“Yasama yetkisi TBMM’nindir ve devredilemez; yürütme Cumhurbaşkanınca; yargı bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır.” eşleştirmesi hangi madde sırasına karşılık gelir?
- A) 7 – 8 – 9
- B) 6 – 7 – 8
- C) 8 – 9 – 10
- D) 3 – 4 – 5
- E) 10 – 11 – 12
Doğru cevap: A
Çözüm: Anayasa m.7 yasamayı, m.8 yürütmeyi, m.9 yargıyı düzenler; bu üçlü kuvvetler ayrılığının anayasal temelidir.
2017 değişikliklerinin yürürlüğe giren yeni yürütme sistemi bakımından aşağıdakilerden hangisi güncel anayasa metnine uygundur?
- A) Yürütme yalnız Başbakana aittir
- B) Yürütme yetkisi ve görevi Cumhurbaşkanına aittir
- C) Yürütme yetkisi Yargıtaya devredilmiştir
- D) Bakanlar Kurulu güvenoyu sistemi güncel anayasal zorunluluktur
- E) Yargı yetkisi Cumhurbaşkanı kararnamesiyle kullanılır
Doğru cevap: B
Çözüm: Güncel Anayasa m.8 yürütme yetkisi ve görevini Cumhurbaşkanına verir; eski başbakanlık merkezli şema güncel değildir.
Olağan dönemde Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle temel hak ve hürriyetlere ilişkin yasak alanda doğrudan düzenleme yapılmak istenirse hangi anayasal sınırlama önemlidir?
- A) 3. maddede bulunan başkent hükmü
- B) 176. maddedeki kenar başlığı kuralı
- C) 104. maddenin on yedinci fıkrasındaki konu bakımından yasak
- D) 7. maddede yalnızca mahkemeye ait yetki
- E) 11. maddenin Anayasayı bağlayıcı olmaktan çıkarması
Doğru cevap: C
Çözüm: Anayasa m.104/17 olağan CBK ile ikinci kısım birinci, ikinci ve dördüncü bölümlerdeki hakların düzenlenmesini yasaklar.
Bir kanunla Cumhurbaşkanlığı kararnamesi aynı konuda farklı hüküm içerdiğinde Anayasa madde 104/17 gereğince hangisi uygulanır?
- A) Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükmü
- B) Bakanlık duyurusu
- C) Siyasi parti kararı
- D) Kanun hükmü
- E) Sözlü idare emri
Doğru cevap: D
Çözüm: Anayasa m.104/17 kanun ile Cumhurbaşkanlığı kararnamesi arasında farklı hüküm olduğunda kanunun uygulanacağını belirtir.
1982 Anayasası’nın 2017 sonrası yönetim düzeniyle ilgili hangisi tarihsel karışıklığı önler?
- A) 1961 Anayasasını yürürlükteki anayasa saymak
- B) Meclisin yasama yetkisini devredebildiğini varsaymak
- C) Yargıyı yürütmeye bağlı bir komisyon görmek
- D) Devletin şeklini monarşi olarak tanımlamak
- E) Eski Başbakan ve Bakanlar Kurulu şemasını güncel yürütme makamı gibi kullanmamak
Doğru cevap: E
Çözüm: 2017 değişikliği sonrasında yürütme görev ve yetkisinin anayasal adresi Cumhurbaşkanıdır; eski kurumlar güncel kabul edilmemelidir.
Devletin kişilerin refahını, huzurunu ve mutluluğunu sağlama ve temel haklara engel olan koşulları kaldırmaya çalışma görevi hangi maddede açıkça ifade edilir?
- A) 5. madde
- B) 1. madde
- C) 3. madde
- D) 7. madde
- E) 176. madde
Doğru cevap: A
Çözüm: Anayasa m.5 devletin temel amaç ve görevlerini düzenler; m.2 ise Cumhuriyetin niteliklerini sayar.
Bireyin devlet işlemlerinin sonuçlarını önceden öngörebilmesi, keyfî işlemle karşılaşmaması ve güven duyabilmesi hangi ilkenin gereğidir?
