Bir öğretmen öğrenenin bedensel iyilik hâlini, düşünsel akıl yürütmesini, tarihsel bağını ve etik seçimini aynı projede ele alır. Dört boyutun doğru sırası hangisidir?
- A) Zamansal – ontolojik – aksiyolojik – epistemolojik
- B) Aksiyolojik – zamansal – epistemolojik – ontolojik
- C) Epistemolojik – aksiyolojik – ontolojik – zamansal
- D) Ontolojik – epistemolojik – zamansal – aksiyolojik
- E) Ontolojik – zamansal – aksiyolojik – epistemolojik
Doğru cevap: D
Çözüm: Beden ve ruh ontolojik; bilgi ve düşünme epistemolojik; tarihsel süreklilik zamansal; ahlaki ve estetik seçim aksiyolojik alandadır. Sıra bu nedenle ilk seçenekteki gibidir.
Erdem-Değer-Eylem yaklaşımını en doğru özetleyen ilişki hangisidir?
- A) Çerçeve yalnız akademik branşların birbirinden ayrılmasını amaçlar.
- B) Değerler ancak yazılı sınavda doğru işaretlenirse anlam kazanır.
- C) Çatı değerler yalnız yönetici kadrolarında geçerlidir.
- D) Eylem, değerlerden bütünüyle bağımsız ve tek başına rastgele gelişir.
- E) Davranışta görülen değerler erdemli insanla birlikte huzurlu insan, toplum ve yaşanabilir çevreyi destekler.
Doğru cevap: E
Çözüm: Model değerleri sadece sözel bilgi olarak değil eylemle görünür hâle gelen erdemler olarak ele alır; çıktı üç yaşam alanındaki huzur ve iyilik hâliyle ilişkilidir.
Bir ders planında 'Adalet, saygı, sorumluluk' ile 'Huzurlu insan, aile-toplum ve yaşanabilir çevre' birlikte geçiyor. Bu iki üçlü arasındaki fark hangisidir?
- A) İlki alan becerileri, ikincisi müfredat dersleridir.
- B) İlki sınav türleri, ikincisi öğretmen unvanlarıdır.
- C) İlki çatı değerler, ikincisi çerçevenin hedeflediği yaşam sonuçlarıdır.
- D) Her ikisi de yalnızca psikometrik puanlardır.
- E) İlki ölçme araçları, ikincisi fiziksel mekânlardır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Adalet, saygı ve sorumluluk çerçevenin normatif çatı değerleridir; huzurlu insan, aile ve toplum ile yaşanabilir çevre ise ulaşılmak istenen sonuç alanlarıdır.
Öğrencinin tüketimle ilgili terimleri tanıması, bilgileri ilişkilendirmesi ve nihayet tüketimini değiştirmesi hangi okuryazarlık düzeylerine karşılık gelir?
- A) Eylemsellik – işlevsellik – farkındalık
- B) Farkındalık – işlevsellik – eylemsellik
- C) İşlevsellik – eylemsellik – farkındalık
- D) Eylemsellik – farkındalık – işlevsellik
- E) Farkındalık – eylemsellik – işlevsellik
Doğru cevap: B
Çözüm: Terim ve kavramları tanımak farkındalık; aralarındaki ilişkileri işlevsel kullanmak işlevsellik; edinilen bilgiyle yaşam davranışını değiştirmek eylemselliktir.
Aynı çıktı için bir öğrenciye adım adım somut örnek, diğerine daha kapsamlı araştırma görevi verilmesi hangi yorumla açıklanır?
- A) Bu durum yalnız sınav salonu düzenlemesidir.
- B) Öğretim programı çıktısı her iki öğrenci için kaldırılmıştır.
- C) İki öğrenciye de aynı etkinlik verildiği için farklılaştırma yoktur.
- D) İlk öğrenci için destekleme, ikinci için zenginleştirme uygulanmıştır.
- E) İlk öğrenci zenginleştirilmiş, ikinci desteklenmiştir.
Doğru cevap: D
Çözüm: Destekleme temel öğrenmeye erişimi basamaklandırarak güçlendirir; zenginleştirme hazır öğrencinin öğrenmesini derinleştirir. Her ikisi de aynı hedefle uyumlu kalabilir.
