Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ndeki 'öğrenme kanıtları' en çok neyi anlatır?
- A) Sınıfın kapı rengini
- B) Öğrenme çıktısına ulaşıldığını gösteren veri ve ürünleri
- C) Öğrencinin yalnız sınıf numarasını
- D) Okulun ulaşım giderini
- E) Ders kitabının baskı yılını
Doğru cevap: B
Çözüm: Öğrenme kanıtları performans, görev, ürün ve diğer ölçme verileri yoluyla öğrencinin çıktı ve süreç bileşenlerindeki ilerleyişini görünür kılar.
Bir öğrencinin arkadaşının çözüm stratejisini izleyip benzer biçimde uygulaması en çok hangi öğrenmedir?
- A) Duyusal alışma
- B) Gözlem yoluyla öğrenme
- C) İleriye ket vurma
- D) Bitişiklikle koşullanma
- E) Tepkisel koşullanma
Doğru cevap: B
Çözüm: Gözlem yoluyla öğrenmede birey modelin davranışını ve sonuçlarını izleyerek yeni davranış örüntüsü edinebilir. Bandura bu süreci sosyal bilişsel yaklaşımda açıklar.
Resmî programda bulunmasına rağmen zaman veya tercihler nedeniyle hiç ele alınmayan öğrenme alanı hangi kavramla ilişkilidir?
- A) İhmal edilen (öğretilmeyen) program
- B) Öğrencinin gönüllü kulübü
- C) Örtük program
- D) Ders materyalinin sayfa düzeni
- E) Uygulanan program
Doğru cevap: A
Çözüm: İhmal edilen program, öğretilmesi planlandığı hâlde öğretim deneyiminde yer almayan içerik veya öğrenme fırsatlarına işaret eder.
Kendini tanıma ve duygularını düzenleme hangi programlar arası beceri alanıyla yakından ilgilidir?
- A) Yalnız alan becerileri
- B) Sosyal-duygusal öğrenme becerileri
- C) Yönetmelik okuryazarlığı
- D) Sadece matematiksel işlem becerisi
- E) Yalnız mekânsal düzenleme
Doğru cevap: B
Çözüm: Sosyal-duygusal öğrenme kişisel farkındalık, öz düzenleme ve başkalarıyla sağlıklı ilişki kurma gibi yaşam becerilerini kapsar.
Puanlar 3, 5, 7, 9 ve 11 ise aritmetik ortalama kaçtır?
Doğru cevap: B
Çözüm: Aritmetik ortalama puanların toplamının sayıya bölünmesidir: (3+5+7+9+11)/5 = 35/5 = 7.
Fen ve matematik öğretmenleri aynı sınıfta su tüketimini veri toplama ve grafik çizme üzerinden ilişkilendiriyorsa hangi program bağı kurulmuştur?
- A) Tamamen amaç dışı etkinlik
- B) İhmal edilen program
- C) Yatay ilişkilendirme
- D) Dikey ilişkilendirme
- E) Yalnız örtük program
Doğru cevap: C
Çözüm: Aynı sınıf düzeyindeki farklı derslerin ortak temayla birleştirilmesi yatay ilişkilendirmedir; kademeler arası ilerleme sorulmamaktadır.
Maarif Modeli'ndeki üç programlar arası bileşen hangi seçenekte doğru verilmiştir?
- A) İl müdürlüğü; ilçe müdürlüğü; okul müdürlüğü
- B) Sadece Türkçe; matematik; fen öğrenme alanları
- C) Eğitici; veli; yönetici kariyer alanları
- D) Yalnız yazılı; sözlü; uygulamalı sınavlar
- E) Sosyal-duygusal öğrenme; Erdem-Değer-Eylem; sistem düşüncesi ve okuryazarlık
Doğru cevap: E
Çözüm: Programlar arası bileşenler, farklı derslere yayılan sosyal-duygusal beceriler, değer çerçevesi ve sistem düşüncesiyle okuryazarlık becerileridir.
Öğretmen internetten bulduğu bir fotoğrafın üzerinde CC BY-ND lisansı görüyor. Ne yapmalıdır?
- A) Görselin sahibini gizlemek
- B) Atıf koşulunu uygulayıp lisansın değiştirilmiş sürüm paylaşımına getirdiği sınıra dikkat etmek
- C) Fotoğrafı istediği gibi değiştirip kaynak göstermemek
- D) Lisansı otomatik olarak kamu malı saymak
- E) Lisanslı içeriği kendisinin üretmiş olduğunu iddia etmek
Doğru cevap: B
Çözüm: CC BY-ND, atıf gerektirir ve uyarlanmış materyalin paylaşımına kısıt koyar. Lisans koşullarını okumak, internet üzerinde bulmayı serbest kullanım sanmaktan farklıdır.
