Öğretmen programda 'etik ve sorumlu dijital paylaşım' becerisi varken yalnız araç isimlerini ezberletiyor. Hangi uygulama çıktıya daha uygundur?
- A) Gerçekçi paylaşım durumunda riskleri tartıp gerekçeli karar verme görevi
- B) Ders boyunca dosya uzantısı sayma
- C) Yalnız cihaz markalarını hatırlama
- D) Tek sözcüklü kopya listesi çıkarma
- E) İçerikten bağımsız bir form doldurma
Doğru cevap: A
Çözüm: Etik ve sorumlu karar becerisi somut durumdaki değer, risk ve seçeneklerin gerekçeli değerlendirilmesiyle daha iyi işletilir.
Bir öğretmen her öğrenciye puanlama anahtarını uygularken yanlışlıkla tam 3 puan ekliyor. Hata türü ve sonucu için hangi ifade doğrudur?
- A) Sistematik hata; yalnız yazısı güzel öğrencilere eklenir
- B) Sabit hata; tüm puanları aynı miktarda kaydırır
- C) Geçerlik artışı; puanların tamamı doğru olur
- D) Tesadüfi hata; her puana farklı miktarda etki eder
- E) Madde ayırt ediciliği; sonuç otomatik yükselir
Doğru cevap: B
Çözüm: Herkese aynı miktarda puan eklenmesi sabit hatadır. Puan düzeyi kayar; sıralamanın değişmemesi puanın doğru olduğu anlamına gelmez.
Öğrencinin tüketimle ilgili terimleri tanıması, bilgileri ilişkilendirmesi ve nihayet tüketimini değiştirmesi hangi okuryazarlık düzeylerine karşılık gelir?
- A) Eylemsellik – işlevsellik – farkındalık
- B) Farkındalık – işlevsellik – eylemsellik
- C) İşlevsellik – eylemsellik – farkındalık
- D) Eylemsellik – farkındalık – işlevsellik
- E) Farkındalık – eylemsellik – işlevsellik
Doğru cevap: B
Çözüm: Terim ve kavramları tanımak farkındalık; aralarındaki ilişkileri işlevsel kullanmak işlevsellik; edinilen bilgiyle yaşam davranışını değiştirmek eylemselliktir.
Bir belediye, yetişkinlere meslek becerisi kazandıran kursu 'ilkokul sınıfı olmadığı için eğitim sayılamaz' diye tanımlıyor. Neden yanlıştır?
- A) Eğitim yalnız ilkokul diploması veren okulda olur
- B) Yaygın eğitim okul dışı ve yetişkinlere yönelik düzenli öğrenme imkânlarını da kapsar
- C) Yaşam boyu öğrenme yalnız çocuklara yöneliktir
- D) Yükseköğretim bütün kursların genel adıdır
- E) Yetişkinlere eğitim verilmesi 1739'un kapsamı dışındadır
Doğru cevap: B
Çözüm: Türk millî eğitim sistemi örgün okullardan ibaret değildir. Yaygın eğitim toplumsal, kültürel, okuryazarlık ve mesleki öğrenme gereksinimlerine yanıt verir.
Bir öğrenci ön değerlendirmede konuya hâkim, diğeri temel kavramları bilmiyor. Ortak hedef korunarak en uygun iki uygulama hangisidir?
- A) Her ikisine koşulsuz aynı ek görev
- B) İlkine zenginleştirme, ikincisine destekleme
- C) İlkine sadece ceza, ikincisine hedef iptali
- D) İlkine yalnız tekrar, ikincisine tümden dışlama
- E) İlkine değerlendirmesizlik, ikincisine etiketleme
Doğru cevap: B
Çözüm: Ön bilgisi yüksek öğrenciye derinleştiren görev, temel eksiği bulunan öğrenciye yapılandırılmış destek verilebilir; çıktı korunur.
Bir konu tartışılırken altı öğrenci iç grupta konuşuyor, diğerleri dışarıdan gözlem formu dolduruyor. Öğretmen neyi seçmiştir?
