Harmanlanmış (karma) öğrenmeyi ayırt eden özellik hangisidir?
- A) Öğretmenin öğrencilerle hiç karşılaşmaması
- B) Sadece yazılı sınav yapılması
- C) Bütün öğrencilerin tek bir cihazı paylaşması
- D) Derslerin yalnızca televizyondan verilmesi
- E) Yüz yüze öğrenme ile çevrim içi öğrenme olanaklarının planlı birleşimi
Doğru cevap: E
Çözüm: Harmanlanmış öğrenme, yüz yüze ve çevrim içi etkinliklerin amaçlı bir bütünlük içinde kullanılmasını ifade eder; yalnız araç sayısının artması yeterli değildir.
Ters yüz sınıf (flipped classroom) yaklaşımında hangisi beklenir?
- A) Sınıf süresini yalnız sınav gözetimine ayırmak
- B) Öğretmenin geribildirim vermeyi bırakması
- C) Bütün uygulamaları evde, bütün anlatımı sınıfta tekrarlamak
- D) Temel içerikle ders öncesi tanışıp sınıfta uygulama ve tartışma yapmak
- E) Öğrencilerin ders öncesi hiçbir hazırlık yapmaması
Doğru cevap: D
Çözüm: Ters yüz sınıf, ilk bilgi edinmeyi ders öncesine taşıyıp sınıfta etkileşimli uygulama ve problem çözmeye daha fazla zaman ayırmayı hedefler.
Bir görselin ekran okuyucu tarafından anlaşılmasını destekleyen metin hangisidir?
- A) Animasyon geçiş süresi
- B) Salt dosya adı numarası
- C) Alternatif metin (alt metin)
- D) Görselin piksel sayısı
- E) Arka plan müziği
Doğru cevap: C
Çözüm: Alternatif metin, görselin öğrenme açısından taşıdığı önemli bilgiyi metinsel olarak sunar. Böylece ekran okuyucu kullanıcıları da içerikten yararlanabilir.
İşitme güçlüğü yaşayan öğrencinin eğitim videosunu takip etmesini doğrudan kolaylaştıran özellik nedir?
- A) Konuşma ve anlamlı sesleri aktaran altyazı
- B) Videonun başlangıcına logo ekleme
- C) Arka planda ek müzik çalma
- D) Ses düzeyini sürekli artırma
- E) Yalnız renkleri koyulaştırma
Doğru cevap: A
Çözüm: Erişilebilir altyazılar konuşmayı ve anlam taşıyan sesleri yazıyla sunar. Sadece daha yüksek ses vermek işitme erişimi için yeterli çözüm değildir.
Açık eğitim kaynağı (OER) için en uygun açıklama hangisidir?
- A) Sadece okul içi kâğıt materyal
- B) İnternette bulunan her görselin izinsiz kopyalanabilmesi
- C) Açık lisans veya kamusal statüyle ücretsiz erişim ve izinli yeniden kullanım sağlayan kaynak
- D) Yalnız ücretli hesapla görülen kaynak
- E) Her durumda kaynak göstermeden kullanılabilen içerik
Doğru cevap: C
Çözüm: Açık eğitim kaynakları uygun açık lisans veya kamusal statü sayesinde paylaşım ve belirli uyarlamaları mümkün kılar; koşullar her kaynakta kontrol edilmelidir.
Telif lisansında CC BY ibaresinin ayırt edici koşulu nedir?
- A) Materyalin yalnız basılı sunulması
- B) İçeriğin internetten kaldırılması
- C) Değişikliklerin tamamen yasaklanması
- D) Kaynağın her durumda ticari olarak yasak olması
- E) Uygun atıf yapılması
Doğru cevap: E
Çözüm: CC BY lisansı atıf şartıyla yeniden kullanım ve uyarlamaya izin verir. Farklı Creative Commons ekleri ayrı koşullar getirebildiğinden etiketin tamamı okunmalıdır.
Öğrenme hedefi ile değerlendirme sorularının aynı beceriye odaklanmasına ne denir?
- A) Ölçme gizliliği
- B) Ders dışı eğlence
- C) Hedef–öğretim–ölçme uyumu
- D) Yalnız görsel zenginlik
- E) Rastgele araç çeşitlendirme
Doğru cevap: C
Çözüm: Öğretim tasarımında kazanım, etkinlik ve ölçme birbirini desteklemelidir. Uygulama becerisi hedeflenirken yalnız terim ezberini ölçmek bu uyumu zayıflatır.
Öğretmen konuya ilişkin ekran animasyonu, sesli açıklama ve ayrıca aynı sesin uzun yazılı dökümünü eş zamanlı gösteriyor. Görsel yoğunluğu azaltmak için hangisi düşünülebilir?
- A) Tüm görsel ipuçlarını kaldırmak
- B) Sesi anlaşılmaz hâle getirmek
- C) Animasyonu hızlandırıp hiçbir seçeneği sunmamak
- D) Gereksiz eş zamanlı tam metni azaltıp erişilebilir metin seçeneğini korumak
- E) Öğrencilerin altyazı açmasını engellemek
Doğru cevap: D
Çözüm: Çoklu ortamda sesli anlatımı bire bir uzun ekran metniyle tekrarlamak görsel kanalı zorlayabilir. Erişilebilir altyazı ve transkript seçeneği kaldırılmamalıdır.
