Bir niteliğin gözlenip sayı veya sembollerle ifade edilmesine ne ad verilir?
- A) Değerlendirme
- B) Karar verme
- C) Ölçme
- D) Program geliştirme
- E) Ölçüt belirleme
Doğru cevap: C
Çözüm: Ölçme, bir özelliği belirli kurallarla gözleyerek sayı veya sembolle ifade etmektir; sonuçtan karar çıkarma değerlendirme aşamasıdır.
Bir ölçme sonucunun bir ölçütle karşılaştırılıp karar verilmesi hangi kavramdır?
- A) Doğrudan ölçme
- B) Ham puan
- C) Değerlendirme
- D) Ölçme birimi
- E) Madde yazma
Doğru cevap: C
Çözüm: Değerlendirme, ölçme sonucu ile bir ölçütü karşılaştırmayı ve buna göre değer yargısı veya karar oluşturmayı içerir.
Ölçme sonuçlarının karşılaştırıldığı önceden tanımlanmış referans düzeye ne denir?
- A) Ölçüt
- B) Güvenirlik katsayısı
- C) Puan dağılımı
- D) Ölçüm hatası
- E) Madde kökü
Doğru cevap: A
Çözüm: Ölçüt, başarı veya yeterliğe karar verirken ölçümün karşılaştırıldığı kabul edilen düzeydir; ölçme sonucuyla aynı değildir.
Bir dersten başarılı sayılmak için herkesin en az 60 almasının istendiği değerlendirmede hangi ölçüt kullanılır?
- A) Bağıl ölçüt
- B) Norm grubunun ortalaması
- C) Yüzdelik sıra
- D) Sınıftaki en yüksek puan
- E) Mutlak ölçüt
Doğru cevap: E
Çözüm: Mutlak ölçüt, grubun başarı dağılımından bağımsız önceden belirlenir; 60 barajı grubun ortalamasına göre değişmez.
Başarı kararının sınıf ortalaması ve öğrencilerin birbirine göre konumuna dayanması hangi ölçüt türüdür?
- A) Değişmez baraj
- B) Mutlak ölçüt
- C) Sabit hedef
- D) Bağıl ölçüt
- E) Önceden belirlenmiş kesme puanı
Doğru cevap: D
Çözüm: Bağıl ölçütte karar ölçülen grubun dağılımına veya öğrencilerin göreli konumuna bağlıdır; grup değişince sınır da değişebilir.
Öğrencinin boyunun metreyle belirlenmesi hangi ölçme türüne örnektir?
- A) Norma dayalı değerlendirme
- B) Türetilmiş ölçme
- C) Örtük program
- D) Dolaylı ölçme
- E) Doğrudan ölçme
Doğru cevap: E
Çözüm: Boy uzunluğu ilgili özellik doğrudan gözlenerek uygun bir birimle belirlenebildiği için doğrudan ölçme örneğidir.
Öğrencinin matematik becerisinin test sorularına verdiği yanıtlardan belirlenmesi hangi ölçme türüdür?
- A) Türetilmiş ölçme
- B) Ölçütün değiştirilmesi
- C) Sadece sınıflama
- D) Doğrudan ölçme
- E) Dolaylı ölçme
Doğru cevap: E
Çözüm: Bilgi veya beceri doğrudan gözlenemediğinde cevap ve davranış göstergelerinden sonuç çıkarılır; bu dolaylı ölçmedir.
Yolun zamana bölünmesiyle hızın hesaplanması hangi ölçme türüne örnektir?
- A) Dolaylı ölçme
- B) Doğrudan ölçme
- C) Nitel gözlem
- D) Türetilmiş ölçme
- E) Mutlak değerlendirme
Doğru cevap: D
Çözüm: Hız, iki ayrı ölçme sonucu olan yol ve zaman kullanılarak hesaplandığı için türetilmiş ölçmenin tipik örneğidir.
Öğrencilerin kan gruplarının A, B, AB ve 0 olarak belirtilmesi hangi ölçek düzeyidir?
- A) Sıralama
- B) Eşit aralık
- C) Standart puan
- D) Sınıflama (adlandırma)
- E) Eşit oran
Doğru cevap: D
Çözüm: Kan grupları kategorileri birbirinden ayırır; kategoriler arasında büyüklük sırası veya aritmetik uzaklık bulunmaz.
Öğrencilerin yarışmada birinci, ikinci ve üçüncü olarak sıralanması hangi ölçek düzeyidir?
- A) Sıralama
- B) Türetilmiş ölçek
- C) Eşit oran
- D) Eşit aralık
- E) Sınıflama
Doğru cevap: A
Çözüm: Sıralama ölçeğinde büyüklük sırası bilinir fakat iki sıra arasındaki uzaklığın eşit olduğu varsayılamaz.
Sıfır noktasının yokluğu değil uzlaşımsal olması nedeniyle oran kurulamayan sıcaklık ölçeği hangisidir?
