Puanlamanın puanlayanın kişisel görüşünden mümkün olduğunca bağımsız yapılması hangi özelliktir?
- A) Değişkenlik
- B) Objektiflik (nesnellik)
- C) Kapsam geçerliği
- D) Madde güçlüğü
- E) Bağıl değerlendirme
Doğru cevap: B
Çözüm: Objektiflik puanlama ve uygulamanın kişisel yorumlardan etkilenmemesine odaklanır; açık puanlama ölçütleri bunu destekler.
Bir testin hazırlama, uygulama ve puanlama açısından pratik olması hangi özelliktir?
- A) Yapı geçerliği
- B) Kullanışlılık
- C) Bağıl ölçüt
- D) Ayırt edicilik
- E) Yordama geçerliği
Doğru cevap: B
Çözüm: Kullanışlılık zaman, maliyet, uygulama ve puanlama kolaylığını içerir; çok pratik bir araç yine de geçersiz olabilir.
Ölçümlerin tamamını aynı yönde ve aynı miktarda kaydıran hata hangi türdür?
- A) Madde ayırt ediciliği
- B) Tesadüfi hata
- C) Sıralama hatası
- D) İstatistiksel örnekleme
- E) Sabit hata
Doğru cevap: E
Çözüm: Her öğrenciye gerçek puanından iki puan fazla verilmesi sabit hata örneğidir; sapma tüm ölçümlerde aynı yönde ve miktardadır.
Yalnız bazı gruplar veya özelliklerle ilişkili olarak puanı belli yönde etkileyen hata hangi türdür?
- A) Sistematik hata
- B) Ortanca
- C) Madde güçlüğü
- D) Tesadüfi hata
- E) Sabit hata
Doğru cevap: A
Çözüm: Bir yazılı sınavda güzel yazan öğrencilere fazladan puan verilmesi, ölçülmek istenmeyen özellikten kaynaklanan sistematik yanlılıktır.
Önceden yönü ve miktarı kestirilemeyen değişken etkilerle ortaya çıkan ölçme hatası hangi türdür?
- A) Kapsam örneklemesi
- B) Mutlak değerlendirme
- C) Tesadüfi hata
- D) Sistematik hata
- E) Sabit hata
Doğru cevap: C
Çözüm: Anlık dikkat dalgalanması veya ortam gürültüsü gibi düzensiz etkiler tesadüfi hatalara neden olabilir ve güvenirliği azaltabilir.
Öğretim başlamadan öğrencilerin ön bilgilerini belirlemek amacıyla yapılan değerlendirme hangisidir?
- A) Bağıl dereceleme
- B) Tanılayıcı (ön) değerlendirme
- C) Düzey belirleyici değerlendirme
- D) Sonuç odaklı sıralama
- E) Yalnız sertifika verme
Doğru cevap: B
Çözüm: Tanılayıcı değerlendirme öğrencinin başlangıç bilgi ve eksiklerini belirleyerek öğretimin nasıl planlanacağına veri sağlar.
Bir ölçme aracının iki eşdeğer formunun puanları arasındaki ilişki hangi güvenirliği inceler?
- A) Yalnız test-tekrar test
- B) Ölçüt belirleme
- C) Sadece kapsam geçerliği
- D) Aritmetik ortalama
- E) Eşdeğer/paralel formlar güvenirliği
Doğru cevap: E
Çözüm: Paralel form yaklaşımı eşdeğer iki ölçme formunun puan tutarlılığını değerlendirir; formların gerçekten benzer güçlükte olması önemlidir.
Doğru-yanlış biçiminde 0–1 puanlanan maddelerin iç tutarlılığı için sık kullanılan katsayı hangisidir?
- A) KR-20
- B) Ranj
- C) z puanı
- D) Medyan
- E) Yüzdelik sıra
Doğru cevap: A
Çözüm: KR-20, iki kategorili puanlanan maddelerin iç tutarlılığına ilişkin bir güvenirlik katsayısıdır; maddelerin ölçtüğü yapıyla uyum gerekir.
