İdealar, evrensel doğrular ve ahlaki değerleri eğitimin merkezine alan felsefi akım hangisidir?
- A) İdealizm
- B) Varoluşçuluk
- C) Realizm
- D) Pragmatizm
- E) Natüralizm
Doğru cevap: A
Çözüm: İdealizm düşünceyi, zihinsel-ahlaki değerleri ve evrensel doğruları öne çıkarır. Eğitimde karakter ve ideal değerlerle ilişki kurar; realizmden ayrılır.
Nesnel dış dünyanın öğrenilmesinde gözlem ve aklı öne çıkaran felsefi yaklaşım hangisidir?
- A) Sofizm
- B) Realizm
- C) Nihilizm
- D) Varoluşçuluk
- E) İdealizm
Doğru cevap: B
Çözüm: Realizm dış dünyanın bireyden bağımsız varlığını, nesnel bilgiyi ve gözleme dayalı incelemeyi vurgular. Bu yönüyle idealizmden ayrılır.
Bilginin değerini uygulamadaki sonuçları ve deneyimle ilişkilendiren akım hangisidir?
- A) Pragmatizm
- B) Dogmatizm
- C) Şüphecilik
- D) Mutlak idealizm
- E) İdealizm
Doğru cevap: A
Çözüm: Pragmatizm deneyim ve eylemin sonuçları üzerinde durur. Eğitimde problem çözme ve yaşayarak öğrenmeye ağırlık verilmesi bu yaklaşımla uyumludur.
Bireyin özgür seçimini ve kendi yaşamına anlam verme sorumluluğunu vurgulayan yaklaşım hangisidir?
- A) Varoluşçuluk
- B) Esasicilik
- C) Katı davranışçılık
- D) Daimicilik
- E) Ekonomik determinizm
Doğru cevap: A
Çözüm: Varoluşçu eğitim düşüncesi kişisel seçim, özgünlük ve sorumluluk üzerinde durur. Her bireyin tek biçimli değer ve yaşam modeline zorlanmasına mesafelidir.
Değişmeyen evrensel doğruların ve klasik eserlerin öğrenilmesini önemseyen eğitim felsefesi hangisidir?
- A) Yapılandırmacılık
- B) Yeniden kurmacılık
- C) İlerlemecilik
- D) Daimicilik
- E) Durumsal öğrenme
Doğru cevap: D
Çözüm: Daimicilik, zaman üstü sayılan doğru ve değerleri, aklın geliştirilmesini ve klasik eserleri önemser. Güncel sorun merkezli ilerlemecilikten ayrılır.
Temel bilgi ve becerilerin disiplinli çalışmayla kazandırılmasını vurgulayan eğitim yaklaşımı hangisidir?
- A) Esasicilik
- B) Varoluşçu eğitim
- C) Radikal hümanizm
- D) Yeniden kurmacılık
- E) İlerlemecilik
Doğru cevap: A
Çözüm: Esasicilik ortak temel bilgi ve becerilerin, öğretmen rehberliği ve düzenli çalışmanın önemini vurgular. Öğrencinin kendi seçimine sınırsız öncelik vermez.
Öğrencinin etkin katılımını ve yaşantılar yoluyla problem çözmesini savunan eğitim felsefesi hangisidir?
- A) Katı otoriter eğitim
- B) İlerlemecilik
- C) Ezberci aktarmacılık
- D) Daimicilik
- E) Esasicilik
Doğru cevap: B
Çözüm: İlerlemecilik, öğrenenin ilgi ve deneyimlerinden hareketle aktif problem çözmeyi öne çıkarır. Pragmatist düşünceyle güçlü bir bağı vardır.
Bir kişinin eğitim sayesinde sağlık bilgisini geliştirmesi ve çevresindekilerin de bundan yararlanması hangi ekonomik etkiyi gösterir?
- A) Negatif arz şoku
- B) Sıfır sosyal getiri
- C) Pozitif dışsallık
- D) Yalnız özel maliyet
- E) Sabit sermaye amortismanı
Doğru cevap: C
Çözüm: Eğitimin yararının bireyin dışındaki kişilere de yayılması pozitif dışsallığa örnektir. Özel getiri ile toplumsal getiri ayrı değerlendirilebilir.
Bir eğitim programının işe uygun becerileri artırması ve çalışanların üretkenliğini geliştirmesi hangi kuramsal açıklamaya daha yakındır?