- A) Eşit aralıklı ölçek
- B) Mutlak oran ölçeği
- C) Eşit oranlı ölçek
- D) Sıralama ölçeği
- E) Sınıflama ölçeği
Doğru cevap: A
Çözüm: Santigrat sıcaklıkta eşit derecelik farklar karşılaştırılabilir ancak sıfır mutlak yokluk olmadığından 20°C, 10°C'nin iki katı sıcaklık değildir.
Uzunluk ve kütle gibi gerçek sıfır noktasına sahip nicelikler hangi ölçekle ifade edilebilir?
- A) Yalnız kategori ölçeği
- B) Sıralama ölçeği
- C) Eşit oranlı ölçek
- D) Sınıflama ölçeği
- E) Eşit aralıklı ölçek
Doğru cevap: C
Çözüm: Gerçek sıfırın bulunduğu eşit oranlı ölçekte yalnız farklar değil, oranlar da anlamlı biçimde yorumlanabilir.
Bir ölçme aracının ölçmeyi amaçladığı özelliği gerçekten ölçme derecesine ne denir?
- A) Aritmetik ortalama
- B) Geçerlik
- C) Standart sapma
- D) Güvenirlik
- E) Kullanışlılık
Doğru cevap: B
Çözüm: Geçerlik, belirli amaçla yapılan puan yorumlarının dayanaklı olup olmadığını ifade eder; yalnız puanların tutarlı olması yetmez.
Bir ölçme aracının tesadüfi hatalardan görece arınmış tutarlı sonuçlar vermesi hangi özelliktir?
- A) Kapsam
- B) İçerik dağılımı
- C) Yordama
- D) Güvenirlik
- E) Geçerlik
Doğru cevap: D
Çözüm: Güvenirlik ölçme sonuçlarının tutarlılığı ve tesadüfi hatalara karşı kararlılığıyla ilgilidir; amaçlanan yapıyı ölçtüğünü tek başına garanti etmez.
Puanlamanın puanlayanın kişisel görüşünden mümkün olduğunca bağımsız yapılması hangi özelliktir?
- A) Değişkenlik
- B) Objektiflik (nesnellik)
- C) Kapsam geçerliği
- D) Madde güçlüğü
- E) Bağıl değerlendirme
Doğru cevap: B
Çözüm: Objektiflik puanlama ve uygulamanın kişisel yorumlardan etkilenmemesine odaklanır; açık puanlama ölçütleri bunu destekler.
Bir testin hazırlama, uygulama ve puanlama açısından pratik olması hangi özelliktir?
- A) Yapı geçerliği
- B) Kullanışlılık
- C) Bağıl ölçüt
- D) Ayırt edicilik
- E) Yordama geçerliği
Doğru cevap: B
Çözüm: Kullanışlılık zaman, maliyet, uygulama ve puanlama kolaylığını içerir; çok pratik bir araç yine de geçersiz olabilir.
Ölçümlerin tamamını aynı yönde ve aynı miktarda kaydıran hata hangi türdür?
- A) Madde ayırt ediciliği
- B) Tesadüfi hata
- C) Sıralama hatası
- D) İstatistiksel örnekleme
- E) Sabit hata
Doğru cevap: E
Çözüm: Her öğrenciye gerçek puanından iki puan fazla verilmesi sabit hata örneğidir; sapma tüm ölçümlerde aynı yönde ve miktardadır.
Yalnız bazı gruplar veya özelliklerle ilişkili olarak puanı belli yönde etkileyen hata hangi türdür?
- A) Sistematik hata
- B) Ortanca
- C) Madde güçlüğü
- D) Tesadüfi hata
- E) Sabit hata
Doğru cevap: A
Çözüm: Bir yazılı sınavda güzel yazan öğrencilere fazladan puan verilmesi, ölçülmek istenmeyen özellikten kaynaklanan sistematik yanlılıktır.
Önceden yönü ve miktarı kestirilemeyen değişken etkilerle ortaya çıkan ölçme hatası hangi türdür?
- A) Kapsam örneklemesi
- B) Mutlak değerlendirme
- C) Tesadüfi hata
- D) Sistematik hata
- E) Sabit hata
Doğru cevap: C
Çözüm: Anlık dikkat dalgalanması veya ortam gürültüsü gibi düzensiz etkiler tesadüfi hatalara neden olabilir ve güvenirliği azaltabilir.
Öğretim başlamadan öğrencilerin ön bilgilerini belirlemek amacıyla yapılan değerlendirme hangisidir?
- A) Bağıl dereceleme
- B) Tanılayıcı (ön) değerlendirme
- C) Düzey belirleyici değerlendirme
- D) Sonuç odaklı sıralama
- E) Yalnız sertifika verme
Doğru cevap: B
Çözüm: Tanılayıcı değerlendirme öğrencinin başlangıç bilgi ve eksiklerini belirleyerek öğretimin nasıl planlanacağına veri sağlar.