Bir öğretmen çocuğun tek başına yapabildiği görevleri tekrar ettirmek yerine, küçük ipuçlarıyla erişebileceği daha zor görevleri seçiyor. Hangi ölçüte göre davranıyor?
- A) Yalnız biyolojik yaşa göre bütün görevleri eşitleme
- B) Öğrenmeyi yalnız ceza ile hızlandırma
- C) Güncel düzey ile destekli potansiyel arasındaki farkı dikkate alma
- D) Her görevi mutlaka desteksiz başlatma
- E) Bilişsel gelişimi sadece kalıtıma bağlama
Doğru cevap: C
Çözüm: Yakınsal gelişim alanına uygun görev, çocuğun şu an tek başına çözebildiğinden daha ileride fakat uygun destekle başarabileceği düzeydedir. Ulaşılamaz görev vererek zorlamak aynı şey değildir.
Bakanlığın yurt dışı eğitim müşavirliğine, ilçe içindeki okul servislerinin günlük çizelgesini belirleme görevi yükleniyor. En uygun itiraz hangisidir?
- A) Bütün yabancı temsilcilikler ilkokul yönetim kuruludur
- B) Yurt dışı temsilcilikler yalnız üniversitede bulunabilir
- C) Yurt dışı temsil görevleri ile taşradaki yerel okul yönetimi görevleri karıştırılmıştır
- D) Eğitim ataşeliği taşra ilçe biriminin başka adıdır
- E) Örgün eğitim okullarının Bakanlıkla ilişkisi yoktur
Doğru cevap: C
Çözüm: Eğitim müşavirlikleri ve ataşelikleri yurt dışı teşkilatındadır; yerel okul ve ilçe düzeyi uygulamaları taşra yapısının görev alanıyla ilişkilidir.
Bir sınıfta p = 0,50 ve D = 0,45 olan madde ile p = 0,95 ve D = 0,05 olan madde karşılaştırılırsa hangisi seçme amacı için genellikle daha uygundur?
- A) p = 0,50 ve D = 0,45 olan madde
- B) Yalnız p değeri yüksek olan madde
- C) D değerinin değerlendirmede hiç anlamı yoktur
- D) p = 0,95 ve D = 0,05 olan madde
- E) Her ikisi her zaman aynı derecede ayırt eder
Doğru cevap: A
Çözüm: Seçme amacıyla üst-alt başarı gruplarını daha iyi ayıran pozitif D önemlidir; p=0,50 ve D=0,45 maddesi bu açıdan daha güçlüdür.
Eski otomatikleşmiş tuş yerleşimini kullanan öğrenci, yeni yerleşimde sürekli eski tuşa basıyor. Bu durum hangi iki kavramla en doğru ifade edilir?
- A) Yeni öğrenmenin eskisini bozması: olumlu aktarım ve geriye ket vurma
- B) Ödülün azaltılması: sönme ve karşıt koşullama
- C) Ön öğrenmenin yeni öğrenmeyi zorlaştırması: olumsuz aktarım ve ileriye ket vurma
- D) İki işaretin birlikte sunulması: ikinci dereceden koşullanma ve gölgeleme
- E) Becerinin olgunlaşmadan ortaya çıkması: refleks ve koşulsuz tepki
Doğru cevap: C
Çözüm: Eski tuş yerleşimi yeni beceriye müdahale etmektedir. Bu, yeni görevi zorlaştırdığı için olumsuz aktarım; eski öğrenmenin yeni öğrenmeye karışması bakımından ileriye ket vurmadır.
Bir eğitim videosunda anlatıcı şemadaki kavramları sırayla açıklıyor; ekran aynı anda konuşmanın uzun bire bir metnini gösteriyor ve önemli şemayı daraltıyor. En isabetli iyileştirme nedir?