- A) Eğitimin sadece bina maliyeti olması
- B) Deneyimden tamamen bağımsızlık
- C) Beşerî sermaye yaklaşımı
- D) Yalnız coğrafi determinizm
- E) Öğrenmenin üretimle ilişkisizliği
Doğru cevap: C
Çözüm: Beşerî sermaye yaklaşımı öğrenmeyle kazanılan becerilerin üretkenliğe katkısını ele alır. Bu yaklaşım eğitimin bütün toplumsal amaçlarını yalnız gelire indirgemez.
Kırsalda okula ulaşımı zor öğrenciler için ücretsiz taşıma sağlanması hangi amaçla en yakından ilişkilidir?
- A) Yalnız not ortalamasını değiştirmek
- B) Tüm öğrencilerin aynı evde yaşamasını sağlamak
- C) Farklı ihtiyaçları bütünüyle yok saymak
- D) Eğitimde fırsat eşitliğini erişim engelini azaltarak desteklemek
- E) Eğitim hakkını coğrafi konuma bağlamak
Doğru cevap: D
Çözüm: Öğrencilerin imkân farklılıkları nedeniyle oluşan erişim engellerini azaltmak, fırsat eşitliği ve hakkaniyet açısından anlamlı bir politikadır.
Bir okul her öğrenciye aynı kitabı verirken görme engelli öğrenciye erişilebilir biçim sunuyorsa hangi yaklaşımı uygular?
- A) Bireysel farklılıkları yok sayma
- B) Yalnız okulun sınav süresini uzatma
- C) Öğrencilerin eğitim hakkını kaldırma
- D) Herkese özdeş aracı kullanmaya zorlayan mutlak biçimsel eşitlik
- E) Hakkaniyete uygun ihtiyaç temelli destek
Doğru cevap: E
Çözüm: Hakkaniyet, farklı ihtiyaçları karşılayacak erişilebilir araç ve desteklerin sağlanmasını içerir. Aynı materyalin herkese verilmesi her zaman eşit erişim sağlamaz.
Öğretmenin öğrencilerle evrensel değerleri ve ahlaki iyi kavramını tartışması hangi felsefi yaklaşıma daha uygundur?
- A) Yalnız uyaran-tepki davranışçılığı
- B) İdealizm
- C) Mutlak deneycilik
- D) Varoluşçuluğun yalnız bireysel seçim boyutu
- E) Ekonomik faydacılığın yalnız parasal yorumu
Doğru cevap: B
Çözüm: İdealist yaklaşım evrensel gerçeklik ve ahlaki değerler üzerinde durur. Tartışmanın amacı salt deneme-yanılma ile pratik araç üretmekten farklıdır.
Biyoloji öğretmeninin canlıları gözlemletip sınıflandırma ilkelerini kanıtlarla inceletmesi hangi felsefi anlayışla uyumludur?
- A) Bütün dış dünyayı reddeden idealist yorum
- B) Sadece toplumsal devrimcilik
- C) Yalnız bireysel değer tercihi
- D) Realizm
- E) Mutlak öznelcilik
Doğru cevap: D
Çözüm: Realist yaklaşım nesnel dünyayı ve gözlenebilir olguları önemser. Öğrencinin kanıtlarla canlıların özelliklerini incelemesi bu anlayışa uygundur.
A okulunda bütün öğrencilere aynı basılı materyal verilirken B okulunda görme engelli öğrencilere erişilebilir sürüm de sağlanmaktadır. En tutarlı yorum hangisidir?
- A) İki okulda da erişim sorunu tanım gereği olamaz
- B) Materyal biçimi öğrenmeye hiçbir zaman etki etmez
- C) B okulu ihtiyaç farklılıklarını dikkate alarak hakkaniyetli erişimi destekler
- D) A okulunun bütün öğrencileri kesin olarak eşit öğrenir
- E) B okulunda fırsat eşitliği zorunlu olarak ortadan kalkar
Doğru cevap: C
Çözüm: Biçimsel olarak herkese aynı kitabı vermek, görme engelli öğrencinin kullanabildiği materyal sağlandığı anlamına gelmez. Hakkaniyet erişim engellerini azaltmayı hedefler.
Bir öğrenci yıllık 80.000 TL eğitim ücretini ödeyip okuyacak; vazgeçtiği tam zamanlı işten yıllık 220.000 TL kazanabilecektir. Diğer maliyetler yoksa bir yıllık toplam ekonomik maliyet kaç TL'dir?