Kavramsal beceriler, alan becerileri, eğilimler ve sosyal-duygusal becerilerin görevlerini doğru ayıran seçenek hangisidir?
- A) İlk ikisi çıktılarda; eğilimler becerileri tetiklemede; sosyal-duygusal beceriler programlar arası gelişimde kullanılır.
- B) Kavramsal beceriler sadece fiziksel hareketlere, alan becerileri yalnız duygulara yöneliktir.
- C) Sosyal-duygusal beceriler sadece bağımsız bir dersin çıktıları olmak zorundadır.
- D) Eğilimler yalnız not verme aracı, alan becerileri yalnız disiplin kurallarıdır.
- E) Dördü de yalnız okul bütçesini hesaplamak için düzenlenir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Resmî modelde kavramsal ve alan becerileri öğrenme çıktısına girer; eğilimler öğrenme yaşantısındaki tetikleyiciler, sosyal-duygusal beceriler ise programlar arası bileşenlerdir.
Bir öğrenci proje süresince araştırma yapıyor, kanıt sunuyor, grup kararlarını değerlendiriyor. Yalnız sonuç puanına bakmak neden yetersizdir?
- A) Çünkü her performans mutlaka çoktan seçmeli testle ölçülmelidir.
- B) İşlem basamaklarına, iş birliğine ve karar gerekçelerine ilişkin süreç kanıtları görünmez kalır.
- C) Çünkü süreç izlemesi yapılınca öğrenme çıktısı gereksiz olur.
- D) Çünkü tüm öğrenciler her zaman aynı yöntemi kullanır.
- E) Çünkü öğrenci ürününün hiçbir değerlendirme değeri yoktur.
Doğru cevap: B
Çözüm: Beceri ve değerler eylemlerle geliştiği için yalnız son ürün puanı yeterli olmayabilir; gözlem, ürün, öz ve akran değerlendirmesi sürecin farklı kanıtlarını sağlar.
'Ders sonunda ben hangi örneği daha iyi seçebilirdim?' sorusunu öğretmen; 'Ben hangi stratejiyi geliştirdim?' sorusunu öğrenci soruyor. Hangisi doğrudur?
- A) İkisi de alan becerileri listesinde ders adı olarak yer alır.
- B) İkisi de yalnız merkezi sınav denetimidir.
- C) İlki öğretmen yansıtmaları, ikincisi öğrenci öz yansıtmasıdır.
- D) İlk soru değer telkini, ikinci soru okul bütçesidir.
- E) İlki öğrenci öz yansıtması, ikincisi öğretmen atamasıdır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Öğretmen yansıtmaları öğretimin nasıl geliştirileceğine dönük mesleki değerlendirmedir; öğrenci öz yansıtması kendi öğrenme ve stratejilerini değerlendirmesidir.
Maarif Modeli'nin programlar arası bileşenleri hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A) Sarmal biçimde geliştirilmeleri hedeflenir.
- B) Birden çok ders bağlamında ilişkilendirilebilirler.
- C) Erdem-Değer-Eylem değer çerçevesini içerirler.
- D) Yalnızca bir sınıfın tek bir ünitesinde eksiksiz tamamlanmaları beklenir.
- E) Sosyal-duygusal öğrenme boyutunu içerirler.
Doğru cevap: D
Çözüm: Programlar arası bileşenlerin tek bir ünitede bitirilmesi değil farklı ders ve kademelerde tekrar derinleştirilmesi amaçlanır. Soruda yanlış önerme ilk seçenektedir.
Bir öğretmen dijital ortamda kaynak güvenilirliğini sorgulatıyor, görsellerdeki mesajları yorumlatıyor ve veriyi tabloya dönüştürtüyor. Hangi üçlü uygundur?
- A) Okuma yazma – memuriyet – sınav güvenliği
- B) Finansal – bedensel – yönetsel okuryazarlık
- C) Yalnız sözlü – disiplin – atama becerileri
- D) Sadece fiziksel – motor – sağlık becerileri
- E) Dijital – görsel – veri okuryazarlığı
Doğru cevap: E
Çözüm: Dijital kaynakların güvenilirliği dijital, görsel mesajın anlamlandırılması görsel, tablolama ve kanıttan çıkarım üretme veri okuryazarlığıyla doğrudan ilişkilidir.