Çok dereceli puanlanan bir ölçeğin maddeleri arasındaki iç tutarlılığı incelemek için hangi katsayı sık kullanılır?
- A) Madde güçlüğü p
- B) Yüzdelik sıra
- C) Ranj
- D) Ortanca
- E) Cronbach alfa
Doğru cevap: E
Çözüm: Cronbach alfa, çok maddeli ölçeklerin iç tutarlılığına ilişkin yaygın bir katsayıdır; tek başına ölçeğin tek boyutluluğunu kanıtlamaz.
Açık uçlu yanıtları iki öğretmen farklı puanlıyor. Puanlayıcı etkisini izlemek için en uygun kontrol hangisidir?
- A) Puanlayıcılar arası uyum
- B) Kapsamın tamamen değiştirilmesi
- C) Yalnız testin bitiş süresi
- D) Maddenin p değerini sıfırlama
- E) Sadece öğrenci devamsızlığı
Doğru cevap: A
Çözüm: Puanlayıcılar arası uyum, aynı performansın farklı puanlayıcılarca tutarlı değerlendirilip değerlendirilmediğini gösterir.
Bir proje için araştırma, çözüm ve sunum boyutlarına ayrı ölçüt ve puan verilmesi hangi dereceli puanlama anahtarıdır?
- A) Yalnız kontrol listesi
- B) Norm grubu
- C) Sadece cevap anahtarı
- D) Bütüncül rubrik
- E) Analitik rubrik
Doğru cevap: E
Çözüm: Analitik rubrik performansı alt ölçütlerine ayırarak her ölçüt için düzey ve puan verir; bütüncül rubrik tek genel düzey kullanır.
Bir kompozisyonun tüm niteliğini tek genel performans düzeyinde değerlendiren puanlama aracı hangisidir?
- A) Mutlak ölçüt
- B) Madde güçlüğü tablosu
- C) Bütüncül rubrik
- D) Sınıflama ölçeği
- E) Analitik rubrik
Doğru cevap: C
Çözüm: Bütüncül rubrik ürün veya performansı alt bileşenleri ayrı ayrı puanlamadan tek genel kalite düzeyine yerleştirir.
Öğrencinin çalışmalarını gelişimi gösterecek biçimde zaman içinde biriktirdiği değerlendirme dosyası hangisidir?
- A) Yalnız yoklama listesi
- B) Sadece yıllık ders planı
- C) Tek seferlik çoktan seçmeli sınav
- D) Portfolyo (ürün seçki dosyası)
- E) Madde analizi çizelgesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Portfolyo farklı zamanlarda üretilen çalışmaların seçilip değerlendirilmesiyle öğrencinin gelişim ve öğrenme sürecini görünür kılar.
İki öğretmen aynı kompozisyonu çok farklı puanlıyor. Ölçme aracını iyileştirmek için hangi ilk adım en uygundur?
- A) Puanlayıcılara hiçbir ölçüt vermemek
- B) Yalnız öğrenci adlarını yüksek sesle okumak
- C) Sonuçları karşılaştırmadan puanlamayı sürdürmek
- D) Ölçütleri açık analitik rubrikle tanımlayıp örnek kâğıtlarla ortak puanlama yapmak
- E) Soru kapsamını rastgele daraltmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Açık ölçütler ve örneklerle ortak kalibrasyon, puanlayıcı yorumlarının neden olduğu puan farklarını azaltabilir.
Bir öğrencinin dönem içindeki ilerlemesini yalnız tek final puanına göre yorumlamak isteniyor. Gelişimi daha güçlü göstermek için hangi kanıt dizisi uygundur?
- A) Bir günlük yoklama listesi
- B) Sadece öğrencinin okul numarası
- C) Farklı tarihlerdeki çalışmalar, dönütler ve yansıtmalardan oluşan portfolyo
- D) Öğrencinin sınıftaki oturma planı
- E) Yalnız son sınavın ham puanı
Doğru cevap: C
Çözüm: Gelişim zaman içinde izlenmek isteniyorsa portfolyo gibi çoklu ve tarihsel kanıtlar tek noktadaki puandan daha fazla bilgi sunar.
