Anayasa Mahkemesi üyesi dağılımında TBMM’nin seçtiği üç üyenin kaynakları bakımından doğru eşleştirme hangisidir?
- A) İki Sayıştay kontenjanı ve bir baro başkanlarının aday gösterdiği avukat kontenjanı
- B) Üç Yargıtay başkanı
- C) İki Danıştay ve bir HSK başkanı
- D) Üç bakanlık müfettişi
- E) İki valilik ve bir belediye başkanlığı kontenjanı
Doğru cevap: A
Çözüm: Anayasa m.146 TBMM’nin ikisini Sayıştay Genel Kurulunun adayları, birini baro başkanlarının avukat adayları arasından seçmesini düzenler.
Anayasa m.146 kapsamında Cumhurbaşkanının seçtiği 12 Anayasa Mahkemesi üyesinin kaynak dağılımı hangisidir?
- A) 5 Yargıtay, 5 Danıştay, 2 belediye kontenjanı
- B) 3 Yargıtay, 2 Danıştay, 3 YÖK aday havuzu, 4 diğer nitelikli meslek grubu
- C) 12 üyenin tamamı doğrudan TBMM adayları
- D) 7 Sayıştay, 3 valilik, 2 üniversite senatosu
- E) 6 HSK, 6 TBMM Başkanlık Divanı
Doğru cevap: B
Çözüm: Anayasa m.146 Cumhurbaşkanının üç üyeyi Yargıtay, iki üyeyi Danıştay, üç üyeyi YÖK adaylarından ve dördünü belirli meslek gruplarından seçmesini düzenler.
AYM Genel Kurulu toplantı yeter sayısı ve bölüm toplantısında katılan üye sayısı eşleştirmesi hangisidir?
- A) Genel Kurul en az 5; bölümler 12 üye ile
- B) Genel Kurul en az 15; bölümler 15 üye ile
- C) Genel Kurul en az 10; bölümler başkanvekili başkanlığında 4 üye ile
- D) Genel Kurul en az 3; bölümler 10 üye ile
- E) Genel Kurul en az 7; bölümler 2 üye ile
Doğru cevap: C
Çözüm: Anayasa m.149 Genel Kurul için en az on üye, bölümler için başkanvekili başkanlığında dört üyenin katılımını düzenler.
Anayasa değişikliğinin iptaline ve siyasi partinin kapatılmasına karar verme çoğunluğu bakımından doğru kural nedir?
- A) Üye tamsayısının her durumda dörtte biri
- B) Yalnız bölüm başkanının tek oyu
- C) Bir siyasi parti grubunun salt çoğunluğu
- D) Toplantıya katılan üyelerin üçte iki oy çokluğu
- E) Yargıtay üyelerinin gizli oyu
Doğru cevap: D
Çözüm: Anayasa m.149 anayasa değişikliğinde iptal, siyasi parti kapatma ve devlet yardımından yoksun bırakma kararlarında katılanların üçte iki çoğunluğunu arar.
Bir kanun hakkında TBMM’de son oylamanın öngörülen çoğunlukla yapılıp yapılmadığının denetimi hangi tür denetimdir?
- A) Belediyenin yerindelik denetimi
- B) Danıştayın ceza temyizi
- C) Yargıtayın idarî uyuşmazlığı
- D) Sayıştayın kadro denetimi
- E) Kanunun şekil bakımından Anayasa Mahkemesince denetlenmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Anayasa m.148 kanunların şekil denetimini son oylamanın öngörülen çoğunlukla yapılıp yapılmadığıyla sınırlar.
600 üyeli TBMM’de Anayasa m.150 uyarınca en az kaç milletvekili doğrudan iptal davası açabilir?
- A) 120 milletvekili
- B) 60 milletvekili
- C) 100 milletvekili
- D) 180 milletvekili
- E) 200 milletvekili
Doğru cevap: A
Çözüm: Anayasa m.150 doğrudan iptal davası için üye tamsayısının en az beşte birine yetki verir; 600 üyede beşte bir 120’dir.
Bir davada uygulanacak kanunu AYM’ye itiraz yoluyla gönderen mahkeme için AYM’nin karar verme süresi Anayasa m.152’de ne kadardır?
- A) 15 gün
- B) 5 ay
- C) 30 gün
- D) 2 ay
- E) 1 yıl
Doğru cevap: B
Çözüm: Anayasa m.152 itiraz yolu üzerine AYM’nin işin kendisine gelişinden itibaren beş ay içinde karar vermesini öngörür.
