Hak arama hürriyeti ve adil yargılanma hakkı hangi anayasa maddesinde güvence altına alınır?
- A) 18. madde
- B) 25. madde
- C) 50. madde
- D) 74. madde
- E) 36. madde
Doğru cevap: E
Çözüm: Anayasa m.36 meşru vasıta ve yollardan yararlanarak yargı mercileri önünde hak aramayı ve adil yargılanma hakkını düzenler.
Suç ve cezalara ilişkin esaslar, özellikle kanunilik ilkesi, hangi anayasa maddesinde yer alır?
- A) 38. madde
- B) 20. madde
- C) 31. madde
- D) 44. madde
- E) 66. madde
Doğru cevap: A
Çözüm: Anayasa m.38 suç ve cezaların kanuniliği, geçmişe yürümezlik ve diğer ceza güvencelerini düzenler.
Ailenin korunması ve çocuk haklarına ilişkin temel anayasal hüküm hangi maddedir?
- A) 18. madde
- B) 41. madde
- C) 24. madde
- D) 51. madde
- E) 72. madde
Doğru cevap: B
Çözüm: Anayasa m.41 ailenin korunmasını ve çocuk haklarına ilişkin ilkeleri düzenler.
Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi Anayasa’nın hangi maddesinde düzenlenmiştir?
- A) 23. madde
- B) 34. madde
- C) 42. madde
- D) 56. madde
- E) 73. madde
Doğru cevap: C
Çözüm: Anayasa m.42 eğitim ve öğrenim hakkını ve ödevini düzenler; kimse bu haktan yoksun bırakılamaz.
Dinlenme hakkı 1982 Anayasası’nın hangi maddesinin konusudur?
- A) 21. madde
- B) 35. madde
- C) 60. madde
- D) 50. madde
- E) 74. madde
Doğru cevap: D
Çözüm: Anayasa m.50 çalışma şartları ve dinlenme hakkını düzenler; ücretli hafta ve bayram tatili ile yıllık ücretli izin hakları kanunla belirlenir.
Herkesin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkı hangi anayasa maddesinde düzenlenmiştir?
- A) 24. madde
- B) 33. madde
- C) 47. madde
- D) 70. madde
- E) 56. madde
Doğru cevap: E
Çözüm: Anayasa m.56 sağlıklı ve dengeli çevrede yaşama hakkını ve çevreyi koruma ödevini düzenler.
1982 Anayasası madde 72’ye göre vatan hizmeti nasıl nitelendirilmiştir?
- A) Yalnız kamu kurumlarının geliri
- B) Sadece mahkemelerin görevi
- C) Tüm yabancılar için sınırsız zorunlu hizmet
- D) Her Türkün hakkı ve ödevi
- E) Sadece işverenlerin tercihi
Doğru cevap: D
Çözüm: Anayasa m.72 vatan hizmetini her Türkün hem hakkı hem ödevi olarak düzenler.
Anayasa madde 73’e göre vergi ödeme yükümlülüğünün esas alındığı ölçüt hangisidir?
- A) Yalnız yaş
- B) Yalnız mezuniyet
- C) Yalnız siyasi görüş
- D) Yalnız ikamet edilen mahalle
- E) Mali güç
Doğru cevap: E
Çözüm: Anayasa m.73 herkesin kamu giderlerini karşılamak üzere mali gücüne göre vergi ödemekle yükümlü olduğunu belirtir.
Anayasa madde 74’e göre hangi yabancılar dilekçe hakkını kullanabilenler arasında sayılmıştır?
- A) Karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar
- B) Dünyadaki bütün yabancılar koşulsuz olarak
- C) Yalnız Türkiye’de doğmuş ama ikamet etmeyenler
- D) Sadece siyasal parti üyesi yabancılar
- E) Yalnız diplomatik pasaportlu ziyaretçiler
Doğru cevap: A
Çözüm: Anayasa m.74 vatandaşlarla birlikte karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılara dilekçe hakkı tanır.
Bilgi edinme hakkının açıkça düzenlendiği anayasa maddesi hangisidir?
- A) 18. madde
- B) 74. madde
- C) 34. madde
- D) 56. madde
- E) 72. madde
Doğru cevap: B
Çözüm: Anayasa m.74, dilekçe hakkı yanında bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkını da düzenler.
Kamu denetçisine başvurma hakkı anayasanın hangi maddesinde öngörülür?
- A) 25. madde
- B) 39. madde
- C) 74. madde
- D) 54. madde
- E) 70. madde
Doğru cevap: C
Çözüm: Anayasa m.74 herkese bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı tanır; kurum idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.
Olağan dönemde temel hak ve özgürlüklerin sınırlanmasına ilişkin genel anayasal koşul hangisidir?
- A) Bakanın sözlü talimatıyla her türlü sınırlama
- B) Kanun bulunmadan her durumda sınırsız müdahale
- C) Her hak için yalnız kişisel rıza şartı
- D) İlgili anayasa maddesindeki sebeplere bağlı olarak yalnızca kanunla sınırlama
- E) Yalnız yönetmelikle sınırsız sınırlama
Doğru cevap: D
Çözüm: Anayasa m.13 sınırlamaları özüne dokunmama, kanun, ilgili sebep ve ölçülülük gibi koşullara bağlar.