- A) İstasyon; masalar arası dolaşma
- B) Rol oynama; karakter canlandırma
- C) Akvaryum; iç tartışma ve dış gözlem düzeni
- D) Kartopu; kademeli büyüyen grup
- E) Jigsaw; uzmanlaşma
Doğru cevap: C
Çözüm: Akvaryumun ayırt edici yönü tartışan iç grup ile gözlem yapan dış gruptur. Bu düzen eleştirel dinlemeyi ve tartışma becerisini destekleyebilir.
Öğretmen bir öğrencinin saldırgan tepkisinden sonra öncelikle güvenliği sağlıyor, daha sonra özel görüşmede olayı ve etkilerini konuşuyor. Bu sıra neden uygundur?
- A) Önce zarar riskini azaltır, ardından davranışı onarıcı biçimde ele almaya fırsat verir
- B) Olaydan sonra tarafları dinlemeye hiç gerek yoktur
- C) Çatışmada güvenlik hiçbir zaman öncelik değildir
- D) İlk tepki bütün öğrencileri suçlamak olmalıdır
- E) Her çatışma doğrudan sınav notuyla çözülür
Doğru cevap: A
Çözüm: Risk bulunan bir olayda acil güvenlik ve uygun koruma önceliklidir; durulma sonrası dinleme ve sorumluluk geliştirme eklenebilir.
Okuryazarlık öğretiminde farkındalığın ardından işlevsellik gelişmiş ancak henüz davranış değişikliği oluşmamışsa hangisi en doğru yorumdur?
- A) Farkındalık ve işlevsellik modelde hiçbir önem taşımaz.
- B) Sarmal gelişim yerine yalnız tek seferlik sınav esastır.
- C) Davranış değişmediği için önceki öğrenmeler mutlaka sıfırdır.
- D) İşlevsellik aşamasından sonra tekrar farkındalık gelişemez.
- E) Süreç işlevsellikte kalabilir; sonraki öğrenmelerle eylemselliğe ilerleyebilir.
Doğru cevap: E
Çözüm: MEB çerçevesi düzeylerin sarmal ilerleyebildiğini belirtir; işlevsellikten eylemselliğe her durumda hemen geçilmesi zorunlu değildir.
Öğrenci bir görüşmede 'Çok kızdım ama karşılık vermedim' diyor. Danışman 'Öfkelendin, yine de kendini durdurmayı seçtin' diye yanıtlıyor. Bu yanıtın iki işlevi nedir?
- A) Öğrenciyi yargılamak ve sözünü kesmek
- B) Duyguyu yansıtmak ve öğrencinin öz denetim kaynaklarını görünür kılmak
- C) Gizli bilgi paylaşmak ve tanı bildirmek
- D) Sosyometrik seçim sayısını artırmak ve meslek belirlemek
- E) Davranışı otomatik olarak ödüllendirmek ve klinik tanı koymak
Doğru cevap: B
Çözüm: Yanıt öğrencinin öfkesini anladığını yansıtırken kullandığı baş etme davranışını da fark ettirir. Danışanın sözüne yeni tanı veya öğüt eklemez.
Bir öğretmen karmaşık sunumda gereksiz animasyonları kaldırıyor fakat öğrenme hedefi için gerekli problemin zorluğunu koruyor. Hangi yükü azaltmayı amaçlar?
- A) Öğrenmenin kalıcı izlerini
- B) Gereksiz/dışsal bilişsel yükü
- C) Görevin içsel karmaşıklığını bütünüyle
- D) Öz yeterlik inancını
- E) Öğrencinin önceki bilgisini
Doğru cevap: B
Çözüm: Bilişsel yük kuramında süsleme, dikkat dağıtıcı metin ve gereksiz çift anlatım gibi sunum kaynaklı yük dışsaldır. Gereksiz yükü azaltmak hedefin özünü silmek anlamına gelmez.
Öğretmen 'Herkes aynı eseri okumalı' yerine öğrencilerin kendi anlam dünyalarına uygun metinleri seçmesine ve seçimlerini savunmasına izin veriyorsa baskın yaklaşım hangisidir?