- A) Anlatım hızını iki katına çıkarmak
- B) Şemayı tümüyle kaldırıp görsel okumayı engellemek
- C) Öğrenciye hiçbir kontrol olanağı vermemek
- D) Temel şemayı belirginleştirip uzun tam metni isteğe bağlı erişilebilir transkript olarak sunmak
- E) Videoya daha yoğun dekoratif yazılar eklemek
Doğru cevap: D
Çözüm: Şemayla ilgisiz veya aşırı tekrarlı metin görsel dikkat kaynaklarını tüketebilir. Tam metin transkript erişim için ayrıca sunulabilir; amaç önemli içeriği gizlememektir.
Bir öğrenci birdenbire derste uyumaya başlıyor. Öğretmen bunu tembellik olarak ilan etmek yerine özel görüşüp sağlık ve yaşam koşullarını anlamaya çalışıyor. Hangi ilke baskındır?
- A) Bütün sınıfa aynı yaptırımı uygulamak
- B) Öğrencinin görüşünü dinlememek
- C) Öğrenciyi herkesin önünde azarlamak
- D) Kanıtsız etiketlemeden kaçınarak gereksinim ve bağlamı araştırmak
- E) Tek olaydan kalıcı kişilik yargısı çıkarmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Davranışın nedeni varsayılmadan ilgili koşulların anlaşılması daha adil ve etkili bir destek planının hazırlanmasını sağlar.
Eğitimin hem kültürel değerleri yeni kuşaklara aktarması hem de eleştirel düşünmeyle bu değerleri tartışmaya açması hangi yorumu destekler?
- A) Kültürün tarihte hiç değişmemesini
- B) Eğitimin yalnız ekonomik üretim anlamına gelmesini
- C) Eğitimin kültürle hiçbir ilişkisinin olmamasını
- D) Tüm öğrencilerin aynı görüşü benimsemesini
- E) Eğitimin kültürü aktarma ve kültürel değişimi destekleme işlevlerinin birlikte bulunmasını
Doğru cevap: E
Çözüm: Eğitim bir yandan dil, bilgi ve değerlerin aktarımını; diğer yandan eleştirel sorgulama ve yenilik yoluyla toplumsal-kültürel değişimi destekleyebilir.
Öğrenci 'Hangi üniversite bana uyar?' diye soruyor. Danışman ilgi, değer, koşullar ve kaynakları tartıştırıp kararı öğrenciye bırakıyor. Hangi iki ilke birlikte korunur?
- A) Zorunlu yönlendirme ve etiketleme
- B) Disiplin ve tek tipleştirme
- C) Sadece akademik sıralama ve sevk
- D) Bireyi tanıma ve özerkliğe saygı
- E) Gizli karar verme ve tek puana dayanma
Doğru cevap: D
Çözüm: Bireyin özelliklerinin ve seçeneklerinin birlikte değerlendirilmesi kendini tanımayı güçlendirir. Seçimi danışmanın değil öğrencinin yapması özerklik ilkesine uygundur.
Öğretmen resmî programdaki bir beceriyi derste hiç ele almıyor; buna karşılık öğrenciler rekabetçi oturma düzeninden birbirine güvenmemeyi öğreniyor. İki durum nasıl adlandırılır?
- A) Her ikisi yalnız uygulanan akademik çıktı
- B) Birincisi örtük program, ikincisi resmî program
- C) Her ikisi yalnız ders dışı gönüllü etkinlik
- D) Birincisi zenginleştirme, ikincisi ön değerlendirme
- E) Birincisi ihmal edilen program, ikincisi örtük program
Doğru cevap: E
Çözüm: Yazılı programda olup işlenmeyen beceri ihmal edilen programdır; ilişkilerden yazılı olmadan öğrenilen tutum ise örtük programdır.
Öğretmen aynı hedef için tanımı vermek yerine pozitif ve negatif örnekleri seçip 'ortak özellik nedir?' diye soruyorsa baskın strateji hangisidir?
- A) Yalnız demonstrasyon
- B) Buluş yoluyla öğretim
- C) Sunuş yoluyla doğrudan açıklama
- D) Mikro öğretim
- E) Benzetim
Doğru cevap: B
Çözüm: Örnek ve örnek olmayanların sistemli karşılaştırılmasıyla tanımın öğrenci tarafından oluşturulması buluş yolunun ayırt edici özelliğidir.
