“Renk → rengi” değişiminde hangi ses olayı vardır?
- A) Ünsüz yumuşaması
- B) Ünsüz türemesi
- C) Ünlü daralması
- D) Ünlü düşmesi
- E) Ünsüz benzeşmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Renk + i birleşiminde son k sesi g’ye dönüşür.
“Ağaç + ı → ağacı” değişiminde ünsüzler arasında hangi dönüşüm olmuştur?
- A) t → d
- B) ç → c
- C) p → b
- D) k → ğ
- E) s → z
Doğru cevap: B
Çözüm: Sert ç ünsüzü ünlüyle başlayan ek önünde c’ye yumuşamıştır.
“Yurt + u → yurdu” örneğinin açıklaması hangisidir?
- A) Dar ünlünün düşmesi
- B) Bir ünsüzün ikizleşmesi
- C) Sondaki t ünsüzünün d’ye yumuşaması
- D) Ek başındaki ünsüzün sertleşmesi
- E) Araya kaynaştırma ünsüzü girmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Yurt + u birleşiminde t → d değişmesi vardır.
“Kitap + da → kitapta” yazımında etkin ses olayı nedir?
- A) Ünlü daralması
- B) Ünlü türemesi
- C) Ünsüz yumuşaması
- D) Ünsüz benzeşmesi
- E) Ünlü düşmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Sert p’den sonra gelen -da eki -ta biçimini alır.
“Sınıf + da” birleşiminin doğru sonucu hangi ektir?
- A) -da
- B) -de
- C) -te
- D) -dan
- E) -ta
Doğru cevap: E
Çözüm: Sınıf sert f ile bittiğinden bulunma ekinin ünsüzü t olur; ünlü uyumu da a gerektirir.
Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde ünsüz benzeşmesi gerçekleşmiştir?
- A) çiçekçi
- B) kulağı
- C) burnu
- D) hissetmek
- E) arabaya
Doğru cevap: A
Çözüm: Çiçek + ci birleşiminde ekin c ünsüzü ç’ye sertleşir.
Her iki sözcükte de ünlü düşmesi bulunan çift hangisidir?
- A) kitabı – gözlüğü
- B) burnu – alnı
- C) başlıyor – bekliyor
- D) çalışkan – umutlu
- E) sınıfta – kitapta
Doğru cevap: B
Çözüm: Burun + u → burnu; alın + ı → alnı olurken iç ünlüler düşer.
“Beniz” sözcüğüne üçüncü tekil kişi iyelik eki getirildiğinde hangi biçim oluşur?
- A) benizi
- B) benizli
- C) benzi
- D) benize
- E) benizden
Doğru cevap: C
Çözüm: Beniz + i → benzi; ikinci hecedeki i düşer.
“Omuz” sözcüğünün “onun ...” anlamındaki iyelikli biçimi hangisidir?
- A) omuzu
- B) omuzlu
- C) omuzdan
- D) omzu
- E) omuzlara
Doğru cevap: D
Çözüm: Omuz + u → omzu olurken ikinci hecedeki u düşer.
“Başlıyor” sözcüğünde hangi olay vardır?
- A) Ünsüz düşmesi
- B) Ünsüz türemesi
- C) Ünlü türemesi
- D) Ünsüz benzeşmesi
- E) Ünlü daralması
Doğru cevap: E
Çözüm: Başla + yor birleşimindeki a sesi ı’ya daralır.
Aşağıdaki fiillerden hangisinin “-yor” biçiminde ünlü daralması vardır?
- A) bekliyor
- B) gülüyor
- C) geliyor
- D) uçuyor
- E) görüyor
Doğru cevap: A
Çözüm: Bekle + yor → bekliyor; e sesi i’ye daralır. Diğerlerinde kökün sonundaki a/e daralması yoktur.
“Diyor” sözcüğünün “de-” kökünden türemesinde hangi ses olayı vardır?
- A) Ünsüz düşmesi
- B) Ünlü daralması
- C) Ünsüz yumuşaması
- D) Ünlü türemesi
- E) Ünsüz sertleşmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: De + yor → diyor; e → i dönüşümü ünlü daralmasıdır.
“Ye-” fiilinin “-yor” ekiyle oluşturduğu “yiyor” sözcüğünde ne görülür?
- A) Bir ünsüzün ikizleşmesi
- B) Kökün son ünsüzünün düşmesi
- C) e ünlüsünün i ünlüsüne daralması
- D) Ek ünsüzünün sertleşmesi
- E) Sözcükteki son ünlünün genişlemesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Ye + yor → yiyor; ünlü daralması ortaya çıkar.
“Git-” fiilinin “gidiyor” biçiminde hangi ses olayı vardır?
- A) Ünlü türemesi
- B) Ünlü düşmesi
- C) Ünsüz benzeşmesi
- D) Ünsüz yumuşaması
- E) Ünsüz düşmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Git- + -iyor → gidiyor; t ünsüzü d’ye dönüşür.
“Araba + a → arabaya” biçimindeki kaynaştırma sesi hangisidir?
Doğru cevap: E
Çözüm: İki ünlü arasında y kaynaştırması kullanılır: arabaya.
“Anne + üçüncü tekil iyelik eki” sonucundaki “annesi” sözcüğünde araya hangi ses girer?
Doğru cevap: A
Çözüm: Anne + si → annesi; üçüncü tekil iyelik ekinin önünde s kaynaştırması vardır.
“İki + er → ikişer” örneğinde kaynaştırma ünsüzü hangisidir?
Doğru cevap: B
Çözüm: Ünlüyle biten sayıdan sonra gelen üleştirme ekinde ş kullanılabilir.
“O + a → ona” biçiminde kullanılan kaynaştırma ünsüzü hangisidir?
Doğru cevap: C
Çözüm: O zamirinin yönelme hâlinde araya n girer: ona.
“Küçük + cük → küçücük” değişiminin adı nedir?
- A) Ünlü türemesi
- B) Ünsüz yumuşaması
- C) Ünlü daralması
- D) Ünsüz düşmesi
- E) Ünsüz benzeşmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Küçük sözcüğünün son k ünsüzü küçültme eki önünde düşer.
“Hak + ı → hakkı” sözcüğünde hangi olay gerçekleşir?
- A) Ünsüz benzeşmesi
- B) Ünlü daralması
- C) Ünsüz düşmesi
- D) Ünlü düşmesi
- E) Ünsüz türemesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Hak sözcüğüne ek gelince k ünsüzü ikizleşir: hakkı.