- A) Yeniden kurmacılık; tek amaç toplumsal reform
- B) Realizm; yalnız nesnel gözlem
- C) Esasicilik; tek tip içerik ve disiplin
- D) Varoluşçuluk; kişisel özgürlük ve sorumluluk
- E) Daimicilik; değişmez ortak metin önceliği
Doğru cevap: D
Çözüm: Varoluşçuluk bireyin seçimini ve seçimin sorumluluğunu öne çıkarır. Öğrencinin metni öznel anlam ve kimlik arayışıyla seçebilmesi bu vurguya uygundur.
Öğretmen çocuklara sınıftaki kuralların nedenini tartıştırıyor. Bir çocuk 'Herkes beni sevsin', diğeri 'Düzen bozulmasın' diyor. Kohlberg'e göre karşılaştırma hangisidir?
- A) İlki evrensel etik, ikincisi araçsal çıkar yönelimindedir
- B) İkisi de geleneksel düzeydedir; ilki kişiler arası uyum, ikincisi kanun-düzen
- C) Her iki gerekçe de doğrudan postkonvansiyonel aşamadır
- D) İlki gelenek öncesi, ikincisi gelenek sonrası düzeydedir
- E) İkisi de yalnız ceza ve itaat evresindedir
Doğru cevap: B
Çözüm: Onay alma ve toplumsal düzeni koruma gerekçeleri Kohlberg'in geleneksel düzeyindeki ayrı evreleri temsil eder. Gerekçeye odaklanmak aynı davranışı doğru sınıflandırmayı sağlar.
Aynı test iki hafta arayla uygulanınca puanlar yüksek ilişkili çıkıyor, fakat açık uçlu ürünler farklı öğretmenlerce çok farklı notlandırılıyor. Hangi sonuç daha doğrudur?
- A) Her iki gözlem de yalnız madde güçlüğüdür
- B) Puanlayıcı farkı geçerlik için hiçbir zaman önemli değildir
- C) Tüm güvenirlik türleri aynı katsayıya zorunlu eşittir
- D) Test-tekrar test yüksekse puanlayıcı farkı imkânsızdır
- E) Zamana göre kararlılık yüksek, puanlayıcılar arası tutarlılık düşük olabilir
Doğru cevap: E
Çözüm: Güvenirliğin zamana karşı kararlılık ve puanlayıcılar arası uyum gibi farklı yönleri vardır; birinin yüksek olması ötekini garanti etmez.
Bir öğretmen öğrencilerin haritadaki göç yollarını karşılaştırmasını istiyor; seçtiği uygulama yalnız yol isimlerini ezberleten rozetler veriyor. En temel tasarım sorunu nedir?
- A) Haritaların yalnız analog kullanılabilmesi
- B) Öğrencilerin teknolojiye hiç dokunmaması
- C) Süreç içinde hiçbir geri bildirim verilememesi
- D) Bütün yarışma öğelerinin her durumda yasak olması
- E) Etkinlik ve ölçmenin karşılaştırma kazanımıyla hizalanmaması
Doğru cevap: E
Çözüm: Hedef karşılaştırma ve neden açıklama iken yalnız ad ezberini puanlamak uygun kanıt üretmez. Teknoloji aracının görsel olarak çekici olması hedef uyumunun yerini tutmaz.
Bir okul, ailelerle iş birliği yapmak adına öğrencilerin tüm kişisel bilgilerini amaç gözetmeksizin açık grupta paylaşıyor. Hangi değerlendirme daha doğrudur?
- A) Mahremiyet eğitime tamamen yabancı bir kavramdır
- B) Aileler hiçbir eğitim kararına katılamaz
- C) Okul-aile iş birliği yalnız ders puanı paylaşmaktır
- D) Okul-aile iş birliği mahremiyet ve amaca uygun iletişim sınırları gözetilerek yürütülmelidir
- E) İş birliği ilkesi tüm öğrenci verilerinin herkese açılmasını zorunlu kılar
Doğru cevap: D
Çözüm: Okul ile ailenin iş birliği öğrenciyi desteklemeyi amaçlar. Kişisel bilgilerin gereksiz biçimde herkese açılması bu amacı güçlendirmez ve güveni zedeler.
