Eğitim teknolojisinin kapsamını en doğru açıklayan ifade hangisidir?
- A) Öğrenme sorunlarına uygun süreç, yöntem ve araçları birlikte tasarlama
- B) Yazılı sınavları tamamen kaldırma
- C) Öğretmen kararlarını otomatik sistemlere bırakma
- D) Dersi sadece video gösterimine dönüştürme
- E) Yalnız sınıfa daha fazla bilgisayar yerleştirme
Doğru cevap: A
Çözüm: Eğitim teknolojisi araç satın almaktan ibaret değildir; öğrenmeyi iyileştirmek için insan, yöntem, içerik, değerlendirme ve teknolojiyi sistemli biçimde bütünleştirir.
Öğretim teknolojisinin temel işlevi hangisidir?
- A) Her öğrenme sorununda aynı uygulamayı kullanmak
- B) Sınıftaki bütün kitapları zorunlu olarak kaldırmak
- C) Öğrencileri yalnız internet hızına göre gruplamak
- D) Belirli öğrenme hedeflerine ulaşmayı destekleyecek öğretimi tasarlamak ve geliştirmek
- E) Ölçme sonuçlarını öğretmenden gizlemek
Doğru cevap: D
Çözüm: Öğretim teknolojisi öğrenme hedefi, öğrenci gereksinimi, içerik, yöntem ve değerlendirmeyi uyumlu hâle getirmeye çalışır; teknoloji seçimi bu bütünün parçasıdır.
Öğretmenin ders materyaline ilişkin ilk kararını aşağıdakilerden hangisi yönlendirmelidir?
- A) Uygulamanın reklam bütçesi
- B) Aracın en yeni model olması
- C) Diğer okulların aynı aracı kullanması
- D) Öğrenme kazanımı ve öğrencilerin ihtiyaçları
- E) Sunumda en çok animasyon bulunması
Doğru cevap: D
Çözüm: Araç seçimi amaçla başlar: Öğrencinin hangi bilgi veya beceriyi kazanacağı ve mevcut koşulları belirlenmeden yalnız popülerliğe göre materyal seçmek uygun değildir.
ADDIE öğretim tasarımı modelinin ilk aşaması hangisidir?
- A) Belgelendirme
- B) Analiz
- C) Geliştirme
- D) Uygulama
- E) Değerlendirme
Doğru cevap: B
Çözüm: ADDIE, analiz, tasarım, geliştirme, uygulama ve değerlendirme aşamalarından oluşur. Öğrenci ve ihtiyaçları incelemek çözümü üretmeden önce gelir.
Öğrenme yönetim sistemi (LMS) için en uygun tanım hangisidir?
- A) Bilgisayar virüslerini temizleyen yazılım
- B) Ders içeriklerini, etkinlikleri ve öğrenci ilerlemesini yönetmeye yarayan dijital ortam
- C) Okulun elektrik tüketimini ölçen cihaz
- D) Sadece sınıf tahtasının elektronik sürümü
- E) Yalnız video dosyası sıkıştıran program
Doğru cevap: B
Çözüm: LMS, öğrenme materyallerinin sunulması, ödev ve değerlendirmelerin izlenmesi ve etkileşimin düzenlenmesi gibi öğretim süreçlerine destek verir.
Öğretmen ve öğrencilerin aynı anda çevrim içi derse katılması hangi öğrenme biçimidir?
- A) Gecikmeli ödev paylaşımı
- B) Eş zamanlı (senkron) öğrenme
- C) Bağımsız basılı çalışma
- D) Yalnız çevrim dışı okuma
- E) Eş zamansız (asenkron) öğrenme
Doğru cevap: B
Çözüm: Eş zamanlı öğrenmede katılımcılar aynı zaman diliminde etkileşim kurar; canlı ders buna örnektir. Eş zamansız ortamda katılım zamanı farklılaşabilir.
Öğrencinin kayıtlı anlatımı istediği saatte izlemesi hangi uygulamadır?
- A) Eş zamansız öğrenme
- B) Zorunlu ortak oturum
- C) Anlık video görüşmesi
- D) Eş zamanlı canlı ders
- E) Yüz yüze tartışma
Doğru cevap: A
Çözüm: Eş zamansız öğrenmede öğrenciler içerik ve görevlere farklı zamanlarda erişebilir. Kayıtlı videonun canlı iletişim gerektirmeden izlenmesi tipik bir örnektir.
Bir öğretmen önce öğrencilerin ön bilgilerini ve internet erişimini belirliyor, sonra dijital etkinliği seçiyor. Hangi tasarım kararı öne çıkar?