AYM’nin işin esasına girerek verdiği ret kararından sonra aynı kanun hükmü için itiraz yoluna yeniden başvurulamayan süre kaç yıldır?
- A) 1 yıl
- B) 2 yıl
- C) 10 yıl
- D) 3 yıl
- E) 5 yıl
Doğru cevap: C
Çözüm: Anayasa m.152 esas yönünden ret kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından sonra aynı hüküm için on yıl geçmedikçe tekrar başvurulamayacağını düzenler.
Anayasa Mahkemesinin bir normu iptal etmesi üzerine yürürlük tarihini erteleyebilmesinin anayasal azami sınırı nedir?
- A) Yayımdan itibaren en fazla 5 yıl
- B) Süresiz erteleme
- C) Her durumda en fazla 10 gün
- D) Resmî Gazete’de yayımdan itibaren en fazla 1 yıl
- E) Yalnız TBMM döneminin sonuna kadar
Doğru cevap: D
Çözüm: Anayasa m.153 iptal kararının yürürlüğe girişinin gerektiğinde ertelenebileceğini, ertelemenin yayımdan itibaren bir yılı aşamayacağını belirtir.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Başsavcıvekilinin seçiminde anayasal usul hangisidir?
- A) TBMM iki üyenin adını kura ile çeker
- B) HSK mahallî seçimle doğrudan atar
- C) Danıştay kendi başkanını bu göreve getirir
- D) Anayasa Mahkemesi bölüm başkanı atar
- E) Yargıtay Genel Kurulunun gösterdiği beşer aday arasından Cumhurbaşkanı dört yıl için seçer
Doğru cevap: E
Çözüm: Anayasa m.154 Yargıtay Genel Kurulunun belirlediği beşer aday arasından Cumhurbaşkanının Başsavcı ve Başsavcıvekilini dört yıllığına seçmesini öngörür.
Danıştay üyelerinin anayasal seçim oranları hangi seçenekte doğru verilmiştir?
- A) Dörtte üç HSK, dörtte bir Cumhurbaşkanı
- B) Dörtte üç Cumhurbaşkanı, dörtte bir HSK
- C) Yarısı Sayıştay, yarısı TBMM
- D) Tamamı Yüksek Seçim Kurulu
- E) Tamamı il idare kurulları
Doğru cevap: A
Çözüm: Anayasa m.155 Danıştay üyelerinin dörtte üçünün HSK, dörtte birinin Cumhurbaşkanı tarafından seçileceğini düzenler.
İki mahkeme arasında uyuşmazlık çıkınca taraflardan biri Anayasa Mahkemesi, diğeri başka bir mahkeme ise görev uyuşmazlığında hangi karar esas alınır?
- A) Uyuşmazlık Mahkemesi yerine belediye kararı
- B) Anayasa Mahkemesinin kararı
- C) Hâkimler ve Savcılar Kurulunun sözlü görüşü
- D) Yargıtay Başsavcısının idari yazısı
- E) İl genel meclisinin oylaması
Doğru cevap: B
Çözüm: Anayasa m.158 diğer mahkemeler ile Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlığında Anayasa Mahkemesi kararının esas alınacağını belirtir.
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığı bakımından Anayasa m.158 hangi yöntemi kabul eder?
- A) TBMM Başkanı sırayla bütün üyeleri görevlendirir
- B) Her ilde vali otomatik başkan olur
- C) Anayasa Mahkemesinin kendi üyeleri arasından görevlendirdiği üye başkanlık eder
- D) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı daima başkandır
- E) HSK kura ile belediye meclisi üyesi seçer
Doğru cevap: C
Çözüm: Anayasa m.158 Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığının AYM’nin kendi üyelerinden görevlendirdiği üye tarafından yapılmasını öngörür.
HSK’nın 13 üyelik güncel yapısında Cumhurbaşkanı ve TBMM’nin seçim kontenjanları bakımından doğru dağılım hangisidir?