Yazısı düzgün öğrencilerin yanıtı içerikçe aynı olsa bile öğretmenin sistemli biçimde daha yüksek puan verdiği durumda hangi sorun vardır?
- A) Puanlayıcılar arası kusursuz uyum
- B) Herkese aynı miktarda sabit puan eklenmesi
- C) Kapsam geçerliğinin zorunlu artışı
- D) Tamamen tesadüfi ve yönü değişken hata
- E) Ölçülmek istenmeyen özellikten kaynaklanan sistematik yanlılık
Doğru cevap: E
Çözüm: Yazı güzelliğinin ders başarısı puanına düzenli olarak yansıması, ilgili hedef dışı özellikten kaynaklanan sistematik hatadır.
Bir öğrenci meslek tercihi için Holland envanterinde R ve I alanlarında yüksek puan alıyor. Danışmanın en sağlam yorumu nedir?
- A) Her iş çevresi öğrenciye aynı ölçüde uyar
- B) Puanlar gelecek yıllarda asla değişmez
- C) Gerçekçi ve araştırmacı ilgi örüntüsü olası seçenekler için bir başlangıçtır
- D) İlgi puanı zekâ ve değerleri bütünüyle belirler
- E) Öğrenci mutlaka tek bir mesleği seçmelidir
Doğru cevap: C
Çözüm: Holland'ın Gerçekçi ve Araştırmacı tipleri iş/etkinlik tercihlerine ilişkin ipuçları verir. Sonuç kişiye meslek dayatmaz; diğer özellikler ve iş koşullarıyla beraber değerlendirilir.
Öğrenci bütün metal parçaların mıknatısa yapıştığını varsayıp farklı metallerle sistematik deney yapıyor ve varsayımını değiştiriyor. Piaget açısından hangi iki süreç birlikte görülür?
- A) Soyut işlemsel hipotez sınama ve uyumsama
- B) Duyusal-motor refleks ve koşulsuz tepki
- C) İşlem öncesi canlandırmacılık ve benmerkezcilik
- D) Korunum eksikliği ve tek yönlü düşünme
- E) Yalnız büyüme ve dürtü boşalımı
Doğru cevap: A
Çözüm: Alternatifleri sistemli test etmek formel işlemsel akıl yürütmeye; yanlış şemanın sonuçlara göre değiştirilmesi uyumsamaya örnektir. Bilişsel süreçler birlikte işleyebilir.
Bir sanal gerçeklik uygulaması öğrencilerde baş dönmesine yol açıyor, bazıları da gerekli donanıma sahip değil. En uygun öğretim kararı hangisidir?
- A) Cihazı olmayan öğrencileri değerlendirmeden dışlamak
- B) Eşdeğer öğrenme hedefi için erişilebilir alternatif sunup güvenliği önceliklendirmek
- C) Teknoloji yeniliğini öğrenme hedefinden üstün tutmak
- D) Yan etki bildirimlerini görmezden gelmek
- E) Her öğrenciyi VR'ı aynı süre kullanmaya zorlamak
Doğru cevap: B
Çözüm: VR gibi sürükleyici araçlarda fiziksel konfor, güvenlik ve erişim koşulları değerlendirilir. Eşdeğer kazanımı sağlayan alternatif yol kapsayıcı öğretimin gereğidir.
Okul öğrenci meclisi çalışması yapıyor; fakat farklı görüş bildiren öğrencileri cezalandırarak katılımı engelliyor. Hangi iki yön arasında çelişki oluşur?
- A) Ortaokulun dört yıl olmasıyla lise süresi arasında
- B) Yaygın eğitim ile halk eğitimi tanımı arasında
- C) Yükseköğretimde araştırma ile bilimsellik arasında
- D) Demokrasi eğitimi amacı ile katılımı bastıran uygulama arasında
- E) Merkez ve yurt dışı teşkilatının varlığı arasında
Doğru cevap: D
Çözüm: Demokrasi eğitimi yalnız demokratik kurumların adını öğretmek değildir; katılım, düşünceye saygı ve sorumluluk gibi demokratik yaşam deneyimlerini gerektirir.