1982 Anayasasının 9. maddesine göre yargı yetkisi Türk Milleti adına hangi organlarca kullanılır?
- A) Bağımsız ve tarafsız mahkemelerce
- B) Cumhurbaşkanlığı kabinesince
- C) Belediye meclislerince
- D) Siyasi parti grup başkanlıklarınca
- E) İl idare kurullarınca
Doğru cevap: A
Çözüm: Anayasa m.9 yargı yetkisinin Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılacağını belirtir.
Anayasanın 138. maddesindeki mahkemelerin bağımsızlığı ilkesi en doğrudan hangi yasağı içerir?
- A) Mahkeme kararlarının bakanlıkça yeniden yazılmasını
- B) Hâkime yargılama hakkında emir veya talimat verilememesini
- C) Her davanın TBMM tarafından görüşülmesini
- D) Hâkimlerin parti grubu kararıyla seçilmesini
- E) Yargılamanın yalnız valilikçe yürütülmesini
Doğru cevap: B
Çözüm: Anayasa m.138 hiçbir organ, makam veya kişinin mahkemelere ve hâkimlere yargı yetkisini kullanırken emir ve talimat veremeyeceğini düzenler.
Mahkeme kararlarına uymak zorunda bulunan organlar bakımından hangisi doğrudur?
- A) Yalnız belediyeler uyma yükümlülüğündedir
- B) Yasama organı her kararı değiştirebilir
- C) Yasama, yürütme ve idare kararları geciktiremez veya değiştiremez
- D) Yürütme organı kararı süresiz erteleyebilir
- E) İdare kararları seçime kadar askıya alabilir
Doğru cevap: C
Çözüm: Anayasa m.138 mahkeme kararlarına uyulmasını, bunların değiştirilmemesini ve yerine getirilmesinin geciktirilmemesini emreder.
Hâkimlerin ve savcıların azlolunamaması hangi anayasal güvenceye örnektir?
- A) İdarenin bütünlüğü
- B) Bütçe hakkı
- C) Siyasi parti disiplininin zorunluluğu
- D) Hâkimlik ve savcılık teminatı
- E) Vergi ödevinin genelliği
Doğru cevap: D
Çözüm: Anayasa m.139 azledilememe ve özlük haklarından yoksun bırakılamama gibi güvenceleri hâkimlik ve savcılık teminatı kapsamında düzenler.
Anayasaya göre hâkim ve savcıların genel hizmet yaş sınırı kaçtır?
- A) 55 yaş
- B) 58 yaş
- C) 60 yaş
- D) 70 yaş
- E) 65 yaş
Doğru cevap: E
Çözüm: Anayasa m.140 hâkim ve savcıların altmış beş yaşını bitirinceye kadar hizmet göreceğini öngörür.
Mahkemelerin kuruluş ve görevlerinin düzenlenmesinde Anayasanın 142. maddesi hangi aracı öngörür?
- A) Kanun
- B) Yalnız yönetmelik
- C) Mahalle kararı
- D) Siyasi parti yönergesi
- E) Üniversite senato kararı
Doğru cevap: A
Çözüm: Anayasa m.142 mahkemelerin kuruluşunun, görev ve yetkilerinin, işleyişinin ve yargılama usullerinin kanunla düzenlenmesini ister.
Güncel Anayasaya göre Anayasa Mahkemesi kaç üyeden oluşur?
- A) 9 üye
- B) 15 üye
- C) 11 üye
- D) 13 üye
- E) 17 üye
Doğru cevap: B
Çözüm: Anayasa m.146 Anayasa Mahkemesinin on beş üyeden kurulduğunu açıkça belirtir.
Görülmekte olan bir dava hakkında TBMM’de yargı yetkisinin kullanılmasıyla ilgili soru sorulması hangi ilkeyle bağdaşmaz?
- A) Mahkemelerin bağımsızlığı ve görülmekteki davaya müdahale yasağı
- B) İdarenin yerinden yönetimi
- C) Bütçenin yıllık olması
- D) Verginin kanuniliği
- E) Siyasi parti üyeliği serbestliği
Doğru cevap: A
Çözüm: Anayasa m.138 görülmekte olan bir dava hakkında yasama meclisinde yargı yetkisinin kullanımına ilişkin soru sorulamayacağını belirtir.
Hâkimin görevini yerine getirirken dayanak alması gereken ölçüt Anayasa m.138’de nasıl ifade edilir?
- A) Sadece yürütmenin günlük talimatı
- B) Anayasa, kanun ve hukuka uygun vicdanî kanaati
- C) Yalnız medya anketleri
- D) Siyasi partilerin ilçe kararları
- E) Bakanlık basın açıklamaları
Doğru cevap: B
Çözüm: Anayasa m.138 hâkimlerin Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm vereceğini söyler.
Bir mahkemenin kaldırılması sebebiyle hâkimin özlük haklarından yoksun bırakılmaması hangi güvenceyi somutlaştırır?
- A) Yasama dokunulmazlığını
- B) Cumhurbaşkanının veto yetkisini
- C) Hâkimlik teminatını
- D) Yerel yönetim özerkliğini
- E) Sayıştayın kesin hesabını
Doğru cevap: C
Çözüm: Anayasa m.139 mahkeme veya kadronun kaldırılmasının dahi hâkim ve savcıyı aylık ve diğer özlük haklarından yoksun bırakmayacağını düzenler.
Anayasanın 141. maddesi uyarınca mahkeme duruşmalarının açıklığına yönelik sınırlama hangi sebeple getirilebilir?
