Ünlülerinin tamamı kalın olan sözcük aşağıdakilerden hangisidir?
- A) kaput
- B) kalem
- C) çiçek
- D) güneş
- E) simit
Doğru cevap: A
Çözüm: “Kaput” sözcüğündeki a ve u kalın ünlüdür.
Yalnız ince ünlüler içeren sözcük hangisidir?
- A) bardak
- B) güneş
- C) kapı
- D) orman
- E) sokak
Doğru cevap: B
Çözüm: “Güneş” sözcüğündeki ü ve e ince ünlüdür.
Aşağıdaki seslerden hangisi ince ve yuvarlak ünlüdür?
Doğru cevap: C
Çözüm: İnce yuvarlak ünlüler ö ve ü; seçeneklerde bu özelliği yalnız ü taşır.
Verilen ünlülerden hangisi dar ve düz ünlüdür?
Doğru cevap: D
Çözüm: Dar düz ünlüler ı ve i’dir; listede yalnız i vardır.
Aşağıdaki ünsüzlerden hangisi sert ünsüz grubundadır?
Doğru cevap: E
Çözüm: Sert ünsüzler f, s, t, k, ç, ş, h, p harfleridir.
“Kitap” sözcüğünün son sesiyle ilgili doğru yargı nedir?
- A) Sert ünsüzdür.
- B) İnce ünlüdür.
- C) Yumuşak ünsüzdür.
- D) Kalın ünlüdür.
- E) Yuvarlak ünlüdür.
Doğru cevap: A
Çözüm: Kitap sözcüğü sert ünsüz olan p sesiyle biter.
Büyük ünlü uyumuna uyan sözcük hangisidir?
- A) telefon
- B) kapılar
- C) kitap
- D) kalem
- E) sevgili
Doğru cevap: B
Çözüm: Kapılar sözcüğündeki a, ı, a ünlülerinin tamamı kalındır.
Büyük ünlü uyumuna uymayan sözcük hangisidir?
- A) çiçek
- B) okul
- C) kalem
- D) sınıf
- E) gözlük
Doğru cevap: C
Çözüm: Kalem sözcüğünde kalın a ile ince e birlikte bulunur.
Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde ünsüz yumuşaması görülür?
- A) bahçede
- B) evler
- C) kalemi
- D) kitabı
- E) yolda
Doğru cevap: D
Çözüm: Kitap sözcüğüne ünlüyle başlayan ek gelince p sesi b’ye dönüşür: kitabı.
Ünsüz benzeşmesine örnek olan sözcük hangisidir?
- A) kitabı
- B) gözü
- C) burnu
- D) başlıyor
- E) kitapta
Doğru cevap: E
Çözüm: Kitap + da birleşiminde sert p’den sonra ekin d sesi t olur.
Ünlü düşmesi bulunan sözcük hangisidir?
- A) burnu
- B) kolunu
- C) evini
- D) gözünü
- E) başını
Doğru cevap: A
Çözüm: Burun + u birleşiminde ikinci hecedeki u düşer: burnu.
“Başla-” fiiline “-yor” eki geldiğinde hangi olay görülür?
- A) Ünlü türemesi
- B) Ünlü daralması
- C) Ünsüz benzeşmesi
- D) Ünsüz düşmesi
- E) Ünsüz türemesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Başla + yor → başlıyor; a sesi ı’ya daralır.
Ünsüz türemesine örnek olan birleşik fiil hangisidir?
- A) fark etmek
- B) kabul etmek
- C) hissetmek
- D) karar vermek
- E) yardım etmek
Doğru cevap: C
Çözüm: His + etmek birleşiminde s ünsüzü ikizleşir: hissetmek.
Kaynaştırma ünsüzü kullanılan sözcük hangisidir?
- A) sırada
- B) masada
- C) evden
- D) arabaya
- E) yoldan
Doğru cevap: D
Çözüm: Araba + a birleşirken araya y kaynaştırma sesi girer.
Aşağıdaki sayı adlarından hangisinin ek almış biçiminde “ş” kaynaştırması vardır?
- A) üçer
- B) beşer
- C) dörder
- D) onar
- E) ikişer
Doğru cevap: E
Çözüm: İki + er → ikişer biçiminde ş kaynaştırma ünsüzü kullanılır.
“Matematik” sözcüğü kaç heceden oluşur?
- A) Dört
- B) Bir
- C) İki
- D) Üç
- E) Beş
Doğru cevap: A
Çözüm: Ma-te-ma-tik sözcüğünde dört ünlü ve dört hece vardır.
“Ağız → ağzı” değişiminde gerçekleşen ses olayı nedir?
- A) Ünsüz benzeşmesi
- B) Ünlü düşmesi
- C) Ünsüz türemesi
- D) Ünlü daralması
- E) Ünsüz yumuşaması
Doğru cevap: B
Çözüm: Ağız + ı → ağzı olurken ikinci hecedeki ı düşmüştür.
“Ufak → ufacık” örneğinde gerçekleşen ses olayı hangisidir?
- A) Ünlü türemesi
- B) Ünlü daralması
- C) Ünsüz düşmesi
- D) Ünsüz benzeşmesi
- E) Ünlü düşmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Ufak + cık → ufacık birleşiminde k ünsüzü düşer.
Ünlüyle başlayan ek alan bir sözcükte son p sert ünsüzünün yumuşak karşılığı hangisidir?
Doğru cevap: D
Çözüm: Ünsüz yumuşamasında p → b değişmesi görülebilir.
Ulama kavramını açıklayan ifade hangisidir?
- A) Bir sözcükteki dar ünlünün düşmesi.
- B) Sert ünsüzden sonra gelen ekin sertleşmesi.
- C) İki ünlü arasına yardımcı ünsüz girmesi.
- D) Bir ünsüzün yanına aynı ünsüzün eklenmesi.
- E) Sözcük sonundaki ünsüzün sonraki sözcüğün başındaki ünlüyle bağlanarak söylenmesi.
Doğru cevap: E
Çözüm: Ulama yazımı değiştirmez; söylenişte ünsüzle başlayan değil, ünlüyle başlayan sonraki sözcükle bağlantı kurulur.