- A) Cumhurbaşkanı 7, TBMM 4; kalan iki koltuk doğaldır
- B) Cumhurbaşkanı 6, TBMM 6; tek doğal üye vardır
- C) TBMM 13 üyeyi tek başına seçer
- D) Cumhurbaşkanı 4, TBMM 7; kalan iki koltuk doğal üyedir
- E) Cumhurbaşkanı 13 üyeyi tek başına seçer
Doğru cevap: D
Çözüm: Anayasa m.159 ve HSK resmî açıklamaları CB’nin dört, TBMM’nin yedi üye seçtiğini; Adalet Bakanı ve ilgili bakan yardımcısının doğal üyeler olduğunu belirtir.
HSK’nın TBMM tarafından seçilen yedi üyesinin mesleki kaynak dağılımı hangisidir?
- A) 3 belediye başkanı, 2 vali, 2 muhtar
- B) 7 HSK müfettişi
- C) 4 Sayıştay, 3 il seçim kurulu
- D) 2 savcı, 2 memur, 3 mali müşavir
- E) 3 Yargıtay, 1 Danıştay, 3 hukuk öğretim üyesi veya avukat
Doğru cevap: E
Çözüm: Anayasa m.159 TBMM’nin üç üyeyi Yargıtay, bir üyeyi Danıştay, üç üyeyi hukuk öğretim üyeleri ve avukatlar arasından seçmesini öngörür.
Hâkimler ve Savcılar Kurulu üyelerinin seçilmiş üyelik süresi ve tekrar seçilebilme kuralı hangisidir?
- A) 4 yıl; süresi biten bir kez daha seçilebilir
- B) 2 yıl; sınırsız seçilebilir
- C) 5 yıl; ikinci kez seçilmesi kesin yasaktır
- D) 7 yıl; yalnız Cumhurbaşkanı izin verir
- E) 12 yıl; iki dönem zorunludur
Doğru cevap: A
Çözüm: Anayasa m.159 seçilmiş HSK üyeleri için dört yıllık süre ve bir kez daha seçilebilme imkânı tanır.
HSK kararlarına karşı yargı yolunun açık tutulduğu anayasal istisna hangi işlemdir?
- A) Bütün nakil kararları
- B) Meslekten çıkarma cezasına ilişkin kararlar
- C) Bütün terfi kararları
- D) Her yazılı uyarı
- E) Her geçici yetki görevlendirmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Anayasa m.159 HSK kararlarına karşı yargı yolunu genel olarak kapatır; meslekten çıkarma cezasına ilişkin kararları istisna tutar.
Sayıştayın kesin hükümlerine karşı karar düzeltilmesi isteme süresi Anayasa m.160’a göre ne kadardır?
- A) Yazılı bildirimden itibaren 5 gün
- B) Yazılı bildirimden itibaren 30 gün
- C) Yazılı bildirimden itibaren 15 gün
- D) Yazılı bildirimden itibaren 60 gün
- E) Yazılı bildirimden itibaren bir yıl
Doğru cevap: C
Çözüm: Anayasa m.160 Sayıştayın kesin hükümleri hakkında yazılı bildirimi izleyen on beş gün içinde bir kereye mahsus karar düzeltme istenebileceğini düzenler.
Vergi ve benzeri malî yükümlülüklerde Danıştay ve Sayıştay kararları arasında uyuşmazlık çıkarsa Anayasa m.160 hangi kararı esas alır?
- A) Sayıştay kararını
- B) Bakanlık genelgesini
- C) Uyuşmazlık Mahkemesi dışındaki belediye meclisi kararını
- D) Danıştay kararını
- E) Siyasi parti grup kararını
Doğru cevap: D
Çözüm: Anayasa m.160 vergi ve benzeri mali yükümlülükler hakkında Danıştay ve Sayıştay kararları uyuşmazlığında Danıştay kararının esas alınacağını belirtir.
HSK’nın mahkemelerin bağımsızlığı ilkesiyle bağlantılı işlevine örnek olacak doğru işlem hangisidir?
- A) Mahkemelerin kararlarını esastan değiştirmesi
- B) Kanunların Anayasaya uygunluğunu iptal yoluyla denetlemesi
- C) TBMM adına bütün kamu harcamalarını denetlemesi
- D) Adlî ve idarî mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlığını kesin çözmesi
- E) Adlî ve idarî hâkim-savcıların atanma, nakil ve disiplin işlemlerini yürütmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Anayasa m.159 HSK’ya hâkim-savcı mesleğine kabul, atama, nakil, yükselme, disiplin gibi görevleri verir; yargısal hüküm değiştirme yetkisi tanımaz.