Aynı test iki hafta arayla uygulanınca puanlar yüksek ilişkili çıkıyor, fakat açık uçlu ürünler farklı öğretmenlerce çok farklı notlandırılıyor. Hangi sonuç daha doğrudur?
- A) Her iki gözlem de yalnız madde güçlüğüdür
- B) Puanlayıcı farkı geçerlik için hiçbir zaman önemli değildir
- C) Tüm güvenirlik türleri aynı katsayıya zorunlu eşittir
- D) Test-tekrar test yüksekse puanlayıcı farkı imkânsızdır
- E) Zamana göre kararlılık yüksek, puanlayıcılar arası tutarlılık düşük olabilir
Doğru cevap: E
Çözüm: Güvenirliğin zamana karşı kararlılık ve puanlayıcılar arası uyum gibi farklı yönleri vardır; birinin yüksek olması ötekini garanti etmez.
Bir öğretmen sınıf ortalamasını ölçüt alarak başarısız sayılan öğrencileri, önceden ilan edilmiş 60 puan barajıyla aynı kabul ediyor. Hangi farkı gözden kaçırmaktadır?
- A) Bağıl ve mutlak ölçütün farklı referanslara dayanmasını
- B) Geçerliğin yalnız puan sayısından oluşmasını
- C) Mutlak ölçütün her sınavda rastgele değişmesini
- D) İki yöntemde referansın her zaman grup ortalaması olmasını
- E) Bağıl ölçütün hiçbir sıralama yapmamasını
Doğru cevap: A
Çözüm: Sınıf ortalaması gruba bağlı bir referanstır; önceden belirlenmiş 60 barajı ise gruptan bağımsız mutlak ölçüttür.
Bir yazılıda dil bilgisi yerine bilimsel düşünme ölçülmek istenirken dil becerisi zayıf öğrenci karmaşık soru cümleleri nedeniyle başarısız oluyor. En temel risk hangisidir?
- A) Ölçekte gerçek sıfır bulunması
- B) Puanlamanın yalnız hızdan oluşması
- C) Ölçülmek istenmeyen dil güçlüğünün puan yorumuna karışması
- D) Madde güçlüğünün mutlaka sıfır çıkması
- E) Hedeflenen bilimsel düşünmenin mutlaka artması
Doğru cevap: C
Çözüm: Hedef dışı dil karmaşıklığı öğrencinin bilimsel düşünmesini göstermesini engelleyebilir; bu durum puan yorumunun geçerliğini zayıflatabilir.
Performans değerlendirmesinde bazı öğrencilere erişilebilir sunum biçimi sağlanması, hedeflenen düşünme becerisi aynı kaldığı sürece hangi ilkeyi destekler?
- A) Öğrencileri kişiliğine göre notlandırma
- B) Gereksinimleri dikkate almadan herkese aynı engeli koyma
- C) Hakkaniyet ve yapıyla ilişkili kanıt toplama
- D) Öğrenme çıktısını rastgele kaldırma
- E) Puanlamayı tamamıyla ölçütsüz bırakma
Doğru cevap: C
Çözüm: Ölçülen beceri korunurken erişim engellerini azaltmak farklı öğrencilerin gerçekten aynı yapıyı gösterebilmesini destekler.
Bir sınıfta p = 0,50 ve D = 0,45 olan madde ile p = 0,95 ve D = 0,05 olan madde karşılaştırılırsa hangisi seçme amacı için genellikle daha uygundur?
- A) p = 0,50 ve D = 0,45 olan madde
- B) Yalnız p değeri yüksek olan madde
- C) D değerinin değerlendirmede hiç anlamı yoktur
- D) p = 0,95 ve D = 0,05 olan madde
- E) Her ikisi her zaman aynı derecede ayırt eder
Doğru cevap: A
Çözüm: Seçme amacıyla üst-alt başarı gruplarını daha iyi ayıran pozitif D önemlidir; p=0,50 ve D=0,45 maddesi bu açıdan daha güçlüdür.