Okul rehberlik hizmetlerinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yalnızca başarılı öğrenciler için hizmet vermek
- B) Öğrencileri yalnız sınav puanlarına göre sıralamak
- C) Öğrencilerin bütün kararlarını onlar adına almak
- D) Uyum sorunlarının tamamını disiplin cezasıyla çözmek
- E) Öğrencinin kendini tanımasına, karar vermesine ve gelişimine destek olmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Rehberlik bireyin kendini anlamasına, seçenekleri değerlendirmesine ve özerk kararlar vermesine yardımcı olur. Öğrenci adına karar vermek rehberliğin temel amacı değildir.
Rehberlik hizmetlerinin yalnız sorun yaşayan öğrencilere değil bütün öğrencilere açık olması hangi ilkeyi gösterir?
- A) Yalnız akademik başarıyı izleme
- B) Herkese yönelik olma
- C) Zorunlu psikoterapi
- D) Sadece krizlere müdahale
- E) Tek tip öğrenci anlayışı
Doğru cevap: B
Çözüm: Çağdaş rehberlik gelişimsel ve önleyici bir hizmettir; yalnız sorun ortaya çıkınca değil bütün öğrencilerin gelişim ihtiyaçları için sunulur.
Öğrencinin rehberlik sürecine zorla sokulmayıp katılımının önemsenmesi hangi temel ilkedir?
- A) Gönüllülük
- B) Etiketleme
- C) Yarıştırma
- D) Koşulsuz yönlendirme
- E) Tek tipleştirme
Doğru cevap: A
Çözüm: Gönüllülük öğrencinin iş birliği ve katılımını esas alan rehberlik ilkesidir. Acil güvenlik durumlarında ayrıca koruyucu ve kurumsal yükümlülükler gündeme gelebilir.
Danışmada öğrencinin özel bilgilerinin yetkisiz kişilerle paylaşılmaması hangi ilkeyle ilgilidir?
- A) Öğretimde ekonomiklik
- B) Gizlilik
- C) Genelleme
- D) Bitişiklik
- E) Salt gözlem
Doğru cevap: B
Çözüm: Gizlilik güvene dayalı rehberlik ilişkisinin temelidir. Bununla birlikte ciddi güvenlik riski veya mevzuattan doğan yükümlülükler gibi sınırlamalar ayrıca değerlendirilir.
İlk kez okula başlayan öğrencinin binayı, öğretmenleri ve işleyişi tanıması için yapılan çalışma nedir?
- A) Disiplin soruşturması
- B) Psikoterapi
- C) Oryantasyon (uyum) hizmeti
- D) Yalnız iş bulma hizmeti
- E) Kriz sonrası sevk
Doğru cevap: C
Çözüm: Oryantasyon yeni bir ortama girişte kişiye fiziki, sosyal ve kurumsal çevreyi tanıtarak uyumu kolaylaştırır. Psikolojik danışmanın yerine geçen klinik hizmet değildir.
Öğrencinin çalışma alışkanlığını geliştirmesi ve ders seçimini planlaması rehberliğin hangi alanına girer?
- A) Tıbbi rehabilitasyon
- B) Mesleki emeklilik danışması
- C) Eğitsel rehberlik
- D) Yalnız sosyal yardım
- E) Disiplin yönetimi
Doğru cevap: C
Çözüm: Eğitsel rehberlik öğrenme, ders seçimi, sınava hazırlık ve akademik uyumla ilgilidir. Mesleki rehberlik ise iş ve kariyer seçeneklerine odaklanır.
Öğrencinin ilgi ve yeteneklerini tanıyıp kariyer seçeneklerini araştırmasına destek hangi alandır?
- A) Yalnız sağlık taraması
- B) Eğitsel ölçme
- C) Disiplin kurulu
- D) Mesleki rehberlik
- E) Bina güvenliği
Doğru cevap: D
Çözüm: Mesleki rehberlik öğrencinin kariyer gelişimini, meslekleri tanımasını ve kendine uygun seçenekleri değerlendirmesini destekler; belirli mesleğe zorla yerleştirme değildir.
Arkadaş çatışmaları ve duygu düzenlemeyle baş etme becerilerini geliştirme hangi rehberlik alanına örnektir?
- A) Salt ölçme-değerlendirme
- B) Kişisel-sosyal rehberlik
- C) Okul bütçesi yönetimi
- D) Yalnız üniversite tercih rehberliği
- E) Ücretli iş yerleştirme
Doğru cevap: B
Çözüm: Kişisel-sosyal rehberlik ilişkiler, duygu ve davranış yönetimi, kendini kabul ve sağlıklı uyum gibi alanlarda öğrenci gelişimini destekler.
Öğrencinin güçlü ve gelişime açık yönlerini çeşitli bilgilerle anlamaya yönelik hizmet hangisidir?
- A) Zorunlu mesleğe atama
- B) Notları gizlice değiştirme
- C) Ceza verme
- D) Okul binasını tanıtma
- E) Bireyi tanıma
Doğru cevap: E
Çözüm: Bireyi tanıma öğrenciye ilişkin çok yönlü, geçerli ve etik bilgi toplama sürecidir. Amaç bireyi tek test puanıyla etiketlemek değil uygun desteği planlamaktır.
Sınıf içindeki arkadaş seçimi ve grup ilişkilerini belirlemek için en uygun teknik hangisidir?
- A) Ödül tarifesi
- B) Zekâ yaşını tek başına hesaplama
- C) Klasik koşullanma deneyi
- D) Sosyometri
- E) Boy uzunluğu ölçümü
Doğru cevap: D
Çözüm: Sosyometri belirli ölçütle yapılan arkadaş seçimlerinden grup içi ilişkileri incelemeye yarar. Tek başına kesin kişilik tanısı koymak amacıyla kullanılmaz.