- A) Öğrencilerin özelliklerini yok sayma
- B) Aracın önce alınıp hedefin sonradan uydurulması
- C) İhtiyaç ve öğrenen analizi temelinde araç seçimi
- D) Yalnız sınav takvimine göre tasarım
- E) Sınıfta teknoloji kullanmama zorunluluğu
Doğru cevap: C
Çözüm: Erişim, ön bilgi ve öğrenme gereksinimlerinin belirlenmesi öğretim tasarımının analiz aşamasına dayanır. Araç, öğrenen profiline göre şekillendirilmiştir.
Bir fen öğretmeni simülasyonda sürtünme katsayısını değiştirip sonuçları öğrencilerin karşılaştırmasını istiyor. Teknoloji seçiminin başlıca pedagojik gerekçesi nedir?
- A) Öğretmene ait tüm kararları yazılıma devretme
- B) Çok animasyon izletmeyi tek amaç sayma
- C) Değişkenleri kontrollü inceleme ve neden–sonuç ilişkisi kurma
- D) Ölçme etkinliğini tamamen kaldırma
- E) Gerçek deneyin sınırlarını hiç tartışmama
Doğru cevap: C
Çözüm: Simülasyonda tek değişkeni değiştirmek, gözlem ve karşılaştırmayı kolaylaştırır. Öğretmen sonucu tartıştığında teknoloji etkinliği bilimsel düşünmeyi destekler.
Sunum slaytındaki konuyla ilgisiz hareketli süsler öğrencilerin dikkatini dağıtıyor. Mayer'in hangi ilkesi daha doğrudan uygulanmalıdır?
- A) Gereksiz sesleri daha da artırmak
- B) Öğrenen hızını tamamen engellemek
- C) Başlıksız ve işaretsiz sunum yapmak
- D) Bilgiyi daha uzun tek ekran hâline getirmek
- E) Tutarlılık (coherence): gereksiz öğeleri kaldırmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Çoklu ortamda ilgisiz metin, ses ve görseller dışarıda bırakıldığında gereksiz bilişsel yük azalabilir. Amaç daha az bilgi değil, hedefle ilgili bilgiyi öne çıkarmaktır.
Bir animasyondaki parçalar ok ve renk işaretleriyle belirginleştiriliyor. Hangi çoklu ortam ilkesi uygulanır?
- A) Gereksiz ayrıntı ekleme
- B) Tamamen rastlantısal tekrar
- C) Yalnız tek kanala yüklenme
- D) İşaretleme (signaling)
- E) Öğrencinin etkileşimini azaltma
Doğru cevap: D
Çözüm: İşaretleme, öğrenenlerin dikkatini önemli kavram ve bağlantılara yöneltir. Ok, vurgu ve bölüm başlıkları içerikteki temel örgüyü görünür kılabilir.
Uzun öğretim videosu, öğrencinin durdurabildiği kısa anlamlı bölümlere ayrılıyor. Hangi ilke desteklenir?
- A) Görsel bilgiyi gizleme
- B) Bölümlendirme (segmenting)
- C) Yalnız arka plan müziği
- D) Yakınlık ilkesini yok sayma
- E) Her şeyi aynı anda oynatma
Doğru cevap: B
Çözüm: Bölümlendirme karmaşık süreci yönetilebilir parçalara ayırır ve öğrenene ilerleme hızını denetleme olanağı sunar. Özellikle yoğun içerikte yararlı olabilir.
Bir şemadaki parça adları şemanın yanına yazılıyor; adları görmek için sayfanın sonuna gitmek gerekmiyor. Hangi ilke güçlenir?
- A) Uzamsal yakınlık
- B) İlgisiz içeriği artırma
- C) Dersin tamamını hızlandırma
- D) Tekrarlı tam metin seslendirmesi
- E) Yalnız test sonunda geri bildirim
Doğru cevap: A
Çözüm: İlgili sözcük ve resimlerin birbirine yakın yerleştirilmesi gözün iki uzak alan arasında gidip gelme yükünü azaltarak bütünleştirmeyi kolaylaştırabilir.
Öğretmen animasyona eş zamanlı sözlü açıklama ekliyor; açıklamayı animasyon bittikten sonra vermiyor. Bu düzenleme öncelikle hangisidir?
- A) Yalnız görsel hiyerarşi
- B) Aşırı süsleme
- C) Öğrenene geribildirim vermeme
- D) Zamansal yakınlık
- E) Rastgele tekrar
Doğru cevap: D
Çözüm: Zamansal yakınlık ilkesi birbiriyle ilişkili görsel ve sözlü açıklamaların zaman bakımından yakın sunulmasını önerir. Ayrı zamanlarda sunum ilişki kurmayı zorlaştırabilir.
Bir öğretmen öğrencilerin haritadaki göç yollarını karşılaştırmasını istiyor; seçtiği uygulama yalnız yol isimlerini ezberleten rozetler veriyor. En temel tasarım sorunu nedir?
