar; bütün şehir için başarı henüz ölçülmüş değildir.
Bir bölgede taşkın riskini değerlendiren ekipler geçmiş yılların yağış kayıtlarını inceledi. Dere yatağındaki yapılaşma durumuna ve suyun yayılabileceği alanlara baktı. Sonra risk haritalarını yerel yöneticilerle paylaşarak yeni yapı kararlarından önce bunların dikkate alınmasını istedi.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
- A) Taşkınların artık hiçbir zaman yaşanmayacağının garantilendiğine.
- B) Bütün yapıların aynı gün yıkılmasına karar verildiğine.
- C) Yağış kayıtlarının gereksiz kabul edildiğine.
- D) Yerleşim kararlarının doğal risk bilgileriyle birlikte düşünülmesinin önerildiğine.
- E) Risk haritalarının yerel yönetimlerden saklandığına.
Doğru cevap: D
Çözüm: Risk haritalarının yapı kararlarına rehber olması istenmiştir; doğanın tamamen kontrol edildiği söylenmez.
Bir ilçede katılımcı bütçe toplantıları düzenlendi. Mahallelerden gelen öneriler önce maliyet ve uygulanabilirlik bakımından incelendi. Daha sonra aday projeler halka açık biçimde tartışıldı. Sonuçlar açıklanırken seçilmeyen bazı önerilerin neden ertelendiği de anlatıldı.
Bu parçada söylenenlerden hangisi çıkarılamaz?
- A) Mahalle sakinlerinden öneri toplandığına.
- B) Projelerin maliyet açısından değerlendirildiğine.
- C) Aday projeler için açık görüşme yapıldığına.
- D) Ertelenen önerilerin gerekçelerinin paylaşıldığına.
- E) Toplantıya sunulan bütün projelerin hiçbir değerlendirme yapılmadan kabul edildiğine.
Doğru cevap: E
Çözüm: Önerilerin incelenmesi ve bazılarının ertelenmesi, bütün projelerin koşulsuz kabul edildiği yorumunu dışlar.