Piaget'ye göre yaklaşık 7–11 yaşta belirginleşen bilişsel dönem hangisidir?
- A) Duyusal-motor dönem
- B) İşlem öncesi dönem
- C) Soyut işlemler dönemi
- D) Somut işlemler dönemi
- E) Kimliğe karşı rol karmaşası dönemi
Doğru cevap: D
Çözüm: Somut işlemler döneminde çocuk korunum, sınıflama ve tersine çevirebilme gibi mantıksal işlemleri somut ilişkilerde daha tutarlı kullanır.
Öğretmenin öğrencilerin önceki bilgilerini ve düşünmelerini sorularla açığa çıkarması hangi yöntemdir?
- A) Yalnız anlatım
- B) Çıraklık ölçme sınavı
- C) Benzetim
- D) İstasyon
- E) Soru-cevap yöntemi
Doğru cevap: E
Çözüm: Soru-cevap, öğrenmeyi yönlendirmek ve ön bilgiyi görünür kılmak için kullanılabilir. Soruların açık, amaca uygun ve bekleme süresi tanınarak sorulması önemlidir.
Öğrencinin davranış sorununu değerlendirirken ilk olarak hangi bilgiye bakmak daha uygundur?
- A) Tek bir olumsuz davranıştan bütün hayatına
- B) Davranışın ne zaman, nerede ve hangi koşullarda oluştuğuna
- C) Öğrencinin kişiliğine ilişkin etiketlere
- D) Kanıtsız niyet varsayımlarına
- E) Sınıfın söylentilerine
Doğru cevap: B
Çözüm: Davranışın bağlamını ve olası işlevini anlamak, gelişi güzel ceza veya kişilik etiketleri yerine hedefe uygun müdahale seçmeyi sağlar.
Öğrencinin rehberlik sürecine zorla sokulmayıp katılımının önemsenmesi hangi temel ilkedir?
- A) Gönüllülük
- B) Etiketleme
- C) Yarıştırma
- D) Koşulsuz yönlendirme
- E) Tek tipleştirme
Doğru cevap: A
Çözüm: Gönüllülük öğrencinin iş birliği ve katılımını esas alan rehberlik ilkesidir. Acil güvenlik durumlarında ayrıca koruyucu ve kurumsal yükümlülükler gündeme gelebilir.
Bir ölçme sonucunun bir ölçütle karşılaştırılıp karar verilmesi hangi kavramdır?
- A) Doğrudan ölçme
- B) Ham puan
- C) Değerlendirme
- D) Ölçme birimi
- E) Madde yazma
Doğru cevap: C
Çözüm: Değerlendirme, ölçme sonucu ile bir ölçütü karşılaştırmayı ve buna göre değer yargısı veya karar oluşturmayı içerir.
Okulda resmî programda yazılı olmadan etkileşimlerden öğrenilen tutum ve kurallara ne ad verilir?
- A) Resmî öğretim programı
- B) Açıkça yazılı kazanım
- C) Sınav uygulama takvimi
- D) Örtük program
- E) Yıllık ders çizelgesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Örtük program, okul iklimi ve günlük ilişkiler aracılığıyla öğrenilen yazılı olmayan norm, tutum ve davranışları ifade eder.
Bir öğrencinin yalnız ders bitiş zilinde çantasını toplaması hangi öğrenme ilkesini gösterir?
- A) Şekillendirme
- B) Uyarıcı ayırt etme
- C) Tepki genellemesi
- D) Kendiliğinden geri gelme
- E) Duyarsızlaşma
Doğru cevap: B
Çözüm: Öğrenci farklı zil seslerinin anlamını ayırıp yalnız belirli uyarıcı karşısında tepki veriyorsa ayırt etme gerçekleşmiştir. Genellemede benzer uyarıcılara aynı tepki yayılırdı.
Ortaokul, zorunlu eğitimin hangi bölümüdür?
- A) Yaygın eğitimin zorunlu yetişkin kursu
- B) Lisansüstü eğitimin hazırlık aşaması
- C) Okul öncesinin son yılı
- D) Yükseköğretimin ilk iki yılı
- E) İlköğretimin ikinci dört yıllık kademesi
Doğru cevap: E
Çözüm: İlköğretim ilkokul ve ortaokul kademelerinden oluşur. Ortaokul 5–8. sınıfları kapsayan dört yıllık zorunlu ikinci kademedir.
