Aşağıdakilerden hangisi TBMM’nin yasama görevleri arasında yer alır?
- A) Kesinleşmiş mahkeme kararlarını bozmak
- B) Valileri doğrudan atamak
- C) Kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak
- D) Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarmak
- E) Anayasa Mahkemesi yerine yargılama yapmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Anayasa m.87 TBMM’ye kanun koyma, değiştirme ve kaldırma görev ve yetkisini verir.
Güncel Anayasa madde 88’e göre kanun teklif etme yetkisi kime tanınmıştır?
- A) Bakanlar Kuruluna
- B) Valilere
- C) Belediye başkanlarına
- D) Milletvekillerine
- E) Yargıtay başkanına
Doğru cevap: D
Çözüm: 2017 sonrası Anayasa m.88 kanun teklif etme yetkisini milletvekillerine vermiştir; eski kanun tasarısı sistemi güncel değildir.
TBMM’nin kabul ettiği kanunları Cumhurbaşkanı kural olarak kaç gün içinde yayımlar?
- A) 5 gün
- B) 7 gün
- C) 10 gün
- D) 30 gün
- E) 15 gün
Doğru cevap: E
Çözüm: Anayasa m.89 Cumhurbaşkanının TBMM tarafından kabul edilen kanunları on beş gün içinde yayımlamasını düzenler.
TBMM’nin genel veya özel af ilan edebilmesi için üye tamsayısının hangi oranı gerekir?
- A) Beşte üç çoğunluğu
- B) Dörtte biri
- C) Üçte biri
- D) Yarısından bir fazlası
- E) Üçte iki çoğunluğu
Doğru cevap: A
Çözüm: Anayasa m.87 genel ve özel af için TBMM üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunu arar; 600 üye üzerinden 360 oy gerekir.
Para basılmasına karar verme yetkisi anayasal olarak hangi organdadır?
- A) Sayıştay
- B) Türkiye Büyük Millet Meclisi
- C) Anayasa Mahkemesi
- D) Yüksek Seçim Kurulu
- E) İl genel meclisi
Doğru cevap: B
Çözüm: Anayasa m.87 TBMM’nin görev ve yetkileri arasında para basılmasına karar vermeyi sayar.
Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak kural olarak hangi organın yetkisidir?
- A) Yargıtay
- B) Danıştay
- C) Türkiye Büyük Millet Meclisi
- D) Merkez Bankası
- E) Hâkimler ve Savcılar Kurulu
Doğru cevap: C
Çözüm: Anayasa m.87 milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmayı TBMM yetkileri arasında sayar; onay işlemiyle uygun bulma aynı değildir.
Savaş ilanına karar verme TBMM’nin hangi anayasal görev ve yetkisidir?
- A) Anayasa madde 42 kapsamındaki eğitim görevidir
- B) Yalnız belediyelere tanınmış bir yetkidir
- C) Yalnız mahkemelerin yargılama görevidir
- D) Anayasa madde 87 kapsamındaki görevidir
- E) Yalnız Sayıştayın denetim görevidir
Doğru cevap: D
Çözüm: Anayasa m.87, savaş ilanına karar vermeyi TBMM’nin görev ve yetkileri arasında belirtir.
Yasama sorumsuzluğu ile dokunulmazlık arasındaki temel ayrım nedir?
- A) İki kurum yalnız vergi muafiyetidir
- B) Sorumsuzluk sadece belediye üyelerine tanınır
- C) Sorumsuzluk Meclisteki oy ve sözleri, dokunulmazlık belirli ceza muhakemesi işlemlerine karşı geçici güvenceyi konu alır
- D) Dokunulmazlık seçim hakkını bütünüyle kaldırır
- E) Sorumsuzluk yalnız milletvekili maaşını belirler
Doğru cevap: C
Çözüm: Anayasa m.83 iki farklı koruma getirir: yasama faaliyetindeki oy-sözlere ilişkin sorumsuzluk ile belirli işlemlere karşı dokunulmazlık.
Milletvekillerinin göreve başlarken ant içmesi hangi anayasa maddesinde düzenlenmiştir?
- A) 76. madde
- B) 87. madde
- C) 95. madde
- D) 81. madde
- E) 175. madde
Doğru cevap: D
Çözüm: Anayasa m.81 milletvekillerinin göreve başlarken edeceği andın metnini düzenler.
TBMM Genel Kurulu görüşmelerinin açıklığına ilişkin anayasal esas hangisidir?
- A) Bütün görüşmeler istisnasız gizlidir
- B) Basın her oturumda otomatik yasaktır
- C) Tutanakların tutulması yasaktır
- D) Yalnız belediye başkanı izin verirse oturum açılabilir
- E) Görüşmeler kural olarak açıktır; İçtüzük uyarınca kapalı oturum yapılabilir
Doğru cevap: E
Çözüm: Anayasa m.97 Genel Kurul görüşmelerinin açık olduğunu, ancak İçtüzük hükümleriyle kapalı oturum yapılabileceğini belirtir.
TBMM’nin çalışma usullerini belirleyen temel iç düzenleyici metin hangisidir?
- A) TBMM İçtüzüğü
- B) Belediye yönetmeliği
- C) Yargıtay içtihadı
- D) Bakanlık genelgesi
- E) Cumhurbaşkanının seçim beyannamesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Anayasa m.95 uyarınca TBMM çalışmalarını kendi yaptığı İçtüzük hükümlerine göre yürütür.
Mevcut anayasal sistemde olağan kanun teklifi konusunda hangisi doğrudur?