- A) Haritaların yalnız analog kullanılabilmesi
- B) Öğrencilerin teknolojiye hiç dokunmaması
- C) Süreç içinde hiçbir geri bildirim verilememesi
- D) Bütün yarışma öğelerinin her durumda yasak olması
- E) Etkinlik ve ölçmenin karşılaştırma kazanımıyla hizalanmaması
Doğru cevap: E
Çözüm: Hedef karşılaştırma ve neden açıklama iken yalnız ad ezberini puanlamak uygun kanıt üretmez. Teknoloji aracının görsel olarak çekici olması hedef uyumunun yerini tutmaz.
Bir animasyonun yanındaki açıklama metni resimden iki sayfa uzakta; öğrenciler sürekli ileri geri gidiyor. İyileştirme hangi yük türünü azaltmayı amaçlar?
- A) Öğrenme için gerekli kavramsal karmaşıklığın tamamını
- B) İçeriğin her pedagojik değerini
- C) Materyalin yerleşiminden kaynaklanan gereksiz bilişsel yükü
- D) Öğrencinin tüm önceki bilgisini
- E) Yalnız sınav kaygısının biyolojik nedenlerini
Doğru cevap: C
Çözüm: İlgili metin ve görselin ayrılması gereksiz arama ve eşleştirme çabası oluşturur. Uzamsal yakınlıkla sunumdan doğan yük azaltılır; konunun özündeki güçlük yok olmaz.
Bir öğretmen işitme yetersizliği olan öğrenciler için altyazıyı kapatmayı, çünkü çoklu ortamda metin tekrarının her zaman zararlı olduğunu savunuyor. En doğru değerlendirme nedir?
- A) Erişilebilirlik ihtiyacını ilke uğruna göz ardı etmek
- B) Çoklu ortam ilkelerini erişilebilirlik gereksinimiyle birlikte yorumlayıp altyazıyı korumak
- C) Bütün videoları zorunlu olarak sessize almak
- D) Alternatif metnin altyazının bütün işlevlerini karşıladığını varsaymak
- E) İşitme gereksinimini yalnız renk değişimiyle çözmek
Doğru cevap: B
Çözüm: Eş zamanlı yinelenen metin bazı koşullarda ek yük getirebilir; ancak altyazı birçok öğrenci için temel erişim aracıdır. Tasarım ilkesi erişimi ortadan kaldırmak için kullanılmaz.
Bir öğretmen TPACK'e göre alanı ve genel öğretim yöntemlerini iyi biliyor; fakat seçtiği dijital model kavram yanılgısı üretiyor. Eksik olan kritik bütünleşme hangisidir?
- A) Yalnız klavye kullanma hızını artırma
- B) Pedagojiyi sadece bilgisayara bırakma
- C) Teknolojinin belirli konu bilgisini nasıl temsil ettiğine ilişkin teknolojik alan bilgisini değerlendirme
- D) Öğretmenin tüm alan bilgisini kaldırma
- E) Yazılımsal yeniliği tek doğruluk kanıtı sayma
Doğru cevap: C
Çözüm: Teknolojik alan bilgisi (TCK) aracın belirli kavramları nasıl gösterdiğiyle ilgilidir. TPACK'de teknoloji seçimi alanın doğru temsilinden ve öğretim amacıyla bütünleşmeden koparılamaz.
Çevrim içi ders platformu çok sayıda tıklama kaydediyor; okul bunu doğrudan derin öğrenme kanıtı sayıyor. Bu sonuç neden yetersizdir?
- A) Etkileşim sayısı tek başına kavramsal anlama ve aktarımı göstermediği için
- B) Tıklama sayısı her durumda sıfır olması gerektiği için
- C) Sistemler hiçbir veri üretemediği için
- D) Öğrenme yalnız yüz yüze gerçekleştiği için
- E) Dijital ortamda hiç ölçme yapılamadığı için
Doğru cevap: A
Çözüm: Öğrenme analitiği davranış izleri verir, fakat tıklama veya süre tek başına kazanım değildir. Kavramsal anlama uygun görev, rubrik ve öğrenci ürünüyle değerlendirilmelidir.
Okul ters yüz sınıfı deniyor ama öğrencilerin bir bölümünün evde interneti yok. Öğrenme fırsatını koruyan en uygun tasarım nedir?
- A) Ders öncesi içeriğin indirilebilir, basılı veya okulda erişilebilir alternatiflerini sağlamak
- B) Erişemeyenleri hazırlıksız diye başarısız saymak
- C) İnterneti olanları diğerlerinden tamamen ayırmak
- D) Hazırlık gereksinimini açıklamadan sürdürmek
- E) Bütün ön çalışmayı yalnız yüksek çözünürlüklü yayına bağlamak
Doğru cevap: A
Çözüm: Ters yüz sınıfın ön öğrenme aşaması bütün öğrencilere erişilebilir olmalıdır. Çevrim dışı seçenek veya okulda erişim olanağı sağlamak dijital uçurumu azaltır.