Bir okul projesi öğrencilerin fiziksel sağlığını, empatisini, etik kararlarını ve bilimsel kanıt kullanmasını kapsıyor. En güçlü gerekçe hangisidir?
- A) Model yalnız tek bir disipline bağlanmayı zorunlu kılar.
- B) Sadece fiziksel sağlık, diğer tüm alanların yerine geçer.
- C) Bütüncül eğitim bilişsel, duygusal, sosyal, bedensel ve ahlaki gelişimi bir arada destekler.
- D) Etik kararlar öğrenme süreçlerinin dışında bırakılır.
- E) Öğrenci profili yalnız diploma türleriyle tanımlanır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Bütüncül anlayış tek bir bilgi alanını yalıtılmış biçimde ele almaz; gelişimin bedensel, sosyal, duygusal, zihinsel ve ahlaki yönlerini birlikte gözetir.
Bir öğretmen merak etme, bağımsız araştırmaya yönelme ve kararlı olma hâllerini beceri kazanımını başlatan etmenler olarak kaydediyor. Bu öğeler nedir?
- A) Becerilerin kullanımını harekete geçiren eğilimlerdir.
- B) Her durumda doğrudan dersin konu başlıklarıdır.
- C) Yalnız yönetim mevzuatı hükümleridir.
- D) Okulun fiziksel kapasitesini gösteren göstergelerdir.
- E) Öğrenme çıktısının yerine geçen tek ölçme aracıdır.
Doğru cevap: A
Çözüm: Eğilimler öğrenci davranışının beceriyi kullanmaya yönelmesini sağlar; kendi başına bütün öğrenme çıktıları ya da içerik çerçevesinin yerine geçmez.
Modelde öğretim tasarlayan bir zümrenin 'beceri', 'değer' ve 'kanıt' arasında nasıl ilişki kurması gerekir?
- A) Değerleri yalnız listede tutup uygulamada görmezden gelmelidir.
- B) Öğrenme çıktısını belirleyip değerin eylemle görünmesini sağlayan etkinlik ve kanıtları uyumlu seçmelidir.
- C) Sadece teknoloji seçimiyle bütün hedeflere ulaşıldığını varsaymalıdır.
- D) Ölçmeyi öğrenme çıktısından bağımsız kura ile yapmalıdır.
- E) Önce puanları belirleyip bütün öğrencileri aynı sonuca zorlamalıdır.
Doğru cevap: B
Çözüm: Beceri, değer ve değerlendirme birbirinden kopuk olursa hedeflenen davranış izlenemez. Çıktı–etkinlik–kanıt uyumu bütüncül öğretimin temel tasarım mantığıdır.
Çevre koruma çalışmasında öğrenci yalnız konuyu anlatmıyor; atıkları ayrıştırıyor ve çevresini de bilinçlendiriyor. En uygun yorum hangisidir?
- A) Sürdürülebilirlik okuryazarlığı eylemsellik ve değerlerin davranışa yansımasıyla birleşmiştir.
- B) Bilgiye dönüşmeyen davranışlar programda dikkate alınmaz.
- C) Çatı değerler yalnız yazılı sınav sorularında kullanılabilir.
- D) Öğrencinin faaliyetleri beceri gelişiminin tamamen dışındadır.
- E) Öğrenme ancak öğretmen anlatımıyla tamamlanabilir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Eylemsellik, öğrenilenin yaşama aktarılmasına karşılık gelir; çevresel duyarlılığın davranışta görülmesi Erdem-Değer-Eylem yaklaşımıyla da ilişkilidir.
Bir zümre aynı tema için çevredeki tarihi yapıyı inceliyor; başka okul aynı çıktı için yerel arşiv çalışması yapıyor. Model bakımından en uygun yorum hangisidir?
- A) Okul temelli planlama program dışı ve yasak bir işlemdir.
- B) Yerel kaynak kullanımı yalnız sınav puanını değiştirir.
- C) Her okulun ayrı yasa çıkarması gerekir.
- D) Ortak çıktı olduğunda her okulun tamamen aynı geziyi yapması şarttır.
- E) Yerel koşullara uyarlanmış okul temelli planlama, ortak öğrenme çıktısıyla tutarlı olabilir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Okul temelli planlama, zümrenin çevresel ve bağlamsal fırsatları dikkate alarak etkinlik seçmesini sağlar; çıktı ile ilişki ve amaç korunmalıdır.