Lise öğrencisi farklı meslekleri ve dünya görüşlerini deneyerek 'Ben kimim?' sorusuna yanıt arıyor. Erikson'a göre öncelikli gelişim görevi hangisidir?
- A) Temel güven geliştirme
- B) Kimlik oluşturma
- C) Korunum ilkelerini edinme
- D) Nesne sürekliliği kazanma
- E) Benlik bütünlüğüne ulaşma
Doğru cevap: B
Çözüm: Erikson ergenlikte kimlik oluşturmayı, tutarlı benlik ve rol yönelimleri geliştirmeyi temel görev sayar. Meslek, değer ve sosyal rollerin araştırılması bu sürecin parçasıdır.
Bir çocuk okul dışında ailesinin konuşma biçimini farkında olmadan benimserken okulda planlı dil dersi görüyorsa hangi ayrım doğrudur?
- A) İkisinin de yalnız yaygın eğitim olması zorunludur
- B) İlki ölçme-değerlendirme, ikincisi ekonomik yatırımdır
- C) İkisinde de öğrenme gerçekleşmez
- D) İlki örgün, ikincisi rastlantısaldır
- E) İlki informal, ikincisi formal öğrenme sürecidir
Doğru cevap: E
Çözüm: Aile içindeki plansız dil edinimi informal eğitime örnektir; okulda amaçlı, programlı yürütülen ders formal eğitimin örgün boyutundadır.
Bir belediye kütüphanesinde öğrenciler için yapılan eğitsel atölye ve okul dışı bilim etkinliği hangi ilkeyle özellikle uyumludur?
- A) Her yerde eğitim
- B) Yalnız karma eğitim
- C) Lise zorunluluğunun kaldırılması
- D) Eğitimin yalnız bina içine hapsedilmesi
- E) Ders dışı etkinliklerin tümünün yasaklanması
Doğru cevap: A
Çözüm: Her yerde eğitim ilkesi öğrenmenin yalnız okul binasıyla sınırlı olmayıp uygun sosyal ve kültürel çevrelerde de desteklenebileceğini belirtir.
Ortalaması 60, standart sapması 10 olan grupta 75 puan alan öğrencinin z puanı kaçtır?
- A) 1,0
- B) 1,5
- C) 0,5
- D) 2,0
- E) −1,5
Doğru cevap: B
Çözüm: Standart z puanı z = (X − ortalama)/standart sapma ile bulunur: (75−60)/10 = 1,5. Öğrenci ortalamanın üzerindedir.
Tekerlekli sandalye kullanan öğrencinin grup çalışmasına rahat katılması için masaları erişim koridoru bırakarak düzenlemek hangi ilkeyi gösterir?
- A) Fiziksel ortamda erişilebilir ve hakkaniyetli düzenleme
- B) Erişim ihtiyacını görmezden gelme
- C) Öğrenciyi zorunlu olarak gruptan ayırma
- D) Bütün öğrencileri tek sıraya zorlama
- E) Yalnız sembolik sözlü övgü verme
Doğru cevap: A
Çözüm: Hareket alanını erişilebilir kılmak öğrencinin gerçek katılımını destekleyen çevresel bir sınıf yönetimi düzenlemesidir.
Öğretmen öğretim videosu için 25 dakikalık tek kayıt yerine 5 dakikalık bölümler seçiyor ve her bölümün sonunda kontrol sorusu koyuyor. İki tasarım kararı hangileridir?
- A) Bölümlendirme ve biçimlendirici geribildirim
- B) Kopyalama ve yalnız sonuç bildirimi
- C) Gereksiz çoğaltma ve pasif dinleme
- D) Yalnız uzun süreli ezber ve cezalandırma
- E) Eş zamanlılık ve rastgele notlandırma
Doğru cevap: A
Çözüm: Kısa anlamlı parçalar işleme yükünü yönetir; kontrol soruları öğrenme hakkında anlık kanıt ve geri bildirim sunarak sonraki çalışmayı yönlendirir.
