TBMM seçimleri ile Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin olağan zaman bakımından ilişkisi nedir?
- A) Beş yılda bir aynı günde yapılmaları
- B) Meclis seçimlerinin her yıl, Cumhurbaşkanlığı seçiminin beş yılda bir yapılması
- C) Meclis seçiminin Cumhurbaşkanlığı seçiminden iki yıl sonra olması
- D) Seçimlerin ayrı ayrı yedi yıllık dönemlere bağlı olması
- E) Cumhurbaşkanlığı seçiminden önce mutlaka üç ara seçim yapılması
Doğru cevap: A
Çözüm: Anayasa m.77, TBMM ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin beş yılda bir aynı gün yapılmasını öngörür.
Anayasa madde 78’e göre olağan ara seçim için genel seçimden kural olarak en az kaç ay geçmelidir?
- A) 12 ay
- B) 30 ay
- C) 18 ay
- D) 24 ay
- E) 36 ay
Doğru cevap: B
Çözüm: Madde 78 genel seçimden otuz ay geçmedikçe olağan ara seçime gidilemeyeceğini belirtir; maddede özel istisnalar vardır.
Milletvekili boşalmalarının ara seçimi bakımından özel eşik oluşturan oranı nedir?
- A) Yüzde biri
- B) Yüzde ikisi
- C) Üye tamsayısının yüzde beşi
- D) Yüzde onu
- E) Yüzde yirmisi
Doğru cevap: C
Çözüm: Anayasa m.78 boşalan üyeliklerin üye tamsayısının yüzde beşine ulaşması hâlinde üç ay içinde ara seçim yapılmasına karar verilmesini düzenler.
Anayasa madde 78’e göre genel seçime ne kadar süre kala ara seçim yapılamaz?
- A) Üç ay
- B) Altı ay
- C) Dokuz ay
- D) Bir yıl
- E) İki yıl
Doğru cevap: D
Çözüm: Madde 78 genel seçimlere bir yıl kala ara seçimi yapılamayacağını öngörür; seçim çevresinin tamamen temsilcisiz kalması özel hükmü ayrıca ele alınır.
Savaş nedeniyle genel seçim yapılamayacaksa TBMM seçimleri hangi süreyle geriye bırakabilir?
- A) Üç ay
- B) Altı ay
- C) İki yıl
- D) Beş yıl
- E) Bir yıl
Doğru cevap: E
Çözüm: Anayasa m.78 savaş sebebiyle yeni seçimin yapılmasına imkân yoksa TBMM’nin seçimleri bir yıl geriye bırakabileceğini, neden sürerse işlemin tekrarlanabileceğini belirtir.
Yasama sorumsuzluğu en doğrudan hangi milletvekili faaliyetini korur?
- A) Meclis çalışmalarındaki oy ve sözleri
- B) Tüm özel hukuk borçlarını
- C) Kişisel ticari sözleşmelerini
- D) Görev dışı trafik fiillerini
- E) Her türlü özel malvarlığı işlemini
Doğru cevap: A
Çözüm: Anayasa m.83 yasama sorumsuzluğunu milletvekillerinin Meclis çalışmalarındaki oy ve sözleri için öngörür; genel kişisel dokunulmazlıkla karıştırılmaz.
Yasama dokunulmazlığının kaldırılması için kural olarak hangi organ karar verir?
- A) İl valiliği
- B) Türkiye Büyük Millet Meclisi
- C) Belediye meclisi
- D) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
- E) Sayıştay Genel Kurulu
Doğru cevap: B
Çözüm: Anayasa m.83 milletvekillerinin kural olarak TBMM kararı olmadan tutulamaması, sorguya çekilememesi, tutuklanamaması ve yargılanamaması güvencesini düzenler.
Yasama sorumsuzluğu ile dokunulmazlık arasındaki temel ayrım nedir?
- A) İki kurum yalnız vergi muafiyetidir
- B) Sorumsuzluk sadece belediye üyelerine tanınır
- C) Sorumsuzluk Meclisteki oy ve sözleri, dokunulmazlık belirli ceza muhakemesi işlemlerine karşı geçici güvenceyi konu alır
- D) Dokunulmazlık seçim hakkını bütünüyle kaldırır
- E) Sorumsuzluk yalnız milletvekili maaşını belirler
Doğru cevap: C
Çözüm: Anayasa m.83 iki farklı koruma getirir: yasama faaliyetindeki oy-sözlere ilişkin sorumsuzluk ile belirli işlemlere karşı dokunulmazlık.
Milletvekillerinin göreve başlarken ant içmesi hangi anayasa maddesinde düzenlenmiştir?
- A) 76. madde
- B) 87. madde
- C) 95. madde
- D) 81. madde
- E) 175. madde
Doğru cevap: D
Çözüm: Anayasa m.81 milletvekillerinin göreve başlarken edeceği andın metnini düzenler.
TBMM Genel Kurulu görüşmelerinin açıklığına ilişkin anayasal esas hangisidir?
- A) Bütün görüşmeler istisnasız gizlidir
- B) Basın her oturumda otomatik yasaktır
- C) Tutanakların tutulması yasaktır
- D) Yalnız belediye başkanı izin verirse oturum açılabilir
- E) Görüşmeler kural olarak açıktır; İçtüzük uyarınca kapalı oturum yapılabilir
Doğru cevap: E
Çözüm: Anayasa m.97 Genel Kurul görüşmelerinin açık olduğunu, ancak İçtüzük hükümleriyle kapalı oturum yapılabileceğini belirtir.