Bir öğretmen performans görevine puanlama anahtarı ekliyor, ilerlemeyi gözlemliyor, öğrenciye gelişim geribildirimi veriyor. Hangi üç işlev birlikte yürütülür?
- A) Atama listesi, özlük dosyası ve diplomatik yazışma
- B) Tek tip etkinlik, kanıtsız puan ve kapalı ölçüt
- C) Yalnız devamsızlık sayımı, ödül ve disiplin
- D) Ölçüt açıklığı, süreç kanıtı toplama ve geliştirici geri bildirim
- E) Sadece sonuç notu, rastgele puan ve sessizlik
Doğru cevap: D
Çözüm: Dereceli anahtar ölçütü görünür kılar; süreç gözlemi gelişimi izler; geri bildirim öğrenmenin nasıl ilerletileceğini öğrenciye gösterir.
Bir öğrenci sayısal kanıtı doğru yorumladığı hâlde arkadaşının haklarını hiçe sayıyor. Maarif Modeli açısından en yerinde çıkarım hangisidir?
- A) Epistemolojik yeterlik tek başına aksiyolojik olgunluğu garanti etmez.
- B) Ahlaki gelişim yalnız sınav süresiyle belirlenir.
- C) Öğrencinin fiziksel sağlığı bilginin tek ölçütüdür.
- D) Model bilgiyle değerler arasında hiç bağ kurmaz.
- E) Doğru veri yorumlamak otomatik olarak bütün erdemleri kazandırır.
Doğru cevap: A
Çözüm: Bilgiyi doğru işleme epistemolojik yönü gösterirken hak ve sorumluluklara dikkat etmek aksiyolojik boyuttur; model ikisini birlikte geliştirmeyi hedefler.
Bir öğrenci önce duygusunu düzenliyor, grup içinde iş birliği yapıyor, ardından ortak yararı gözeten karar alıyor. Hangi sıra uygundur?
- A) Alan becerileri – okul yönetimi – disiplin kararı
- B) Benlik becerileri – sosyal yaşam becerileri – ortak/birleşik beceriler
- C) Ortak/birleşik – yalnız fiziksel – mali beceriler
- D) Sosyal yaşam – fiziksel beceriler – sınav hazırlığı
- E) Yalnız okuryazarlık – eğilim – içerik
Doğru cevap: B
Çözüm: Öz düzenleme benlik; iş birliği sosyal yaşam; kişisel ve toplumsal değerlendirmeyi birleştiren sorumlu karar verme ortak/birleşik beceridir.
Okuryazarlık öğretiminde farkındalığın ardından işlevsellik gelişmiş ancak henüz davranış değişikliği oluşmamışsa hangisi en doğru yorumdur?
- A) Farkındalık ve işlevsellik modelde hiçbir önem taşımaz.
- B) Sarmal gelişim yerine yalnız tek seferlik sınav esastır.
- C) Davranış değişmediği için önceki öğrenmeler mutlaka sıfırdır.
- D) İşlevsellik aşamasından sonra tekrar farkındalık gelişemez.
- E) Süreç işlevsellikte kalabilir; sonraki öğrenmelerle eylemselliğe ilerleyebilir.
Doğru cevap: E
Çözüm: MEB çerçevesi düzeylerin sarmal ilerleyebildiğini belirtir; işlevsellikten eylemselliğe her durumda hemen geçilmesi zorunlu değildir.
Bir planın çıktısı kanıt temelli tartışma iken öğretimi yalnız ezber tanımlarla, değerlendirmeyi yalnız hatırlama testiyle sınamak en çok hangi sorunu doğurur?
- A) Tartışma becerisinin ezber testiyle tamamen ölçülmesi
- B) Bütüncül yaklaşımın yalnız bu şekilde uygulanabilmesi
- C) Hedeflenen beceriyle öğretim yaşantısı ve ölçme kanıtı arasında uyumsuzluk
- D) Programlar arası becerilerin zorunlu olarak eksiksiz kazanılması
- E) Sosyal-duygusal öğrenme bileşeninin otomatik tamamlanması
Doğru cevap: C
Çözüm: Kanıt temelli tartışma becerisi gerekçe kurma ve karşıt görüşü değerlendirme gerektirir; yalnız tanım hatırlatan testler bu süreci yeterince göstermeyebilir.