Bir çocuk okul dışında ailesinin konuşma biçimini farkında olmadan benimserken okulda planlı dil dersi görüyorsa hangi ayrım doğrudur?
- A) İkisinin de yalnız yaygın eğitim olması zorunludur
- B) İlki ölçme-değerlendirme, ikincisi ekonomik yatırımdır
- C) İkisinde de öğrenme gerçekleşmez
- D) İlki örgün, ikincisi rastlantısaldır
- E) İlki informal, ikincisi formal öğrenme sürecidir
Doğru cevap: E
Çözüm: Aile içindeki plansız dil edinimi informal eğitime örnektir; okulda amaçlı, programlı yürütülen ders formal eğitimin örgün boyutundadır.
Bir yetişkinin belediye kursunda sertifikalı bilgisayar eğitimi görmesi, düzenli liseye devam etmesinden hangi açıdan ayrılır?
- A) Kurs örgün, lise yaygın eğitimdir
- B) Kurs yaygın, lise örgün eğitim örneğidir
- C) Kurs informal, lise zorunlu olarak plansızdır
- D) Kurs yalnız toplumsallaştırma, lise yalnız ekonomiyle ilgilidir
- E) İkisinde de eğitim programı olamaz
Doğru cevap: B
Çözüm: Yaygın eğitim belirli yaş veya okul basamağına bağlı olmadan planlanmış kursları kapsar. Lise örgün eğitim basamağıdır; her ikisi de formal olabilir.
1839 Tanzimat sonrasındaki modernleşme girişimleriyle birlikte yeni okul türlerinin açılması Osmanlı eğitim tarihinde hangi eğilime örnektir?
- A) Üniversitelerin ilk kez 2000'de kurulmasına
- B) Bütün okulların aynı tarihte kapanmasına
- C) Geleneksel kurumların yanında modern eğitim kurumlarının gelişmesine
- D) Modern eğitimin yalnız Cumhuriyet'te başlamasına
- E) Osmanlı'nın hiçbir zaman eğitim örgütlenmesi kurmamasına
Doğru cevap: C
Çözüm: Tanzimat dönemiyle modern eğitim kurumları yaygınlaşmaya başlamış, geleneksel ve yeni kurumlar bir süre birlikte var olmuştur. Süreç tek tarihte gerçekleşmemiştir.
1869 Maarif-i Umumiye Nizamnamesi ile 1924 Tevhid-i Tedrisat Kanunu karşılaştırıldığında hangi ifade doğrudur?
- A) İkisi de 1940'ta yürürlüğe girmiştir
- B) İkisi de sadece harf değişikliğini düzenlemiştir
- C) İkisi de yalnızca üniversite giriş sınavıdır
- D) İlki Osmanlı eğitim düzenlemesi, ikincisi Cumhuriyet öğretim birliği düzenlemesidir
- E) İlki Cumhuriyet, ikincisi Tanzimat dönemindedir
Doğru cevap: D
Çözüm: Maarif-i Umumiye Nizamnamesi 1869'da Osmanlı eğitim örgütlenmesiyle; Tevhid-i Tedrisat 1924'te Cumhuriyet'in öğretim birliği hedefiyle ilişkilidir.
1940'ta kurulan Köy Enstitülerinin tarihsel eğitim ihtiyacı en doğru nasıl açıklanır?
- A) Kırsalda öğretmen ihtiyacını karşılamak ve köy kalkınmasına katkı sağlamak
- B) Sadece saray yöneticisi yetiştirmek
- C) Yalnız medrese eğitimi vermek
- D) Yalnız denizcilik subayı yetiştirmek
- E) Üniversite girişini ücretli hâle getirmek
Doğru cevap: A
Çözüm: Köy Enstitüleri 1940 yılında köy okullarına öğretmen yetiştirme ihtiyacına yanıt vermek ve uygulamalı çalışmayla kırsal kalkınmayı desteklemek amacıyla kurulmuştur.
1928 Harf İnkılabı sonrasında Millet Mekteplerinin yaygınlaştırılması hangi eğitimsel ihtiyaca karşılık gelmiştir?
- A) Yalnız tıp fakültelerinin sayısını azaltmak
- B) Yeni harflerle okuma yazma öğretimini yaygınlaştırmak
- C) Salt öğretmen atama puanlarını belirlemek
- D) Aynı yıl Köy Enstitülerini kapatmak
- E) Bütün köy okullarını üniversiteye dönüştürmek
Doğru cevap: B
Çözüm: Millet Mektepleri yeni Türk harfleriyle okuryazarlığın yayılmasıyla ilişkilidir. 1928 değişimi ile 1940 Köy Enstitüleri aynı tarihli girişimler değildir.