Öğrenci 'Ailem baskı yapıyor; sınavda da zorlanıyorum' diyor. Danışman 'Hem evde baskı hissediyor hem sınav kaygısı yaşıyorsun' diyor. Hangi beceri?
- A) Kınama
- B) Hemen öğüt verme
- C) Teşhis koyma
- D) İçeriği ve duyguyu anlamı koruyarak yeniden ifade etme
- E) Söz kesme
Doğru cevap: D
Çözüm: Danışmanın yaşantının özünü kendi sözleriyle geri vermesi anlaşıldığını gösterir ve öğrencinin düşüncesini açmasını kolaylaştırır. Bu tepki otomatik çözüm dayatması değildir.
Bir öğrenci yeni öğrendiği yabancı dil sözcükleri yüzünden önceden bildiği benzer sözcükleri karıştırıyor. Bu nedir?
- A) Geriye ket vurma
- B) Olumlu pekiştirme
- C) Bilişsel harita
- D) İleriye ket vurma
- E) Uyarıcı ayrımı
Doğru cevap: A
Çözüm: Sonradan öğrenilen içeriğin önceki içeriğin hatırlanmasını zorlaştırması geriye ket vurmadır. Karışıklığın yönü 'yeni → eski' olarak izlenmelidir.
Derslerde toplumsal eşitsizlikleri eleştirel inceleyip sosyal reform projeleri tasarlanması hangi eğitim felsefesine en yakındır?
- A) Salt geçmiş bilgiyi aktarma
- B) Daimicilik
- C) Yeniden kurmacılık
- D) Esasicilik
- E) Yalnız bireysel yarar odaklı program
Doğru cevap: C
Çözüm: Yeniden kurmacılık okulu toplumsal sorunları inceleme ve daha adil düzen kurma sürecinin etkin bir aracı olarak görür.
Çocuk 'Sana yardım ederim, sen de bana oyuncağını verirsin' diyor. Kohlberg'e göre hangi yönelim görülür?
- A) İyi çocuk onayı
- B) Ceza ve itaat
- C) Kanun ve düzen
- D) Evrensel vicdan ilkeleri
- E) Araçsal karşılıklılık ve kişisel çıkar
Doğru cevap: E
Çözüm: Karşılıklı yarar ve çıkar hesabı gelenek öncesi düzeyin araçsal değişim yönelimini gösterir. Buradaki karşılıklılık evrensel adalet ilkesine dayalı ahlakla aynı değildir.
Danışman 'Kaygılı olduğun için hiç sunum yapamazsın' demek yerine 'Kaygıyı yaşadığında neler yardımcı oldu?' diyor. İkinci tepki neden daha uygundur?
- A) Öğrencinin yeteneğini baştan kesin olarak tanımlar
- B) Duyguları görmezden gelerek sorunu bastırır
- C) Öğrencinin baş etme kaynaklarını keşfeden, açık uçlu ve güçlendirici bir sorudur
- D) Danışmanın kararını öğrencinin yerine koyar
- E) Kesin tanı ve tedavi kararı verir
Doğru cevap: C
Çözüm: Açık uçlu keşif öğrencinin mevcut baş etme örüntüsünü fark etmesine yardım eder. Yeteneksizlik etiketi koymak ise gelişimi sınırlayan ve yargılayıcı bir yaklaşımdır.
Bir öğrenci yüksek performans gösterince öğretmen ona sadece aynı rutin işlemin elli benzerini veriyor. Gerçek zenginleştirme için ne değiştirilmelidir?
- A) Hata yapmayı öğrenmenin tek ölçütü saymak
- B) Bütün ders kazanımlarını tamamen kaldırmak
- C) Öğrenciyi etkinliklerden süresiz muaf tutmak
- D) Görevi daha karmaşık bağlantılar, yeni koşullar ve özgün çözüm üretimiyle derinleştirmek
- E) Aynı işlemin sayısını sınırsız artırmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Zenginleştirme nicel tekrar değil, daha yüksek bilişsel derinlik ve aktarım fırsatı sağlayan görevlerle öğrenmeyi genişletir.
Öğrenciler çevrim içi ortak belgede çalışıyor, ancak katkı kayıtları olmadığı için iki öğrencinin bütün işi yaptığı belirsiz kalıyor. Hangi tasarım en uygundur?