Bir sosyal bilgiler dersinde öğretmen ekran görüntüsünü yansıtmakla yetiniyor; öğrenciler kavram haritasında ortak düzenleme yapmıyor. SAMR açısından ortak belgeyi birlikte düzenlemeye geçmek hangi farkı yaratır?
- A) Yalnız ekran çözünürlüğünü artırır
- B) Dersin amaç ve ürününü değerlendirme dışı bırakır
- C) Pedagojik hedefleri otomatik gereksiz kılar
- D) Aracı kullanım biçimini değiştiren iş birliği ve yeniden tasarıma imkân verir
- E) Her durumda en üst dönüşüm düzeyini garanti eder
Doğru cevap: D
Çözüm: SAMR'de tek araç teknolojik düzeyi belirlemez; öğrencilerin ne yaptığı önemlidir. Ortak düzenleme ve eş zamanlı geribildirim görevde anlamlı değişiklikler oluşturabilir.
Öğretmen sınıfta tartışma için çevrim içi görüş panosu kullanıyor; öğrenciler kaynak göstererek başkalarının görüşlerine yanıt veriyor. Hangi kazanım ön plandadır?
- A) İş birlikli argüman geliştirme ve etkileşimli öğrenme
- B) Öğrenci yanıtlarını değerlendirmeden gizleme
- C) Kaynakların doğruluğunu sorgulamama
- D) Sadece ekrana bakma süresini uzatma
- E) Öğretmen anlatımını otomatik olarak silme
Doğru cevap: A
Çözüm: Dijital pano öğrencilerin görüşlerini gerekçelendirmesine ve birbirlerine dönüt vermesine fırsat sunabilir. Araç ancak hedeflenen tartışma etkinliğiyle değer kazanır.
Bir öğretmen sınav uygulamasını interneti olmayan öğrenciler düşünülmeden seçiyor. En belirgin sorun nedir?
- A) Aracın çoktan seçmeli soru sunması
- B) Slaytların fazla renkli olması
- C) Dijital uçurumun erişim adaletini zedelemesi
- D) Konu başlıklarının kısa tutulması
- E) Öğretmenin kayıt tutması
Doğru cevap: C
Çözüm: Cihaz, bağlantı ve erişilebilirlik farklılıkları öğrenme fırsatlarını eşitsiz hâle getirebilir. Önceden erişim analizi ve uygun alternatifler planlanmalıdır.
Bir öğretmen konuşma içeren video paylaşırken altyazı ve erişilebilir transkript de sunuyor. Hangi tasarım anlayışıyla en çok uyumludur?
- A) Tek tip öğrenen varsayımı
- B) Öğrenen tercihlerini bütünüyle kısıtlama
- C) Ölçme hedefini gizleme
- D) Yalnız teknik gösteriş
- E) Erişilebilir ve kapsayıcı öğretim tasarımı
Doğru cevap: E
Çözüm: Birden çok erişim yolu işitme engeli, dil güçlüğü veya farklı öğrenme koşullarındaki öğrencilerin içeriğe katılımını destekler. Kapsayıcılık baştan tasarlanmalıdır.
Öğretmen öğrencilerin konuyu kavrayıp kavramadığını ders ortasında dijital anketle kontrol edip sonraki örneği değiştiriyor. Bu kullanımın ilk işlevi nedir?
- A) Öğrencileri değişmez yetenek sınıflarına ayırmak
- B) Yalnız dönem sonunda not belirlemek
- C) Biçimlendirici veriye göre öğretimi uyarlamak
- D) Öğrencilerin geribildirimlerini saklamak
- E) Dersi içeriksiz eğlenceye çevirmek
Doğru cevap: C
Çözüm: Anlık yanıtlar öğrenme eksiklerine ilişkin kanıt sağlar. Öğretmenin o kanıta göre örneği veya hızı değiştirmesi süreç içi değerlendirmenin işlevidir.
Öğrenciler bir sanal laboratuvarda tüm değişkenleri aynı anda değiştirip sonucu anlamlandıramıyor. Hangi düzenleme bilimsel çıkarımı güçlendirir?
- A) Sonuç hakkında hiçbir tartışma yapmamak
- B) Daha fazla rastgele animasyon oynatmak
- C) Simülasyondaki değişkenleri açıklamadan çoğaltmak
- D) Öğrencileri yalnız yüksek puanlı sonuçlara yöneltmek
- E) Değişken kontrolünü öğreten yönerge ve aşamalı karşılaştırma görevleri eklemek
Doğru cevap: E
Çözüm: Simülasyon, bilimsel yöntemi kendiliğinden öğretmez. Değişkenleri tek tek değiştirme ve kanıta dayalı karşılaştırma görevleri modelden anlamlı çıkarım yapılmasını destekler.
Bir öğretmen SAMR'de 'en üst basamak her derste zorunludur' diyor. Bu yargı neden sorunludur?