Erdem-Değer-Eylem yaklaşımını en doğru özetleyen ilişki hangisidir?
- A) Çerçeve yalnız akademik branşların birbirinden ayrılmasını amaçlar.
- B) Değerler ancak yazılı sınavda doğru işaretlenirse anlam kazanır.
- C) Çatı değerler yalnız yönetici kadrolarında geçerlidir.
- D) Eylem, değerlerden bütünüyle bağımsız ve tek başına rastgele gelişir.
- E) Davranışta görülen değerler erdemli insanla birlikte huzurlu insan, toplum ve yaşanabilir çevreyi destekler.
Doğru cevap: E
Çözüm: Model değerleri sadece sözel bilgi olarak değil eylemle görünür hâle gelen erdemler olarak ele alır; çıktı üç yaşam alanındaki huzur ve iyilik hâliyle ilişkilidir.
Bir ergen arkadaşları tarafından sürekli izlendiğine inanıyor; sıradan bir kıyafet hatasını herkesin fark edeceğini düşünüyor. Hangi kavram durumu açıklar?
- A) Hayalî seyirci
- B) Kişisel efsane olarak benzersiz zarar görmezlik
- C) Korunum
- D) Nesne sürekliliği
- E) Yakınsal gelişim alanı
Doğru cevap: A
Çözüm: Ergenlikte hayalî seyirci, kişinin başkalarının kendisini sürekli gözlediğini varsaymasıdır. Kişisel efsane ise deneyimlerinin benzersizliği veya dokunulmazlığı inancını vurgular.
Öğretmen programda yer alan çevre temasını sınıfın yakınındaki kuraklık sorununa bağlayıp beceri çıktısını koruyarak örnekleri değiştiriyor. Bu uygulama neye örnektir?
- A) Hedefe bağlı yerel bağlam uyarlamasına
- B) Çıktıların öğrenilemez sayılmasına
- C) Ölçme sonuçlarının tümden yok sayılmasına
- D) Kapsamın tamamen tesadüfe bırakılmasına
- E) Program amacının zorunlu olarak iptaline
Doğru cevap: A
Çözüm: Çıktıyı koruyarak içerik örneklerini öğrencinin çevresiyle ilişkilendirmek anlamlı öğrenmeyi destekleyen bağlamsal uyarlamadır.
Eşit bütçeli iki ilçeden birinde öğrenciler okula yürüyerek, diğerinde dağınık yerleşimden uzun yol kat ederek ulaşabiliyorsa fırsat eşitliği için hangi veri öncelikle incelenmelidir?
- A) Okul binasının boyasını tek ölçüt almak
- B) Gerçek erişim süreleri, ulaşım giderleri ve öğrencilerin gereksinimleri
- C) İki yere aynı tutarda ödenek ayrıldığını yeterli kabul etmek
- D) Yalnız ilçelerin adlarının uzunluğu
- E) Bütün öğrencilerin aynı ulaşım mesafesinde olduğunu varsaymak
Doğru cevap: B
Çözüm: Eşit bütçe ayrılması gerçek fırsatların eşit olduğu anlamına gelmez. Coğrafi erişim, maliyet ve ihtiyaç farklılıkları politika tasarımında hesaba katılmalıdır.
Öğrenciler için hazırlanan yıllık rehberlik planında başlangıçta ihtiyaç belirlenmemiş, uygulama sonunda hiçbir sonuç ölçülmemiş. Hangi iki aşama eksiktir?
- A) Duyusal kayıt ve uzun süreli bellek
- B) Sadece sınıf içi ödüllendirme ve ceza
- C) Sosyometri ve zorunlu mesleğe atama
- D) İhtiyaç analizi ve program değerlendirme
- E) Nesne sürekliliği ve korunum
Doğru cevap: D
Çözüm: Amaçların gerçek gereksinimlere dayanması için ihtiyaç analizi; hedeflere ne kadar ulaşıldığını görmek için değerlendirme gerekir. Sadece etkinlik takvimi yeterli değildir.