- A) İş birlikli etkinliği açıklamasız sonlandırmak
- B) Son ürüne yalnız en yüksek puanı otomatik vermek
- C) Ortak belgeyi tüm öğrencilere kapatmak
- D) Rol paylaşımı, süreç geribildirimi ve bireysel katkıyı gösteren kanıtları birlikte planlamak
- E) Bireysel sorumluluğu tümüyle gereksiz saymak
Doğru cevap: D
Çözüm: Dijital ortak çalışma hem grup ürününü hem bireysel sorumluluğu gözetmelidir. Süreç kayıtları, rol dağılımı ve akran değerlendirmesi katkıyı görünür kılabilir.
Öğretmen bir öğrencinin sık sık söz kesmesine hemen ceza vermek yerine konuşma fırsatlarının dağılımını gözlüyor ve düşün–eşleş–paylaş rutini kuruyor. Öncelikli strateji hangisidir?
- A) Davranışın bağlamını inceleyip önleyici öğretim düzenlemesi yapmak
- B) Bütün sınıfa belirsiz toplu yaptırım uygulamak
- C) Davranışı kişilik bozukluğu olarak etiketlemek
- D) İhlalleri görmezden gelerek kuralı iptal etmek
- E) Öğrencinin sesini tüm derslerde tamamen kesmek
Doğru cevap: A
Çözüm: Öğretmen davranışı doğuran katılım koşullarını araştırıp öngörülebilir katılım rutini kurar; bu neden odaklı ve önleyici bir yönetimdir.
Bir çocuk 'Cansız bulut ağlıyor' derken aynı zamanda bardaktaki su eşitliğini şekle göre yanlış değerlendiriyor. Piaget açısından ortak dönem ve iki belirti hangisidir?
- A) Duyusal-motor; refleks ve nesne arama
- B) Somut işlemler; ahlaki sözleşme ve nesne sürekliliği
- C) Somut işlemler; soyut çıkarım ve seri oluşturma
- D) Soyut işlemler; hipotez sınama ve tersine çevirebilme
- E) İşlem öncesi dönem; canlandırmacılık ve korunum güçlüğü
Doğru cevap: E
Çözüm: Cansız olana duygu yükleme animizmdir; görünüş değişince eşit miktarı farklı sanma korunum güçlüğüdür. İkisi de işlem öncesi düşünmede görülebilir.
Öğrenci problem çözmeden önce 'hangi yolu seçmeliyim?', çözüm sırasında 'işe yarıyor mu?', sonra 'nerede hata yaptım?' diye soruyor. Bu davranış nasıl açıklanır?
- A) Yalnız olumlu ceza
- B) Koşulsuz tepkilerin tekrarı
- C) İkinci dereceden koşullanma
- D) Üstbilişsel planlama, izleme ve değerlendirme
- E) Sürekli pekiştirme tarifesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Üstbiliş, kişinin kendi düşünme ve öğrenmesini fark etmesi ve yönetmesidir. Strateji seçme, süreçte denetleme ve sonuçları değerlendirme üstbilişsel düzenlemenin üç örneğidir.
Bir sınavda hedeflerin yarısı uygulama becerisi gerektirirken soruların tamamı terim tanımından oluşuyor. En belirgin geçerlik sorunu hangisidir?
- A) Kapsam ve hedef temsilinin yetersiz olması
- B) Sadece puanların aritmetik ortalamasının bilinmemesi
- C) Öğrencilerin sınıf numarasının yazılmaması
- D) Puanlayıcıların aynı anahtarı kullanması
- E) Testin kâğıt üzerinde uygulanması
Doğru cevap: A
Çözüm: Hedeflerin önemli bölümü uygulama becerisiyken test yalnız bilgi hatırlama sorarsa amaçlanan kapsam ve beceri temsili zayıflar.
Bir okul dijital ölçme aracının yüksek ortalama puan getirdiğini söylüyor; fakat öğretmenler soruların yalnız kolay hatırlama düzeyinde kaldığını görüyor. Hangi çıkarım daha savunulabilir?
- A) Yüksek puan derin öğrenmeyi kanıtlamaz; ölçülen bilişsel düzey ve kazanım uyumu incelenmelidir
- B) Teknoloji her durumda hatırlama düzeyini yeterli kılar
- C) Öğrenci ürününe bakmadan öğretimin etkisi kesinleşir
- D) Kolay sorular daha güvenilir olduğu için tek tercih olmalıdır
- E) Yüksek ortalama bütün kazanımların gerçekleştiğini kanıtlar
Doğru cevap: A
Çözüm: Bir aracın sonuçları, ölçtüğü hedefle sınırlı yorumlanır. Yalnız hatırlamayı ölçen yüksek puanlar analiz, uygulama ve transfer kazanımlarını kendiliğinden göstermez.