Öğrencinin olaylar karşısındaki davranışının nesnel ve kısa biçimde kaydedilmesi hangi tekniktir?
- A) Projektif oyun
- B) Mesleki ilgi envanteri
- C) Olay kaydı (anekdot)
- D) Korunum testi
- E) Sosyogram
Doğru cevap: C
Çözüm: Olay kaydında gözlenen davranış ve bağlam olabildiğince somut biçimde yazılır; gözlem ile yorum ayrı tutulur. Tek olay kişilik hakkında kesin sonuca götürmez.
Öğrencinin geçmiş yaşamını ve kendisiyle ilgili deneyimlerini yazılı anlatması hangi bireyi tanıma tekniğidir?
- A) Kariyer fuarı
- B) Otobiyografi
- C) Olay kaydı
- D) Sosyometri
- E) Derecelendirme ölçeği
Doğru cevap: B
Çözüm: Otobiyografi bireyin kendi yaşamını ve deneyimlerini yazılı aktardığı tekniktir. İçerik öz bildirime dayandığı için başka gözlemlerle birlikte değerlendirilmelidir.
Öğrencilerin sorun yaşadıkları alanları belirlemeye yarayan liste veya form hangi araçtır?
- A) Sınav cevap anahtarı
- B) Rastgele puan cetveli
- C) Boy-kilo çizelgesi
- D) Problem tarama listesi
- E) Sosyal medya sıralaması
Doğru cevap: D
Çözüm: Problem tarama listesi öğrencilerin yaygın güçlüklerini belirlemeye ve hizmet önceliklerini görmeye yardımcı olur; tek başına tanı aracı değildir.
Danışanın duygu ve düşüncelerini onun bakış açısından anlamaya çalışma hangi beceridir?
- A) Konuyu değiştirme
- B) Etiketleme
- C) Empati
- D) Kınama
- E) Öğüt verme
Doğru cevap: C
Çözüm: Empati danışanın deneyimini onun gözünden anlamaya ve bunu uygun biçimde iletmeye dayanır. Danışanla her görüşte aynı fikirde olmak anlamına gelmez.
Öğrencinin söylediklerini dikkatle dinleyip anladığını uygun geri bildirimle göstermeye ne denir?
- A) Etkin dinleme
- B) Gizli gözlem
- C) Sürekli söz kesme
- D) Talimatla susturma
- E) Yargılayıcı değerlendirme
Doğru cevap: A
Çözüm: Etkin dinleme sözel ve sözel olmayan ipuçlarını dikkatle izleme, uygun yansıtma ve açıklama isteme gibi becerileri kapsar. Hızlı öğüt vermekle aynı değildir.
Bir öğretmenin 'Sınava nasıl hazırlanmayı planlıyorsun?' sorusu hangi soru türüdür?
- A) Suçlayıcı soru
- B) Yalnız evet-hayır sorusu
- C) Yönlendirici emir
- D) Doğru-yanlış testi
- E) Açık uçlu soru
Doğru cevap: E
Çözüm: Açık uçlu soru öğrencinin deneyimini kendi sözleriyle açıklamasına alan açar. Sadece 'evet' veya 'hayır'la yanıtlanan kapalı uçlu sorudan ayrılır.
Öğrencinin kendi kararlarını verebilen ve seçimlerinden sorumluluk alabilen birey sayılması hangi rehberlik anlayışıyla uyumludur?
- A) Bireyin özerkliğine saygı
- B) Kararları öğretmenin dayatması
- C) Tek bir mesleği zorunlu kılma
- D) Öğrencinin düşüncesini gereksiz görme
- E) Sadece sınav puanı ile hüküm verme
Doğru cevap: A
Çözüm: Rehberlik bireyin seçim yapma ve sorumluluk üstlenme kapasitesini geliştirir. Bilgi ve destek sağlanır ancak karar öğrencinin yerine verilmez.
Sorun yaşamadan önce bütün öğrencilere akran zorbalığını tanıma ve yardım isteme becerisi öğretmek hangi hizmet yaklaşımıdır?
- A) Cezaya dayalı terapi
- B) Öğrenciyi okuldan uzaklaştırma
- C) Tıbbi tanı
- D) Yalnız kriz sonrası çalışma
- E) Önleyici rehberlik
Doğru cevap: E
Çözüm: Önleyici rehberlik, riskli durum ortaya çıkmadan bilgi ve baş etme becerisi kazandırmayı hedefler. Gerektiğinde müdahale ve koruma hizmetleriyle birlikte yürütülür.
Öğrenciye gerekli durumlarda daha uygun uzman veya kuruma ulaşması için yardım edilmesi hangi hizmettir?
- A) Sevk (yönlendirme)
- B) Öğretimde tekrar
- C) Sosyometri
- D) Mesleğe kesin atama
- E) Aşırı genelleme
Doğru cevap: A
Çözüm: Sevk, okulun hizmet sınırlarını aşan ihtiyaçlarda öğrencinin uygun uzmanlık desteğine erişimini sağlar. Sürecin izlenmesi ve gizliliğe özen gösterilmesi önemlidir.
Öğrencinin yeni okuluna geçtikten sonraki uyumunun belli aralıklarla kontrol edilmesi hangi hizmettir?
- A) Gizli tanılama
- B) İşlem öncesi gelişim
- C) İlk görüşme dışında ilişkiyi bitirme
- D) İzleme
- E) Ödül tarifesi
Doğru cevap: D
Çözüm: İzleme, sunulan hizmet veya yöneltme sonrasında öğrencinin nasıl ilerlediğini takip ederek desteğin işe yarayıp yaramadığını değerlendirmeyi sağlar.