TBMM’nin çalışma usullerini belirleyen temel iç düzenleyici metin hangisidir?
- A) TBMM İçtüzüğü
- B) Belediye yönetmeliği
- C) Yargıtay içtihadı
- D) Bakanlık genelgesi
- E) Cumhurbaşkanının seçim beyannamesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Anayasa m.95 uyarınca TBMM çalışmalarını kendi yaptığı İçtüzük hükümlerine göre yürütür.
Mevcut anayasal sistemde olağan kanun teklifi konusunda hangisi doğrudur?
- A) Bütün kanun tekliflerini yalnız valiler verir
- B) Kanun teklifini milletvekilleri verir; eski Bakanlar Kurulu kanun tasarısı usulü güncel değildir
- C) Kanun teklifi verme yetkisi yalnız hâkimlerindir
- D) Kanun teklif etme yetkisi belediye encümenine aittir
- E) Cumhurbaşkanı tüm kanunları TBMM yerine doğrudan kabul eder
Doğru cevap: B
Çözüm: Anayasa m.88 güncel kanun teklif etme yetkisini milletvekillerine verir; bütçe teklifine ilişkin özel usul ayrıdır.
Cumhurbaşkanı yayımlanmasını uygun bulmadığı kanunu kural olarak hangi işlemle TBMM’ye gönderebilir?
- A) Kanunu mahkeme hükmüyle doğrudan iptal eder
- B) Kanunun tüm maddelerini tek başına yeniden yazar
- C) Gerekçe göstererek yeniden görüşülmek üzere geri gönderir
- D) TBMM üyelerinin görevine son verir
- E) Kanunu hiçbir işlem yapmadan yerel yönetime devreder
Doğru cevap: C
Çözüm: Anayasa m.89 Cumhurbaşkanına kanunları bir daha görüşülmek üzere gerekçesiyle geri gönderme yetkisi verir.
Cumhurbaşkanının geri gönderdiği sıradan bir kanunu TBMM aynen kabul etmek isterse en az kaç oy gerekir?
- A) 151
- B) 200
- C) 250
- D) 301
- E) 400
Doğru cevap: D
Çözüm: Anayasa m.89 geri gönderilen kanunun aynen kabulü için TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğunu arar; 600 üyede 301 oy gerekir.
Aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının olağan kanunları geri gönderme kuralının istisnasıdır?
- A) Medeni Kanun değişiklikleri
- B) Ceza Kanunu değişiklikleri
- C) Çevre Kanunu değişiklikleri
- D) Seçim Kanunu değişiklikleri
- E) Bütçe kanunları
Doğru cevap: E
Çözüm: Anayasa m.89 bütçe kanunlarının kanunu geri gönderme hükmüne tabi olmadığını açıkça belirtir.
Kanun teklifleri TBMM’de görüşülürken görüşme usul ve esaslarının temel düzenleyicisi hangisidir?
- A) TBMM İçtüzüğü
- B) Yargı organlarının ceza kararı
- C) Valilik genelgesi
- D) Siyasi parti tüzüğü
- E) Belediye imar planı
Doğru cevap: A
Çözüm: Anayasa m.88 kanun tekliflerinin TBMM’de görüşülme usul ve esaslarının İçtüzükle düzenleneceğini öngörür.
600 üyeli Mecliste 250 milletvekili toplantıya katılırsa, aksi anayasal hüküm bulunmadığında karar için en az kaç olumlu oy gerekir?
- A) 125
- B) 151
- C) 126
- D) 200
- E) 251
Doğru cevap: B
Çözüm: Katılanların salt çoğunluğu 126 olsa bile Anayasa m.96 karar sayısını 600 üyede hiçbir zaman 151’in altına düşürmez.
TBMM’de 400 milletvekili hazır bulunuyorsa genel karar yeter sayısı kaçtır?
- A) 151
- B) 200
- C) 201
- D) 250
- E) 301
Doğru cevap: C
Çözüm: Anayasa m.96 gereği 400 katılımcının salt çoğunluğu 201’dir; alt eşik 151 olduğundan karar için 201 oy yeterlidir.
Güncel yazılı soru denetim yolunda soru kime yöneltilir ve cevap için anayasal süre kaç gündür?
- A) TBMM Başkanına; 30 gün
- B) Cumhurbaşkanına; 7 gün
- C) Valilere; 60 gün
- D) Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara; 15 gün
- E) Anayasa Mahkemesine; 90 gün
Doğru cevap: D
Çözüm: Anayasa m.98 milletvekillerinin Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yazılı soru yöneltebildiğini ve en geç on beş gün içinde yazılı cevap süresini düzenler.
Meclis araştırması ile genel görüşme arasındaki doğru fark hangisidir?
- A) İki yol yalnız mahkemede kullanılır
- B) Araştırma kanunları yayımlar; görüşme af ilan eder
- C) Genel görüşme sadece ceza infazını düzenler
- D) Meclis araştırması sadece seçim sonucunu kesinleştirir
- E) Araştırma belli konuda incelemedir; genel görüşme konunun Genel Kurulda görüşülmesidir
Doğru cevap: E
Çözüm: Anayasa m.98 meclis araştırmasını belli bir konuda bilgi edinmek için inceleme, genel görüşmeyi ilgili konunun TBMM Genel Kurulunda görüşülmesi olarak tanımlar.