- A) Bütün davalarda otomatik gizlilik zorunludur
- B) Her zaman siyasi parti talebi yeterlidir
- C) Kamuoyu ilgisi artınca mutlaka gizlilik gerekir
- D) Genel ahlak veya kamu güvenliği kesin olarak gerekli kılıyorsa
- E) Hâkimin takvimi kalabalıksa gerekçesiz kapatılır
Doğru cevap: D
Çözüm: Anayasa m.141 duruşmaları kural olarak açık tutar; genel ahlak veya kamu güvenliği kesin gerektirdiğinde tamamı veya bir kısmı kapalı yapılabilir.
Anayasa m.141’e göre yargı kararlarının gerekçesine ilişkin kural hangisidir?
- A) Gerekçe yalnız istinafta gerekir
- B) Ceza yargısında gerekçe yasaktır
- C) Yalnız Yargıtay gerekçe düzenler
- D) Hâkimlerin gerekçe yazması seçimle belirlenir
- E) Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli yazılır
Doğru cevap: E
Çözüm: Anayasa m.141 bütün mahkemelerin her türlü kararlarının gerekçeli yazılmasını zorunlu kılar.
Anayasa Mahkemesinin 15 üyesinin seçiminde Cumhurbaşkanının seçtiği üye sayısı kaçtır?
- A) 12 üye
- B) 3 üye
- C) 5 üye
- D) 7 üye
- E) 9 üye
Doğru cevap: A
Çözüm: Anayasa m.146 uyarınca 15 üyenin üçü TBMM tarafından, on ikisi Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.
Anayasa Mahkemesi üyelerinin zorunlu emeklilik yaşı kaçtır?
- A) 55 yaş
- B) 65 yaş
- C) 58 yaş
- D) 60 yaş
- E) 70 yaş
Doğru cevap: B
Çözüm: Anayasa m.147 Anayasa Mahkemesi üyelerinin altmış beş yaşını doldurunca emekliye ayrılacağını belirtir.
Anayasa Mahkemesi üyesi dağılımında TBMM’nin seçtiği üç üyenin kaynakları bakımından doğru eşleştirme hangisidir?
- A) İki Sayıştay kontenjanı ve bir baro başkanlarının aday gösterdiği avukat kontenjanı
- B) Üç Yargıtay başkanı
- C) İki Danıştay ve bir HSK başkanı
- D) Üç bakanlık müfettişi
- E) İki valilik ve bir belediye başkanlığı kontenjanı
Doğru cevap: A
Çözüm: Anayasa m.146 TBMM’nin ikisini Sayıştay Genel Kurulunun adayları, birini baro başkanlarının avukat adayları arasından seçmesini düzenler.
Anayasa m.146 kapsamında Cumhurbaşkanının seçtiği 12 Anayasa Mahkemesi üyesinin kaynak dağılımı hangisidir?
- A) 5 Yargıtay, 5 Danıştay, 2 belediye kontenjanı
- B) 3 Yargıtay, 2 Danıştay, 3 YÖK aday havuzu, 4 diğer nitelikli meslek grubu
- C) 12 üyenin tamamı doğrudan TBMM adayları
- D) 7 Sayıştay, 3 valilik, 2 üniversite senatosu
- E) 6 HSK, 6 TBMM Başkanlık Divanı
Doğru cevap: B
Çözüm: Anayasa m.146 Cumhurbaşkanının üç üyeyi Yargıtay, iki üyeyi Danıştay, üç üyeyi YÖK adaylarından ve dördünü belirli meslek gruplarından seçmesini düzenler.
AYM Genel Kurulu toplantı yeter sayısı ve bölüm toplantısında katılan üye sayısı eşleştirmesi hangisidir?
- A) Genel Kurul en az 5; bölümler 12 üye ile
- B) Genel Kurul en az 15; bölümler 15 üye ile
- C) Genel Kurul en az 10; bölümler başkanvekili başkanlığında 4 üye ile
- D) Genel Kurul en az 3; bölümler 10 üye ile
- E) Genel Kurul en az 7; bölümler 2 üye ile
Doğru cevap: C
Çözüm: Anayasa m.149 Genel Kurul için en az on üye, bölümler için başkanvekili başkanlığında dört üyenin katılımını düzenler.
Anayasa değişikliğinin iptaline ve siyasi partinin kapatılmasına karar verme çoğunluğu bakımından doğru kural nedir?
- A) Üye tamsayısının her durumda dörtte biri
- B) Yalnız bölüm başkanının tek oyu
- C) Bir siyasi parti grubunun salt çoğunluğu
- D) Toplantıya katılan üyelerin üçte iki oy çokluğu
- E) Yargıtay üyelerinin gizli oyu
Doğru cevap: D
Çözüm: Anayasa m.149 anayasa değişikliğinde iptal, siyasi parti kapatma ve devlet yardımından yoksun bırakma kararlarında katılanların üçte iki çoğunluğunu arar.
Bir kanun hakkında TBMM’de son oylamanın öngörülen çoğunlukla yapılıp yapılmadığının denetimi hangi tür denetimdir?
- A) Belediyenin yerindelik denetimi
- B) Danıştayın ceza temyizi
- C) Yargıtayın idarî uyuşmazlığı
- D) Sayıştayın kadro denetimi
- E) Kanunun şekil bakımından Anayasa Mahkemesince denetlenmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Anayasa m.148 kanunların şekil denetimini son oylamanın öngörülen çoğunlukla yapılıp yapılmadığıyla sınırlar.
600 üyeli TBMM’de Anayasa m.150 uyarınca en az kaç milletvekili doğrudan iptal davası açabilir?
- A) 120 milletvekili
- B) 60 milletvekili
- C) 100 milletvekili
- D) 180 milletvekili
- E) 200 milletvekili
Doğru cevap: A
Çözüm: Anayasa m.150 doğrudan iptal davası için üye tamsayısının en az beşte birine yetki verir; 600 üyede beşte bir 120’dir.