“Titiz bir editörle çalıştık.” cümlesindeki “titiz” sözcüğü hangi anlam özelliği taşır?
- A) Kesin sayı bildirir
- B) Ölçü birimi bildirir
- C) Zaman aralığı bildirir
- D) Fiziksel uzaklık bildirir
- E) Nitel özellik bildirir
Doğru cevap: E
Çözüm: Titiz sözcüğü editörün nasıl biri olduğunu belirtir; sayı veya miktar bildirmez.
“İki katlı bir ev kiraladılar.” cümlesindeki “iki katlı” sözünün anlam özelliği nedir?
- A) Nicel özellik bildirir
- B) Duygu değeri bildirir
- C) Kişilik özelliği bildirir
- D) Soyut durum bildirir
- E) Kişisel yargı bildirir
Doğru cevap: A
Çözüm: İki katlı ifadesi sayılabilir kat sayısını belirtir; nicel anlam taşır.
Aşağıdaki sıralamalardan hangisi genelden özele doğru ilerlemektedir?
- A) Lale – çiçek – bitki – canlı
- B) Canlı – bitki – çiçek – lale
- C) Bitki – canlı – lale – çiçek
- D) Çiçek – lale – canlı – bitki
- E) Canlı – lale – bitki – çiçek
Doğru cevap: B
Çözüm: Genelden özele gidildikçe kavramın kapsadığı varlık sayısı azalır; lale çiçeğin özel bir türüdür.
“Yıllarca koruduğu umudun ışığı sonunda yeniden parladı.” sözünde hangi anlatım yolu kullanılmıştır?
- A) Nicel anlamı güçlendirme
- B) Terim anlam oluşturma
- C) Soyut kavramı somutlaştırma
- D) Eş seslilikten yararlanma
- E) Genelden özele sıralama
Doğru cevap: C
Çözüm: Soyut umut, ışığın parlamasıyla duyulara seslenen somut bir imgeyle anlatılmıştır.
“Yaşlı adam ağır ağır merdivenleri çıktı.” sözündeki ikilemenin temel katkısı nedir?
- A) Hareketin ansızınlığını belirtmek
- B) Çocukların sayısını çoğaltmak
- C) Merdivenin yüksekliğini ölçmek
- D) Hareketin yavaşlığını vurgulamak
- E) Eylemin bitmediğini kanıtlamak
Doğru cevap: D
Çözüm: Ağır ağır ikilemesi, çıkma eyleminin hızının düşük olduğunu pekiştirir.
“Ekip arkadaşının önerilerine biraz kulak verirsen sorunu çözebilirsin.” cümlesinde deyim ne demektir?
- A) Gürültüye katılmak
- B) Sözünü yarıda kesmek
- C) Hemen karşı çıkmak
- D) Gözden uzak tutmak
- E) Dikkatle dinlemek
Doğru cevap: E
Çözüm: Kulak vermek kalıplaşmış bir deyimdir ve söyleneni dikkatle dinlemeyi anlatır.
“Konferans sonunda bütün salon konuşmacıyı alkışladı.” cümlesindeki “salon” kullanımı için hangisi doğrudur?
- A) Benzetme yoluyla küçültme
- B) Ses taklidinden yararlanma
- C) Zıt kavramları yan yana getirme
- D) Yer adıyla insanları anlatma
- E) Terim anlamıyla kullanma
Doğru cevap: D
Çözüm: Alkışlayan bina değil salondaki dinleyicilerdir; yer-insan ilişkisiyle ad aktarması yapılır.
“Çevresindeki sessizlik, içinde büyük bir boşluk oluşturdu.” cümlesindeki “boşluk” hangi anlamda kullanılmıştır?
- A) Duvar içindeki oyuk
- B) Eşyasız geniş alan
- C) Yol üzerindeki aralık
- D) Kaplar arasındaki mesafe
- E) Duygusal eksiklik
Doğru cevap: E
Çözüm: İçinde oluşan boşluk somut mekân değil, insanın hissettiği duygusal eksikliktir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisindeki “düşük”, doğrudan ölçülebilen bir miktarı belirtir?
- A) Bu ay elektrik tüketimi düşük çıktı.
- B) Düşük bir moralle yarışa katıldı.
- C) Kendini hep daha düşük gördü.
- D) Ona düşük bir mevki önerdiler.
- E) Düşük beklentilerle yola çıkmıştı.
Doğru cevap: A
Çözüm: Elektrik tüketimi sayısal bir miktardır; diğerleri duygu, özdeğer, konum veya beklentiyi değerlendirir.
“Söyledikleri, aile içindeki dengeyi bozdu.” cümlesindeki “denge”nin anlamına en yakın kullanım hangisindedir?
- A) Terazinin dengesi bozulmuş.
- B) Ekipteki uyum birden sarsıldı.
- C) Bisikletle dengesini kaybetti.
- D) İp üstünde denge sağladı.
- E) Bardak masada dengede durdu.
Doğru cevap: B
Çözüm: Ailede denge, kişiler arasındaki düzen ve uyumdur; ekipteki uyum bununla aynı eksendedir.
“Eski binayı onarmak için uzun süre uğraştılar.” cümlesindeki “onarmak” sözcüğüne en yakın anlam hangisidir?
- A) Yapıyı tümüyle yıkıp kaldırmak
- B) Binanın kullanımını yasaklamak
- C) Hasarı giderip kullanılır kılmak
- D) Eski parçaları rastgele dağıtmak
- E) Malzemenin değerini hesaplamak
Doğru cevap: C
Çözüm: Onarmak, bozulmuş yapının kusurlarını gidererek işlevini geri kazandırmaya yöneliktir.