- A) SAMR'de teknolojiye yer verilmediği için
- B) Alt düzeylerin bütün derslerde yasa dışı olduğu için
- C) Bütün öğretim amaçları aynı olduğu için
- D) Yalnız yüksek maliyetli araçlarla öğretim yapılabildiği için
- E) Teknolojik dönüşüm düzeyi amaç değil; pedagojik değer kazanıma ve bağlama göre belirlenir
Doğru cevap: E
Çözüm: SAMR görevde teknolojinin yarattığı değişimi yorumlamak için bir çerçevedir. Yerine koyma da uygun bağlamda yararlı olabilir; her etkinlikte yeniden tanımlama hedeflenmez.
Bir eğitim videosunda anlatıcı şemadaki kavramları sırayla açıklıyor; ekran aynı anda konuşmanın uzun bire bir metnini gösteriyor ve önemli şemayı daraltıyor. En isabetli iyileştirme nedir?
- A) Anlatım hızını iki katına çıkarmak
- B) Şemayı tümüyle kaldırıp görsel okumayı engellemek
- C) Öğrenciye hiçbir kontrol olanağı vermemek
- D) Temel şemayı belirginleştirip uzun tam metni isteğe bağlı erişilebilir transkript olarak sunmak
- E) Videoya daha yoğun dekoratif yazılar eklemek
Doğru cevap: D
Çözüm: Şemayla ilgisiz veya aşırı tekrarlı metin görsel dikkat kaynaklarını tüketebilir. Tam metin transkript erişim için ayrıca sunulabilir; amaç önemli içeriği gizlememektir.
Öğretmen bir yapay zekâ sisteminin hazırladığı tarih özetini kaynak kontrolü yapmadan paylaşıyor; özette yanlış tarih var. Mesleki sorumluluk açısından en uygun yol nedir?
- A) Öğrencilerden hatayı gizlemek
- B) Çıktıyı güvenilir kaynaklarla doğrulayıp hatayı düzelterek öğretim sorumluluğunu sürdürmek
- C) Kaynağı belirsiz metni asla gözden geçirmemek
- D) Yanlış bilgiyi uygulamanın kusuru diye aynen korumak
- E) Sistemin ürettiği bilgiyi kesin doğru kabul etmek
Doğru cevap: B
Çözüm: Üretken yapay zekâ ikna edici fakat yanlış bilgiler üretebilir. Öğretmen içerik doğruluğunu kontrol etmeli, belirsizliği belirtmeli ve değerlendirme kararlarını denetlemelidir.
Bir okul, öğrencilerin ders ilerleme verilerini yalnız puan tahmini için toplayıp velilerle gereksiz ayrıntıda paylaşıyor. En uygun yeniden tasarım hangisidir?
- A) Öğrencilere ilişkin açıklamayı tamamen kaldırmak
- B) Amaçla sınırlı veri toplamak, erişim yetkisini daraltmak ve yararlı öğrenme dönütü üretmek
- C) Tüm ham veriyi herkese açmak
- D) Tahmin puanını kesin akademik kimlik olarak sunmak
- E) Veri saklama süresini sınırsız ve gerekçesiz bırakmak
Doğru cevap: B
Çözüm: Öğrenme analitiği öğrenciyi damgalamak için değil desteklemek için kullanılmalıdır. Gereklilik, mahremiyet, erişim yetkisi ve anlamlı geribildirim bir arada planlanır.
Bir kaynak 'CC BY-SA' lisanslı ve öğretmen onu uyarlayıp okul paylaşım alanında yayımlamak istiyor. Hangi yükümlülük özellikle önemlidir?
- A) Uyarlanmış ürünü mutlaka gizli tutmak
- B) Lisansı tümüyle yok sayıp telif bildirmemek
- C) Uygun atıfla birlikte uyarlamayı aynı veya uyumlu paylaş-alike lisans koşuluyla yayımlamak
- D) Uyarlamanın her durumda ücretsiz satılmasını zorunlu kılmak
- E) Kaynak adını kaldırmak
Doğru cevap: C
Çözüm: CC BY-SA lisansı atıf ve uyarlamaların aynı veya uyumlu lisansla paylaşılmasını öngörür. Lisansın kapsam ve diğer koşullarını kontrol etmek gerekir.
Bir öğretmen coğrafya konusuna ilişkin sanal gezi tasarlarken öğrencilerin yön bulma becerisini ölçmek istiyor fakat sadece gezi süresini kaydediyor. Nasıl ölçmelidir?
- A) Ekrana bakma süresini tek başarı ölçütü saymak
- B) Sistem açıldıysa tüm öğrencileri başarılı ilan etmek
- C) Her öğrencinin aynı yöne bakmasını şart koşmak
- D) Öğrenciden rota seçimi ve gerekçesi gibi gözlenebilir ürün istemek
- E) Gezinin görsel kalitesini doğrudan not olarak vermek
Doğru cevap: D
Çözüm: Öğrencinin ortamda geçirdiği süre öğrenme amacıyla aynı değildir. Yön bulma için rota, karar gerekçesi ve harita yorumlama gibi doğrudan performans kanıtları gereklidir.