Bir maddede üst grupta doğru oranı 0,40, alt grupta 0,70 ise ayırt edicilik indeksine ilişkin en doğru yorum hangisidir?
- A) D = +1,10; madde kusursuzdur
- B) D = +0,30; madde güçlü biçimde ayırt eder
- C) D = −1,10; işlem her zaman böyledir
- D) D = −0,30; madde anahtarı ve ifadesi incelenmelidir
- E) D = 0; iki grup eşittir
Doğru cevap: D
Çözüm: D = üst doğru oranı − alt doğru oranı = 0,40 − 0,70 = −0,30'dur; negatif değer madde/anahtar incelemesini gerektirir.
Bir öğretmen sessiz sınıfı 'iyi yönetilen' kabul ediyor, ancak öğrenciler hata yapmaktan korktuğu için soru sormuyor. En doğru değerlendirme hangisidir?
- A) Sessizlik tek başına olumlu iklim göstermez; güvenli katılım da incelenmelidir
- B) Soru sorulmaması öğrenmenin kesin kanıtıdır
- C) Korku öğrenmeyi bütün koşullarda hızlandırır
- D) Öğrenci aidiyeti ölçülemez ve önemsizdir
- E) İyi sınıf ikliminde görüş çeşitliliği bulunmaz
Doğru cevap: A
Çözüm: Olumlu sınıf iklimi yalnız görünürdeki düzenle değil, aidiyet, psikolojik güvenlik ve anlamlı katılım fırsatlarıyla değerlendirilir.
Bir rapor 'okul öncesi genel olarak isteğe bağlıdır, dolayısıyla eğitim sisteminin örgün kısmına girmez' sonucuna ulaşıyor. Hata nedir?
- A) Zorunlu olmama ile örgün eğitimde yer alma koşulunu karıştırmak
- B) Yükseköğretimin ortaöğretim sonrasında geldiğini göstermek
- C) Örgün eğitimin yalnız yetişkinlere yönelik olduğunu savunmamak
- D) İlkokulun dört yıl olduğunu belirtmek
- E) Yaygın eğitimin okul dışı kursları kapsadığını söylemek
Doğru cevap: A
Çözüm: Bir kademe zorunlu olmasa da örgün eğitim içinde yer alabilir. Okul öncesi genel olarak isteğe bağlıdır ama yaşa ve programa dayalı örgün eğitim kademesidir.
Bir öğretmen coğrafya konusuna ilişkin sanal gezi tasarlarken öğrencilerin yön bulma becerisini ölçmek istiyor fakat sadece gezi süresini kaydediyor. Nasıl ölçmelidir?
- A) Ekrana bakma süresini tek başarı ölçütü saymak
- B) Sistem açıldıysa tüm öğrencileri başarılı ilan etmek
- C) Her öğrencinin aynı yöne bakmasını şart koşmak
- D) Öğrenciden rota seçimi ve gerekçesi gibi gözlenebilir ürün istemek
- E) Gezinin görsel kalitesini doğrudan not olarak vermek
Doğru cevap: D
Çözüm: Öğrencinin ortamda geçirdiği süre öğrenme amacıyla aynı değildir. Yön bulma için rota, karar gerekçesi ve harita yorumlama gibi doğrudan performans kanıtları gereklidir.
Bir sınıf hipotez kurup farklı toprak örneklerinin su tutmasını deneyle ölçerek hipotezini kanıtla sınadığında hangi öğretim yolu öne çıkar?
- A) Araştırma-inceleme
- B) Salt not kopyalama
- C) Öğretmenin tanım ezberletmesi
- D) Sadece anlatım
- E) Yalnız münazara
Doğru cevap: A
Çözüm: Araştırma-inceleme soru, hipotez, plan, veri, analiz ve sonuç aşamalarını kapsar. Deneyin kanıt için kullanılması yalnız gösteriden farklıdır.