- A) Sınırsız idari takdir
- B) Hukuk devleti ve hukuki güvenlik
- C) Yargı denetiminin kaldırılması
- D) Kişisel ayrıcalıklı kanun yapma
- E) Devlet yetkisinin zümreye devri
Doğru cevap: B
Çözüm: Hukuk devleti ilkesi hukukî belirlilik ve güvenliği içerir; devletin de hukukla bağlı olması gerekir.
Bir devletin kamusal yetkilerini dinî bir otoritenin emirlerine bağlamaması en doğrudan hangi anayasal niteliğe dayanır?
- A) Mutlak monarşi
- B) Teokrasi
- C) Laiklik
- D) Feodal bağlılık
- E) Siyasi vesayet
Doğru cevap: C
Çözüm: Laiklik, devletin kamusal düzenini dinî otoritenin yönlendirmesine bağlamamasına ilişkin anayasal ilkedir.
Anayasa madde 10’a göre kadın ve erkek eşitliğinin yaşama geçirilmesi konusunda devlete hangi pozitif yükümlülük yüklenmiştir?
- A) Yalnız soyut eşitlik ifadesiyle yetinmek ve tedbir almamak
- B) Hak eşitliğini kanunla tamamen kaldırmak
- C) İdareyi eşitlik kuralından muaf tutmak
- D) Eşitliğin gerçekleşmesini sağlamak
- E) Yargısal denetimi yalnız erkeklere açmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Anayasa m.10 sadece eşitliği ilan etmez; devlete bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlama yükümlülüğü getirir.
Anayasa madde 10’da çocuklar, yaşlılar, engelliler ve korunmaya muhtaç belirli gruplar lehine alınacak tedbirler hakkında hangi sonuç öngörülmüştür?
- A) Her zaman ayrıcalık yasağı nedeniyle geçersiz olacakları
- B) Anayasa m.4’ü kaldıracakları
- C) Yalnız mahkemeler tarafından sözlü uygulanacakları
- D) Cumhuriyetin niteliklerini değiştirecekleri
- E) Eşitlik ilkesine aykırı sayılmayacakları
Doğru cevap: E
Çözüm: Anayasa m.10 belirtilen gruplar lehine tedbirlerin eşitlik ilkesini ihlal sayılmayacağını düzenler.
Anayasanın 10. maddesinde hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa ne tanınamayacağı belirtilmiştir?
- A) İmtiyaz (ayrıcalık)
- B) Hak ehliyeti
- C) Anayasal güvence
- D) Dava hakkı
- E) İnanç özgürlüğü
Doğru cevap: A
Çözüm: Anayasa m.10 hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamayacağını belirtir.
Temel bir hakkın sınırlandırılmasında kanun bulunsa bile müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine aykırı olması hangi madde açısından sorun oluşturur?
- A) 1. madde
- B) 13. madde
- C) 3. madde
- D) 7. madde
- E) 176. madde
Doğru cevap: B
Çözüm: Anayasa m.13 temel hak sınırlamalarında sadece kanun şartını değil demokratik toplum ve laik Cumhuriyet gerekleri ile ölçülülüğü de arar.
Kamu düzenini koruma amacıyla bir hakka müdahale edilirken aynı sonuca daha hafif müdahaleyle ulaşmak mümkünse hangi denetim ölçütü özellikle tartışılır?
- A) Yasama yetkisinin devri
- B) Resmî dil hükmü
- C) Ölçülülüğün gereklilik boyutu
- D) Millî marş düzenlemesi
- E) Madde kenar başlığı
Doğru cevap: C
Çözüm: Ölçülülüğün gereklilik alt ölçütü aynı amaca daha az sınırlayıcı araçla ulaşılabiliyorsa ağır müdahalenin sorgulanmasını gerektirir.
Olağanüstü hâl şartlarında dahi hiç kimsenin suçluluğu mahkeme kararıyla saptanıncaya kadar suçlu sayılamayacağı güvencesi hangi madde ile korunur?
- A) 2. madde
- B) 5. madde
- C) 8. madde
- D) 15. madde
- E) 176. madde
Doğru cevap: D
Çözüm: Anayasa m.15 olağanüstü hâllerde bile suçluluğu mahkeme kararıyla saptanmadan kimsenin suçlu sayılamayacağını belirtir.