- A) Bütün kanun tekliflerini yalnız valiler verir
- B) Kanun teklifini milletvekilleri verir; eski Bakanlar Kurulu kanun tasarısı usulü güncel değildir
- C) Kanun teklifi verme yetkisi yalnız hâkimlerindir
- D) Kanun teklif etme yetkisi belediye encümenine aittir
- E) Cumhurbaşkanı tüm kanunları TBMM yerine doğrudan kabul eder
Doğru cevap: B
Çözüm: Anayasa m.88 güncel kanun teklif etme yetkisini milletvekillerine verir; bütçe teklifine ilişkin özel usul ayrıdır.
Cumhurbaşkanı yayımlanmasını uygun bulmadığı kanunu kural olarak hangi işlemle TBMM’ye gönderebilir?
- A) Kanunu mahkeme hükmüyle doğrudan iptal eder
- B) Kanunun tüm maddelerini tek başına yeniden yazar
- C) Gerekçe göstererek yeniden görüşülmek üzere geri gönderir
- D) TBMM üyelerinin görevine son verir
- E) Kanunu hiçbir işlem yapmadan yerel yönetime devreder
Doğru cevap: C
Çözüm: Anayasa m.89 Cumhurbaşkanına kanunları bir daha görüşülmek üzere gerekçesiyle geri gönderme yetkisi verir.
TBMM kendi kararıyla Cumhurbaşkanlığı ve Meclis seçimlerini birlikte yenilemek isterse hangi çoğunluk gerekir?
- A) En az 151 oy
- B) Üye tamsayısının beşte üçü, yani 360 oy
- C) En az 200 oy
- D) En az 301 oy
- E) En az 400 oy
Doğru cevap: B
Çözüm: Anayasa m.116 TBMM’nin seçim yenileme kararını üye tamsayısının beşte üçüyle alabileceğini düzenler; her iki seçim birlikte yapılır.
Anayasa madde 116’ya göre Cumhurbaşkanının seçimlerin yenilenmesine karar vermesi hangi sonucu doğurur?
- A) Yalnız belediye seçimleri yenilenir
- B) Yalnız TBMM Başkanlığı seçimi yenilenir
- C) TBMM ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri birlikte yapılır
- D) Yargı organlarının tamamı seçimle yenilenir
- E) Milletvekili sayısı otomatik iki katına çıkar
Doğru cevap: C
Çözüm: Cumhurbaşkanı seçimleri yenileme kararı aldığında hem Cumhurbaşkanlığı hem TBMM genel seçimleri birlikte yapılır.
600 üyeli TBMM’de anayasa değişikliği teklifinin yazıyla verilebilmesi için en az kaç milletvekili gerekir?
- A) 120
- B) 151
- C) 301
- D) 200
- E) 360
Doğru cevap: D
Çözüm: Anayasa m.175 anayasa değişikliğinin üye tamsayısının en az üçte biri tarafından yazıyla teklif edilmesini öngörür; 600/3=200.
Bir anayasa değişikliği teklifinin kabulü için 600 üyeli TBMM’de en az kaç gizli kabul oyu gerekir?
- A) 200
- B) 250
- C) 301
- D) 400
- E) 360
Doğru cevap: E
Çözüm: Anayasa m.175 anayasa değişikliğinin kabulü için üye tamsayısının en az beşte üç çoğunluğuyla gizli oy koşulunu öngörür; 600 x 3/5=360.
TBMM’de 380 oyla kabul edilen anayasa değişikliği Cumhurbaşkanınca iade edilmezse hangi işlem zorunludur?
- A) Değişiklik halkoyuna sunulmak üzere Resmî Gazete’de yayımlanır
- B) Doğrudan Cumhurbaşkanı kararnamesine dönüşür
- C) Anayasa Mahkemesi zorunlu olarak yeniden yazar
- D) Yalnız il genel meclislerinde oylanır
- E) TBMM Başkanı tek başına yürürlüğe koyar
Doğru cevap: A
Çözüm: Madde 175’te beşte üç ile üçte ikiden az çoğunlukla kabul edilen değişiklik, Cumhurbaşkanınca geri gönderilmezse halkoyuna sunulur.
TBMM’nin 400 oyla kabul ettiği anayasa değişikliği bakımından Cumhurbaşkanının yetkisi hangisidir?
- A) İstisnasız halkoylaması yasaktır
- B) Değişikliği halkoyuna sunabilir veya koşullarına göre yayımlayabilir
- C) Halkoylamasına gitmeksizin mutlaka reddeder
- D) Kanunu yalnız mahkeme kararıyla yürürlüğe sokar
- E) TBMM üyelerinin tamamını görevden alır
Doğru cevap: B
Çözüm: Anayasa m.175 üye tamsayısının üçte ikisiyle kabul edilen değişiklikte Cumhurbaşkanına halkoyuna sunma seçeneği tanır.
Anayasa değişikliğinin TBMM Genel Kurulundaki görüşme sayısı ve oylama biçimi birlikte nasıldır?
- A) Bir görüşme ve açık kabul oyu
- B) Üç görüşme ve yalnız sözlü oylama
- C) İki görüşme ve gizli kabul oyu
- D) Dört görüşme ve kura
- E) Görüşme yapılmaksızın yürütme kararı
Doğru cevap: C
Çözüm: Anayasa m.175 anayasa değişikliği tekliflerinin Genel Kurulda iki defa görüşülmesini ve kabulde gizli oy uygulanmasını düzenler.