- A) 300.000 TL
- B) 220.000 TL
- C) 140.000 TL
- D) 80.000 TL
- E) 380.000 TL
Doğru cevap: A
Çözüm: Doğrudan eğitim harcaması 80.000 TL'dir. Vazgeçilen en iyi alternatif kazanç 220.000 TL fırsat maliyetidir. Toplam ekonomik maliyet 300.000 TL olur.
A programı 600.000 TL harcayıp 120 öğrenciye, B programı 480.000 TL harcayıp 80 öğrenciye belirlenen yeterliği kazandırıyorsa öğrenci başına maliyet bakımından hangisi daha etkindir?
- A) A; yeterlik kazanan öğrenci başına 6.000 TL
- B) İkisi de öğrenci başına 5.500 TL
- C) B; yeterlik kazanan öğrenci başına 4.000 TL
- D) A; yeterlik kazanan öğrenci başına 5.000 TL
- E) B; yeterlik kazanan öğrenci başına 5.000 TL
Doğru cevap: D
Çözüm: A için 600.000/120=5.000 TL, B için 480.000/80=6.000 TL bulunur. Yeterlik ölçütü aynı kabul edildiğinde öğrenci başına maliyeti düşük olan A daha etkindir.
Eğitim düzeyi yüksek illerde gelir düzeyi de yüksek bulunmuşsa bu korelasyondan tek başına hangi yargı çıkarılamaz?
- A) Başka ekonomik etkenlerin de etkili olabileceği
- B) Gelir farkının tamamına yalnız eğitim düzeyinin neden olduğu
- C) Gözlemlenen ilişkinin karşılaştırmaya konu olduğu
- D) Nedenselliği belirlemek için ek analize ihtiyaç olduğu
- E) İki değişken arasında birlikte değişim gözlendiği
Doğru cevap: B
Çözüm: Korelasyon tek başına nedensellik kanıtı değildir. İş gücü piyasası, göç, aile koşulları veya sanayi yapısı gibi üçüncü etkenler ilişkiyi etkileyebilir.
Eğitim yatırımı bireyin ücretini artırmasa bile toplumsal sağlık bilgisini ve gönüllü katılımı iyileştiriyorsa hangi yorum en uygundur?
- A) Eğitimin toplumsal getirileri özel parasal getiriyi aşabilir
- B) Eğitim yalnızca maaş artışıyla değer kazanır
- C) Toplumsal getiriler tanım gereği sıfırdır
- D) Eğitimle sağlık davranışları arasında ilişki kurulamaz
- E) Dışsallık ancak zarar biçiminde oluşabilir
Doğru cevap: A
Çözüm: Eğitimin olumlu etkileri bireysel ücretle sınırlı olmayabilir. Daha iyi sağlık kararları ve toplumsal katılım gibi yararlar pozitif dışsallık oluşturabilir.
1857 Maarif-i Umumiye Nezaretinin kurulması, 1869 Nizamnamesi, 1924 Tevhid-i Tedrisat ve 1940 Köy Enstitüleri olayları hangi sıradadır?
- A) Nizamname → köy enstitüleri → nezaret → öğretim birliği
- B) Nezaret → öğretim birliği → nizamname → köy enstitüleri
- C) Köy öğretmeni yetiştirme → nizamname → öğretim birliği → nezaret
- D) Öğretim birliği → bakanlık örgütlenmesi → köy öğretmeni yetiştirme → nizamname
- E) Bakanlık düzeyinde örgütlenme → genel eğitim düzenlemesi → öğretim birliği → köy öğretmeni yetiştirme
Doğru cevap: E
Çözüm: Maarif-i Umumiye Nezareti 1857, Maarif-i Umumiye Nizamnamesi 1869, Tevhid-i Tedrisat 1924, Köy Enstitüleri 1940 tarihli gelişmelerdir.
Tevhid-i Tedrisat Kanunu'ndan hareketle aşağıdakilerden hangisi diğerlerine göre en temkinli ve doğru çıkarımdır?
- A) Öğretmen eğitimini yalnız 1940'ta başlatır
- B) Bütün eğitim sorunlarını tek başına kalıcı olarak çözer
- C) Bütün ders yöntemlerini tarihten bağımsız belirler
- D) Öğretimde idari ve kurumsal birliği güçlendirme amacı taşır
- E) Her öğrencinin aynı yeteneğe sahip olduğunu kanıtlar
Doğru cevap: D
Çözüm: 1924 Tevhid-i Tedrisat, öğretimin birliği ve kurumların ortak çatı altında düzenlenmesiyle ilgilidir. Tek bir kanunun bütün eğitsel sorunları çözdüğü söylenemez.