Bir öğrencinin üniversiteye devam etmek için tam zamanlı çalışmaktan vazgeçmesi hangi ekonomik kavramı örnekler?
- A) Fırsat maliyeti
- B) Kamu açığı
- C) Enflasyon oranı
- D) Sabit varlık
- E) Pozitif dışsallık
Doğru cevap: A
Çözüm: Fırsat maliyeti, seçilen alternatif nedeniyle vazgeçilen en iyi seçeneğin değeridir. Üniversite tercihi nedeniyle elde edilemeyen ücret bir fırsat maliyeti olabilir.
Bir kişinin eğitim sayesinde sağlık bilgisini geliştirmesi ve çevresindekilerin de bundan yararlanması hangi ekonomik etkiyi gösterir?
- A) Negatif arz şoku
- B) Sıfır sosyal getiri
- C) Pozitif dışsallık
- D) Yalnız özel maliyet
- E) Sabit sermaye amortismanı
Doğru cevap: C
Çözüm: Eğitimin yararının bireyin dışındaki kişilere de yayılması pozitif dışsallığa örnektir. Özel getiri ile toplumsal getiri ayrı değerlendirilebilir.
Bir eğitim programının işe uygun becerileri artırması ve çalışanların üretkenliğini geliştirmesi hangi kuramsal açıklamaya daha yakındır?
- A) Eğitimin sadece bina maliyeti olması
- B) Deneyimden tamamen bağımsızlık
- C) Beşerî sermaye yaklaşımı
- D) Yalnız coğrafi determinizm
- E) Öğrenmenin üretimle ilişkisizliği
Doğru cevap: C
Çözüm: Beşerî sermaye yaklaşımı öğrenmeyle kazanılan becerilerin üretkenliğe katkısını ele alır. Bu yaklaşım eğitimin bütün toplumsal amaçlarını yalnız gelire indirgemez.
Kırsalda okula ulaşımı zor öğrenciler için ücretsiz taşıma sağlanması hangi amaçla en yakından ilişkilidir?
- A) Yalnız not ortalamasını değiştirmek
- B) Tüm öğrencilerin aynı evde yaşamasını sağlamak
- C) Farklı ihtiyaçları bütünüyle yok saymak
- D) Eğitimde fırsat eşitliğini erişim engelini azaltarak desteklemek
- E) Eğitim hakkını coğrafi konuma bağlamak
Doğru cevap: D
Çözüm: Öğrencilerin imkân farklılıkları nedeniyle oluşan erişim engellerini azaltmak, fırsat eşitliği ve hakkaniyet açısından anlamlı bir politikadır.
Bir okul her öğrenciye aynı kitabı verirken görme engelli öğrenciye erişilebilir biçim sunuyorsa hangi yaklaşımı uygular?
- A) Bireysel farklılıkları yok sayma
- B) Yalnız okulun sınav süresini uzatma
- C) Öğrencilerin eğitim hakkını kaldırma
- D) Herkese özdeş aracı kullanmaya zorlayan mutlak biçimsel eşitlik
- E) Hakkaniyete uygun ihtiyaç temelli destek
Doğru cevap: E
Çözüm: Hakkaniyet, farklı ihtiyaçları karşılayacak erişilebilir araç ve desteklerin sağlanmasını içerir. Aynı materyalin herkese verilmesi her zaman eşit erişim sağlamaz.
Öğretmenin öğrencilerle evrensel değerleri ve ahlaki iyi kavramını tartışması hangi felsefi yaklaşıma daha uygundur?
- A) Yalnız uyaran-tepki davranışçılığı
- B) İdealizm
- C) Mutlak deneycilik
- D) Varoluşçuluğun yalnız bireysel seçim boyutu
- E) Ekonomik faydacılığın yalnız parasal yorumu
Doğru cevap: B
Çözüm: İdealist yaklaşım evrensel gerçeklik ve ahlaki değerler üzerinde durur. Tartışmanın amacı salt deneme-yanılma ile pratik araç üretmekten farklıdır.
Biyoloji öğretmeninin canlıları gözlemletip sınıflandırma ilkelerini kanıtlarla inceletmesi hangi felsefi anlayışla uyumludur?
