Bir niteliğin gözlenip sayı veya sembollerle ifade edilmesine ne ad verilir?
- A) Değerlendirme
- B) Karar verme
- C) Ölçme
- D) Program geliştirme
- E) Ölçüt belirleme
Doğru cevap: C
Çözüm: Ölçme, bir özelliği belirli kurallarla gözleyerek sayı veya sembolle ifade etmektir; sonuçtan karar çıkarma değerlendirme aşamasıdır.
Bir ölçme sonucunun bir ölçütle karşılaştırılıp karar verilmesi hangi kavramdır?
- A) Doğrudan ölçme
- B) Ham puan
- C) Değerlendirme
- D) Ölçme birimi
- E) Madde yazma
Doğru cevap: C
Çözüm: Değerlendirme, ölçme sonucu ile bir ölçütü karşılaştırmayı ve buna göre değer yargısı veya karar oluşturmayı içerir.
Ölçme sonuçlarının karşılaştırıldığı önceden tanımlanmış referans düzeye ne denir?
- A) Ölçüt
- B) Güvenirlik katsayısı
- C) Puan dağılımı
- D) Ölçüm hatası
- E) Madde kökü
Doğru cevap: A
Çözüm: Ölçüt, başarı veya yeterliğe karar verirken ölçümün karşılaştırıldığı kabul edilen düzeydir; ölçme sonucuyla aynı değildir.
Bir dersten başarılı sayılmak için herkesin en az 60 almasının istendiği değerlendirmede hangi ölçüt kullanılır?
- A) Bağıl ölçüt
- B) Norm grubunun ortalaması
- C) Yüzdelik sıra
- D) Sınıftaki en yüksek puan
- E) Mutlak ölçüt
Doğru cevap: E
Çözüm: Mutlak ölçüt, grubun başarı dağılımından bağımsız önceden belirlenir; 60 barajı grubun ortalamasına göre değişmez.
Başarı kararının sınıf ortalaması ve öğrencilerin birbirine göre konumuna dayanması hangi ölçüt türüdür?
- A) Değişmez baraj
- B) Mutlak ölçüt
- C) Sabit hedef
- D) Bağıl ölçüt
- E) Önceden belirlenmiş kesme puanı
Doğru cevap: D
Çözüm: Bağıl ölçütte karar ölçülen grubun dağılımına veya öğrencilerin göreli konumuna bağlıdır; grup değişince sınır da değişebilir.
Öğrencinin boyunun metreyle belirlenmesi hangi ölçme türüne örnektir?
- A) Norma dayalı değerlendirme
- B) Türetilmiş ölçme
- C) Örtük program
- D) Dolaylı ölçme
- E) Doğrudan ölçme
Doğru cevap: E
Çözüm: Boy uzunluğu ilgili özellik doğrudan gözlenerek uygun bir birimle belirlenebildiği için doğrudan ölçme örneğidir.
Öğrencinin matematik becerisinin test sorularına verdiği yanıtlardan belirlenmesi hangi ölçme türüdür?
- A) Türetilmiş ölçme
- B) Ölçütün değiştirilmesi
- C) Sadece sınıflama
- D) Doğrudan ölçme
- E) Dolaylı ölçme
Doğru cevap: E
Çözüm: Bilgi veya beceri doğrudan gözlenemediğinde cevap ve davranış göstergelerinden sonuç çıkarılır; bu dolaylı ölçmedir.
Öğretmen ünite işlenirken kısa yoklamalarla hataları belirleyip ertesi derste ek örnek veriyorsa hangi değerlendirme türünü kullanır?
- A) Bağıl değerlendirmeyle sıralama
- B) Yalnız düzey belirleyici son sınav
- C) Tanılayıcı değerlendirme ile yalnız başlangıç düzeyi belirleme
- D) Biçimlendirici (süreç odaklı) değerlendirme
- E) Yalnız belge ve sertifika verme
Doğru cevap: D
Çözüm: Biçimlendirici değerlendirme öğretim devam ederken öğrenme kanıtlarını geri bildirim ve öğretimi düzenleme amacıyla kullanır.
Dönem bitiminde bir dersin hedeflerine ne düzeyde ulaşıldığını belirleyip nihai başarı kararı vermek hangi değerlendirmedir?
- A) Öğretim öncesi hazırbulunuşluk yoklaması
- B) Süreç içinde anlık dönüt
- C) Ön değerlendirme
- D) Yalnız başlangıç tanılama
- E) Düzey belirleyici (sonuç) değerlendirme
Doğru cevap: E
Çözüm: Düzey belirleyici değerlendirme dönem veya öğretim birimi sonunda erişilen öğrenme düzeyini saptayıp karar vermeye yönelir.
30 öğrencinin 18'inin doğru yanıtladığı maddenin güçlük indeksi (p) kaçtır?
- A) 0,18
- B) 0,60
- C) 0,40
- D) 0,90
- E) 0,30
Doğru cevap: B
Çözüm: Madde güçlük indeksi p = doğru yanıtlayan öğrenci sayısı / toplam öğrenci sayısıdır. Burada 18/30 = 0,60 bulunur.
Güçlük indeksi 0,85 olan maddeyle 0,25 olan madde karşılaştırılırsa hangisi genellikle daha kolaydır?
- A) İkisi her zaman eşit güçlükte
- B) Örneklem büyüklüğü bilinmeden hiç yorumlanamaz
- C) p değeri güçlük hakkında bilgi vermez
- D) p = 0,85 olan madde
- E) p = 0,25 olan madde
Doğru cevap: D
Çözüm: p, doğru yanıt oranıdır; p yüksek olduğunda daha çok öğrenci doğru yanıtlamış, madde gözlenen grupta daha kolay olmuştur.