Aşağıdaki haklardan hangisi Anayasa’nın siyasi haklar ve ödevler bölümündedir?
- A) Konut dokunulmazlığı
- B) Dinlenme hakkı
- C) Sağlık hakkı
- D) Özel hayatın gizliliği
- E) Seçme ve seçilme hakları
Doğru cevap: E
Çözüm: Seçme-seçilme hakları m.67 kapsamında siyasi haklardandır; diğer seçenekler kişi veya sosyal-ekonomik haklardandır.
Sosyal hakların devletçe yerine getirilmesinde “sınırsız kaynakla derhâl tüm talepleri karşılama” önermesi hangi anayasal hüküm nedeniyle genellenemez?
- A) Anayasa tüm sosyal hakları yok sayar
- B) Anayasa m.65 sadece seçme yaşını belirler
- C) Her talep otomatik kesin hüküm doğurur
- D) Anayasa madde 65 mali kaynakların yeterliliği ve öncelikler ölçütünü öngörür
- E) Ekonomik haklar sadece özel sözleşmeye bağlıdır
Doğru cevap: D
Çözüm: Anayasa m.65 sosyal-ekonomik görevlerin amaçlarına uygun öncelikler gözetilerek mali kaynakların yeterliliği ölçüsünde yerine getirileceğini düzenler.
Toplu iş sözleşmesinin yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması ve anayasal şartlar bulunması hâlinde işçilerin başvurabileceği hak hangisidir?
- A) Siyasi parti kapatma
- B) Yargı yetkisini devralma
- C) Kanun çıkarma
- D) Sınırsız bireysel cezalandırma
- E) Grev hakkı
Doğru cevap: E
Çözüm: Anayasa m.54 işçilerin toplu iş sözleşmesi sürecindeki uyuşmazlıkları bakımından grev hakkını düzenler; kullanım şartları kanunla belirlenir.
Çevreyi korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Anayasa madde 56’ya göre kimin ödevidir?
- A) Devletin ve vatandaşların
- B) Yalnız özel hastanelerin
- C) Yalnız mahkeme kaleminin
- D) Sadece yabancı turistlerin
- E) Yalnız belediye başkanının şahsen
Doğru cevap: A
Çözüm: Anayasa m.56 çevreyi geliştirmenin, çevre sağlığını korumanın ve kirlenmeyi önlemenin devletin ve vatandaşların ödevi olduğunu belirtir.
Bir kişiye zorla ve karşılıksız olağan iş gördürülmesi hangi temel hakkın anayasal güvencesiyle bağdaşmaz?
- A) Siyasi parti üyeliği
- B) Zorla çalıştırma yasağı
- C) Vergi denetimi
- D) Yükseköğretime giriş
- E) Kamu denetçiliği
Doğru cevap: B
Çözüm: Anayasa m.18 kural olarak kimsenin zorla çalıştırılamayacağını ve angaryanın yasak olduğunu düzenler; maddede istisnalar belirtilir.
Türkiye’de ikamet eden ve karşılıklılık koşulu sağlanmayan yabancı bakımından Anayasa madde 74’ün dilekçe hakkı düzenlemesi nasıl değerlendirilir?
- A) Bütün yabancılar için koşulsuz dilekçe hakkı açıkça yazılıdır
- B) Hakkı yalnız milletvekilleri kullanabilir
- C) Metinde yabancıların dilekçe hakkı için ikamet ve karşılıklılık koşulları birlikte bulunur
- D) Dilekçe hakkı ceza yargılamasıyla özdeştir
- E) Madde 74 yalnız vergi hesaplama hükmüdür
Doğru cevap: C
Çözüm: Anayasa m.74 dilekçe hakkının yabancılar yönünden Türkiye’de ikamet ve karşılıklılık koşullarını açıkça içerir.
Bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma haklarının Anayasa madde 74’teki öznesi genel olarak kimdir?
- A) Yalnız milletvekilleri
- B) Yalnız hâkimler
- C) Sadece 65 yaş üstü kişiler
- D) Herkes
- E) Yalnız siyasi partiler
Doğru cevap: D
Çözüm: Anayasa m.74 bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurmayı herkes için tanır; dilekçe hakkının yabancılara ilişkin koşulları ayrıdır.
Çocuk haklarının korunmasına yönelik devlet önlemlerinin genel anayasal dayanağı hangi eşleştirmede doğru gösterilir?
- A) Kamu hizmetine girme — 70. madde
- B) Vergi ödevi — 73. madde
- C) Konut dokunulmazlığı — 21. madde
- D) Siyasi parti kurma — 68. madde
- E) Ailenin korunması ve çocuk hakları — 41. madde
Doğru cevap: E
Çözüm: Anayasa m.41 aile ve çocuk haklarını düzenler; çocukların korunmasına yönelik devletin görev ve yükümlülükleri bu maddeyle ilişkilidir.