- A) Bütün dış dünyayı reddeden idealist yorum
- B) Sadece toplumsal devrimcilik
- C) Yalnız bireysel değer tercihi
- D) Realizm
- E) Mutlak öznelcilik
Doğru cevap: D
Çözüm: Realist yaklaşım nesnel dünyayı ve gözlenebilir olguları önemser. Öğrencinin kanıtlarla canlıların özelliklerini incelemesi bu anlayışa uygundur.
Öğrencilerin mahalledeki atık sorununu araştırıp çözüm denemeleri yapması hangi öğrenme felsefesini yansıtır?
- A) Daimiciliğin değişmez metin aktarımı
- B) Birey seçimini tümden reddeden yaklaşım
- C) Katı ezberci öğretim
- D) Pragmatizm
- E) Yalnız öğretmenin konuşmasına dayalı aktarım
Doğru cevap: D
Çözüm: Pragmatizm bilginin uygulamadaki işlevini, deneyimi ve sorun çözmeyi öne çıkarır. Gerçek yaşamda çözüm üretip sonuçları değerlendirmek bu yaklaşımı yansıtır.
Öğrencinin ilgi duyduğu yaşam sorununu seçmesine ve seçiminin sorumluluğunu almasına öncelik verilmesi hangi yaklaşıma uygundur?
- A) Daimiciliğin değişmez bilgi önceliği
- B) Varoluşçuluk
- C) Esasiciliğin tek tip ortak içerik dayatması
- D) Bireysel seçimin tümden önemsizleşmesi
- E) Yalnız katı öğretmen otoritesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Varoluşçuluk bireyin özgür seçimlerine ve bunların sorumluluğuna vurgu yapar. Öğrencinin öznel anlam arayışı ve özgünlüğü merkezdedir.
Öğretmenin klasik düşünce metinlerini okuyup evrensel akıl yürütme ilkelerini tartıştırması hangi eğitim felsefesine yakındır?
- A) Yalnız beceri temelli mesleki kurs
- B) İlerlemecilik
- C) Sadece güncel teknoloji kullanımcılığı
- D) Yeniden kurmacılık
- E) Daimicilik
Doğru cevap: E
Çözüm: Daimicilik değişmez doğrular ve insan aklının gelişimi için klasik eserleri önemli görür. Temel hedef anlık yararlılıktan daha kalıcı düşünsel eğitimdir.
Bir okulun temel okuryazarlık, matematik ve bilim bilgilerini düzenli çalışma ve açık öğretmen rehberliğiyle vermesi hangi felsefeyi yansıtır?
- A) Yeniden kurmacılık
- B) İlerlemeciliğin radikal öğrenci yönelimi
- C) Salt bireysel tercih kuramı
- D) Varoluşçuluk
- E) Esasicilik
Doğru cevap: E
Çözüm: Esasicilik eğitimde ortak temel içerik, disiplin, çalışma ve öğretmenin rolünü vurgular. Bu, bütün aktif öğrenme etkinliklerini reddetmek zorunda değildir.
Öğrencinin deneyimlerinden başlayan, grup çalışmasıyla gerçek problem çözmeye dayalı yaklaşım hangisidir?
- A) İlerlemecilik
- B) Sadece cezaya dayalı disiplin
- C) Daimicilik
- D) Esasicilik
- E) Yalnız bilgi nakli
Doğru cevap: A
Çözüm: İlerlemecilik öğrenci ilgi ve gereksinimlerinden hareket eder; iş birliği, problem çözme ve yaşantı temelli öğrenmeyle ilişkilidir.
Derslerde toplumsal eşitsizlikleri eleştirel inceleyip sosyal reform projeleri tasarlanması hangi eğitim felsefesine en yakındır?
- A) Salt geçmiş bilgiyi aktarma
- B) Daimicilik
- C) Yeniden kurmacılık
- D) Esasicilik
- E) Yalnız bireysel yarar odaklı program
Doğru cevap: C
Çözüm: Yeniden kurmacılık okulu toplumsal sorunları inceleme ve daha adil düzen kurma sürecinin etkin bir aracı olarak görür.
Düşük gelirli bir aileden gelen öğrencinin eğitimle mesleki konumunu yükseltmesi hangi toplumsal işlevin örneğidir?
- A) Dikey toplumsal hareketlilik
- B) Yalnız kültür çatışması
- C) Yalnız nüfus yoğunluğu
- D) Mutlak toplumsal durağanlık
- E) Yalnız coğrafi göç
Doğru cevap: A
Çözüm: Toplumsal hareketlilik bireyin toplumsal konumundaki değişimle ilgilidir. Eğitim bireyin beceri ve fırsatlarını geliştirerek dikey hareketliliğe katkı sağlayabilir.