“Görevliler, kalabalığın içinden onu yaka paça çıkardı.” sözündeki kalıp hangi durumu anlatır?
- A) Sessizce ve isteyerek
- B) Konuşarak ikna ederek
- C) Düzenli ve planlı biçimde
- D) Zorlayarak ve çekiştirerek
- E) Gizleyerek ve sakince
Doğru cevap: D
Çözüm: Yaka paça çıkarmak, kişinin istekli katılımı olmadan zorla götürülmesini anlatır.
“Uzun süre gizlenen gerçekler sonunda gün yüzüne çıktı.” sözüyle ne anlatılmıştır?
- A) Gündüz vaktinin uzaması
- B) Havanın açık olması
- C) Güneş ışığının artması
- D) Gecenin erken bitmesi
- E) Gizli olanların ortaya çıkması
Doğru cevap: E
Çözüm: Gün yüzüne çıkmak deyimi, daha önce saklı olanın açığa kavuşmasıdır.
Bir konuşmacı “Çalışmaların hepsini yalnızca sayısal yöntemlerle incelemeyelim.” diyor. Buna göre “kapsamı genişletmek” önerisi hangisidir?
- A) Yalnız sayısal sonuçları tekrar sıralamak
- B) Ölçüm sonuçlarını tamamen yok saymak
- C) Nitel verilerin tümünü dışarıda bırakmak
- D) Nitel yöntemleri de değerlendirmeye almak
- E) Yöntemleri hiçbir ölçüt olmadan değiştirmek
Doğru cevap: D
Çözüm: Kapsamı genişletme, mevcut sayısal yönteme ek olarak başka yöntemleri de incelemeyi içerir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “güçlü” sözcüğü “etkili, inandırıcı” anlamında kullanılmıştır?
- A) Güçlü rüzgâr çatıları salladı.
- B) Güçlü kollarıyla yükü kaldırdı.
- C) Güçlü motor yokuşu rahat çıktı.
- D) Güçlü akıntı tekneyi sürükledi.
- E) İddiasını güçlü gerekçelerle destekledi.
Doğru cevap: E
Çözüm: Gerekçelerin gücü, kas veya mekanik kuvvet değil, ikna edicilik ve sağlam dayanakla ilgilidir.
I. “Sözü yumuşatarak söyledi.” II. “Hamuru yumuşatarak yoğurdu.” III. “Kuralları biraz yumuşattılar.” “Yumuşatmak” sözcüğü hangi iki cümlede fiziksel olmayan anlamdadır?
- A) I ve III
- B) I ve II
- C) Yalnız II
- D) II ve III
- E) Yalnız III
Doğru cevap: A
Çözüm: Birinci cümlede ifade biçimini yumuşatma, üçüncüde kuralı esnetme soyuttur; hamur fiziksel olarak yumuşar.
“Umudu bir avuç ışık gibi taşıyordu.” cümlesinde anlatımın temel özelliği hangisidir?
- A) Somut varlığın ölçüyle kesin belirtilmesi
- B) Soyut kavramın somut bir imgeyle verilmesi
- C) Terim anlamının başka alanla açıklanması
- D) Karşıt anlamlı sözcüklerin sıralanması
- E) Bir varlığın genel adıyla özelleştirilmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Umut soyuttur; avuçta taşınan ışık benzetmesiyle duyulara seslenen somut bir görüntü kazanır.
Bir öğrenci “kara haber” ifadesinde “kara” yerine “siyah” sözcüğünü koyuyor. Anlam korunmadığına göre hangi sonuca ulaşılır?
- A) Bütün eş anlamlılar her yerde aynıdır.
- B) Renk adları yalnız terim anlamı taşır.
- C) Eş anlamlı sözcükler her kalıpta değiştirilemez.
- D) Kalıplaşmış sözlerin hiçbir anlamı yoktur.
- E) Sözcükler bağlamdan bağımsız değerlendirilir.
Doğru cevap: C
Çözüm: Kara ve siyah renk bağlamında yaklaşsa da “kara haber” kalıplaşmış ifadesi “siyah haber” olmaz.
“Onun üzerinde durduğu nokta sorunun temeliydi.” cümlesinde “nokta” ve “temel” sözcüklerinin ortak anlam özelliği nedir?
- A) İkisi de somut ölçü birimidir.
- B) İkisi de sayı adı olarak kullanılır.
- C) İkisi de geometri terimi olmuştur.
- D) İkisi de soyut bağlamda mecazlıdır.
- E) İkisi de duyularla algılanan nesnedir.
Doğru cevap: D
Çözüm: Üzerinde durulan nokta düşüncenin yönü; sorunun temeli ise ana nedenidir, ikisi de bağlamda soyutlaşır.
“Yöneticinin sözlerinde sertlik, tutumunda ise kararlılık hissediliyordu.” cümlesinde iki özelliği doğru ayıran ifade hangisidir?
- A) Sertlik her zaman kararlı olmaktır.
- B) Kararlılık yalnız öfke belirtisidir.
- C) Sertlik yalnız sesin yüksekliğidir.
- D) Kararlılık fikrini sürekli değiştirmektir.
- E) Sertlik kırıcı olabilir; kararlılık sebat göstermektir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Sertlik sözün kırıcı biçimine, kararlılık alınan tutumu sürdürme iradesine işaret edebilir.