Üst grupta 20 kişiden 16'sı, alt grupta 20 kişiden 6'sı doğru yanıtlıyorsa basit ayırt edicilik indeksi D kaçtır?
- A) 0,80
- B) 0,50
- C) 1,10
- D) 0,25
- E) 0,10
Doğru cevap: B
Çözüm: D = (üst doğru / üst n) − (alt doğru / alt n) = 16/20 − 6/20 = 0,80 − 0,30 = 0,50'dir.
Bir maddenin üst başarı grubundan daha az, alt başarı grubundan daha fazla doğru yanıt alması nasıl değerlendirilir?
- A) Negatif ayırt edicilik; madde incelenmelidir
- B) Yüksek pozitif ayırt edicilik
- C) Üst grubun kesinlikle başarılı olması
- D) Mutlaka çok yüksek geçerlik
- E) Her durumda ideal madde
Doğru cevap: A
Çözüm: Üst grubun doğru yanıt oranı alt grubunkinden düşükse D negatiftir; anahtar, ifade veya ölçülen beceri bakımından kontrol gerekir.
Puanlar 3, 5, 7, 9 ve 11 ise aritmetik ortalama kaçtır?
Doğru cevap: B
Çözüm: Aritmetik ortalama puanların toplamının sayıya bölünmesidir: (3+5+7+9+11)/5 = 35/5 = 7.
Bir sınav her uygulanışta neredeyse aynı puanları veriyor ancak hedeflenen problem çözme yerine yalnız tanım ezberini ölçüyor. En doğru yorum hangisidir?
- A) Öğrenme çıktısı ölçme yorumunda önemsizdir
- B) Puanlar tutarlı olabilir ama hedefe yönelik geçerlik kanıtı zayıftır
- C) Tutarlı puan her amaç için doğru karar sağlar
- D) Tanım ezberi her zaman problem çözmeye eşdeğerdir
- E) Yüksek güvenirlik tek başına geçerliği kesinleştirir
Doğru cevap: B
Çözüm: Güvenirlik tutarlılıkla, geçerlik ise belirli amaçla yapılan yorumun dayanaklarıyla ilgilidir; tutarlılık hedef uyumunu garanti etmez.
Bir öğretmen her öğrenciye puanlama anahtarını uygularken yanlışlıkla tam 3 puan ekliyor. Hata türü ve sonucu için hangi ifade doğrudur?
- A) Sistematik hata; yalnız yazısı güzel öğrencilere eklenir
- B) Sabit hata; tüm puanları aynı miktarda kaydırır
- C) Geçerlik artışı; puanların tamamı doğru olur
- D) Tesadüfi hata; her puana farklı miktarda etki eder
- E) Madde ayırt ediciliği; sonuç otomatik yükselir
Doğru cevap: B
Çözüm: Herkese aynı miktarda puan eklenmesi sabit hatadır. Puan düzeyi kayar; sıralamanın değişmemesi puanın doğru olduğu anlamına gelmez.
Yazısı düzgün öğrencilerin yanıtı içerikçe aynı olsa bile öğretmenin sistemli biçimde daha yüksek puan verdiği durumda hangi sorun vardır?
- A) Puanlayıcılar arası kusursuz uyum
- B) Herkese aynı miktarda sabit puan eklenmesi
- C) Kapsam geçerliğinin zorunlu artışı
- D) Tamamen tesadüfi ve yönü değişken hata
- E) Ölçülmek istenmeyen özellikten kaynaklanan sistematik yanlılık
Doğru cevap: E
Çözüm: Yazı güzelliğinin ders başarısı puanına düzenli olarak yansıması, ilgili hedef dışı özellikten kaynaklanan sistematik hatadır.
Üst grupta 20 öğrenciden 18'i, alt grupta 20 öğrenciden 6'sı bir maddeyi doğru yaptı. Bu iki gruba göre p ve D değerleri hangisidir?
- A) p = 0,60 ve D = 0,60
- B) p = 0,60 ve D = 0,30
- C) p = 0,60 ve D = −0,60
- D) p = 0,30 ve D = 0,60
- E) p = 0,90 ve D = 0,60
Doğru cevap: A
Çözüm: p = (18+6)/40 = 24/40 = 0,60; D = 18/20 − 6/20 = 0,90 − 0,30 = 0,60 olarak hesaplanır.
Bir maddede üst grupta doğru oranı 0,40, alt grupta 0,70 ise ayırt edicilik indeksine ilişkin en doğru yorum hangisidir?
- A) D = +1,10; madde kusursuzdur
- B) D = +0,30; madde güçlü biçimde ayırt eder
- C) D = −1,10; işlem her zaman böyledir
- D) D = −0,30; madde anahtarı ve ifadesi incelenmelidir
- E) D = 0; iki grup eşittir
Doğru cevap: D
Çözüm: D = üst doğru oranı − alt doğru oranı = 0,40 − 0,70 = −0,30'dur; negatif değer madde/anahtar incelemesini gerektirir.
Bir maddeyi öğrencilerin %98'i doğru yapmış ve üst-alt gruplar arasındaki doğru oranı farkı çok küçük kalmışsa hangi yorum daha uygundur?
- A) Madde mutlaka en yüksek ayırt ediciliğe sahiptir
- B) Madde çok kolay olduğundan grupları ayırma gücü düşük kalmış olabilir
- C) Madde güçlüğü 0,02'dir
- D) Alt gruptakilerin tamamı yanıtı yanlışlamıştır
- E) Güvenirliği her zaman sıfırdır
Doğru cevap: B
Çözüm: Çok yüksek p, maddeyi hemen herkesin doğru yanıtladığını gösterir; grup farkı küçükse ayırt edicilik sınırlı olabilir.