Bir öğrenci arkadaşının ödüllendirildiğini görünce kendi de aynı uygun davranışı yapmaya başlıyor. Bu nedir?
- A) Olumsuz ceza
- B) Dolaylı pekiştirme
- C) İleriye ket vurma
- D) Duyusal kayıt
- E) Klasik sönme
Doğru cevap: B
Çözüm: Modelin davranışının olumlu sonuçlandığını izlemek gözlemcinin davranışı sergileme olasılığını artırabilir. Buna sosyal öğrenme kapsamında dolaylı pekiştirme denir.
Öğretmenin sınıfta akran zorbalığını azaltmak için rehber öğretmenden strateji konusunda görüş alması hangi dolaylı hizmete örnektir?
- A) Mesleğe yerleştirme
- B) Bireysel psikoterapi
- C) Sosyometri uygulaması
- D) Otobiyografi
- E) Müşavirlik (konsültasyon)
Doğru cevap: E
Çözüm: Müşavirlikte rehberlik uzmanı öğretmen veya veli gibi yetişkinlerle iş birliği yaparak öğrenciye sunulan desteği dolaylı biçimde geliştirir.
Koşullu zil sesine verilen korku, zil güvenli ortamda defalarca sunulduğunda azaldı. Bir hafta sonra korkunun hafifçe geri gelmesi hangi yorumu destekler?
- A) Korkunun yalnız olgunlaşmadan kaynaklandığını
- B) Zilin artık koşulsuz uyarıcıya dönüştüğünü
- C) Bütün koşulsuz tepkilerin kalıcı olarak kaybolduğunu
- D) Sönmenin önceki ilişkiyi bütünüyle silmediğini
- E) Söndürme denemelerinin mutlaka cezaya dayandığını
Doğru cevap: D
Çözüm: Kendiliğinden geri gelme, sönmüş tepkinin aradan sonra kısmen yeniden görülebileceğini gösterir. Sönme çoğu zaman eski öğrenmenin mutlak silinmesi anlamına gelmez.
Bir öğrenci yıllık 80.000 TL eğitim ücretini ödeyip okuyacak; vazgeçtiği tam zamanlı işten yıllık 220.000 TL kazanabilecektir. Diğer maliyetler yoksa bir yıllık toplam ekonomik maliyet kaç TL'dir?
- A) 300.000 TL
- B) 220.000 TL
- C) 140.000 TL
- D) 80.000 TL
- E) 380.000 TL
Doğru cevap: A
Çözüm: Doğrudan eğitim harcaması 80.000 TL'dir. Vazgeçilen en iyi alternatif kazanç 220.000 TL fırsat maliyetidir. Toplam ekonomik maliyet 300.000 TL olur.
Bir öğrenci önce duygusunu düzenliyor, grup içinde iş birliği yapıyor, ardından ortak yararı gözeten karar alıyor. Hangi sıra uygundur?
- A) Alan becerileri – okul yönetimi – disiplin kararı
- B) Benlik becerileri – sosyal yaşam becerileri – ortak/birleşik beceriler
- C) Ortak/birleşik – yalnız fiziksel – mali beceriler
- D) Sosyal yaşam – fiziksel beceriler – sınav hazırlığı
- E) Yalnız okuryazarlık – eğilim – içerik
Doğru cevap: B
Çözüm: Öz düzenleme benlik; iş birliği sosyal yaşam; kişisel ve toplumsal değerlendirmeyi birleştiren sorumlu karar verme ortak/birleşik beceridir.
Bir öğretmen kuralları öğrencilerle belirliyor, ancak 'saygılı ol' maddesinin nasıl uygulanacağını göstermiyor. Hangisi kuralların işlevselliğini en çok artırır?
- A) Maddenin gerekçesini tamamen gizlemek
- B) Saygılı olma beklentisini somut, gözlenebilir örneklerle modellemek
- C) Kuralların yalnız öğretmene ait olduğunu duyurmak
- D) Her farklı durumda kuralı rastgele yorumlamak
- E) Öğrenci katılımını geri dönülmez biçimde yasaklamak
Doğru cevap: B
Çözüm: Soyut değer ifadeleri davranış örneklerine çevrilince öğrenciler beklenen davranışı tanır; öğretmen de tutarlı dönüt sağlayabilir.