Anayasa madde 15’te olağanüstü dönemlerde dahi korunacağı açıkça belirtilen ceza hukuku güvencesi hangisidir?
- A) Kanunsuz suç yaratılması
- B) Mahkeme kararı olmadan suçluluk kabulü
- C) Tüm cezaların yönetmelikle belirlenmesi
- D) Sınırsız idari mahkûmiyet
- E) Suç ve cezaların geçmişe yürütülememesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Anayasa m.15 suç ve cezaların geçmişe yürütülemeyeceğini olağanüstü hâllerde de korunacak güvenceler arasında sayar.
1982 Anayasası’nın Başlangıç kısmıyla madde kenar başlıklarının konumu hangi eşleştirmede doğrudur?
- A) Başlangıç metne dahildir; kenar başlıkları metinden sayılmaz
- B) İkisi de metne dahil değildir
- C) İkisi de ayrı kanun sayılır
- D) Başlangıç yalnız yönetmeliktir; başlıklar Anayasadır
- E) Kenar başlıkları üst norm, Başlangıç alt normdur
Doğru cevap: A
Çözüm: Anayasa m.176 Başlangıcın metne dahil, madde kenar başlıklarının ise metinden sayılmadığını hükme bağlar.
Bir anayasa değişikliği önerisinde “Ankara yerine başka şehir başkent olsun” denilmesi güncel anayasa bakımından hangi sonuçla karşılaşır?
- A) Yalnız yönetmelikle yapılabilir
- B) 3. madde hükmü 4. madde gereği değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez
- C) Cumhurbaşkanı kararnamesiyle otomatik yürürlüğe girer
- D) 3. maddenin hukuki koruması yoktur
- E) Sadece yerel idare kararı yeterlidir
Doğru cevap: B
Çözüm: Başkent Ankara hükmü m.3’tedir; m.4 bu hükmün değiştirilmesini ve değiştirilmesinin teklifini yasaklar.
Eşitlik ilkesinden hareketle tüm farklı durumdaki kişilere mutlaka aynı işlemin yapılmasını savunan görüşte hangi eksiklik vardır?
- A) Anayasanın eşitliği düzenlemediğini kanıtlar
- B) Kamu yararını kendiliğinden ortadan kaldırır
- C) Nesnel ve makul gerekçeli farklı tedbirleri göz ardı eder
- D) Hukuk devletinin varlığını zorunlu olarak reddeder
- E) Anayasa m.10’un yürürlükten kaldırıldığı anlamına gelir
Doğru cevap: C
Çözüm: Kanun önünde eşitlik farklı durumlara ölçülü ve objektif sebeplerle farklı yaklaşımı tümüyle yasaklamaz; m.10 özel tedbirlere izin verir.
Anayasa madde 13 kapsamında temel hakların olağan sınırlanmasında “yönetmelik yeterlidir” diyen seçenek neden yanlıştır?
- A) Anayasa hakların sınırlanmasını her zaman yasaklar
- B) Yönetmelik Anayasadan daha güçlüdür
- C) Kamu kurumları hiçbir norm çıkaramaz
- D) İlgili koşullarla birlikte yalnızca kanunla sınırlama mümkündür
- E) Haklar ancak kişisel beyanla sınırlanır
Doğru cevap: D
Çözüm: Anayasa m.13 olağan dönemde temel hak sınırlaması için kanun şartını koyar; yönetmelik bu şartı kendi başına karşılamaz.
Bir kurumun “anayasa kuralları yalnız vatandaşları bağlar; devlet organlarını bağlamaz” görüşü hangi hükme aykırıdır?
- A) 3. maddenin millî marş düzenlemesine
- B) 4. maddenin yalnız başkent kuralına
- C) 7. maddenin yürütme yetkisine
- D) 176. maddenin kenar başlıklarına
- E) 11. maddenin Anayasanın bağlayıcılığı hükmüne
Doğru cevap: E
Çözüm: Anayasa m.11 hükümlerinin yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, diğer kuruluşları ve kişileri bağladığını belirtir.