1739 sayılı Kanun'un 26. maddesindeki güncel ortaöğretim kapsamına ilişkin hangi ifade doğrudur?
- A) Sadece iki yıllık seçmeli lise programlarını kapsar
- B) İlköğretime dayalı dört yıllık zorunlu genel, mesleki ve teknik öğretim ile mesleki eğitim merkezlerini kapsar
- C) Yalnız üniversite ve yüksekokullardan oluşur
- D) Sadece okul öncesindeki anasınıfını kapsar
- E) Zorunlu ilkokulun ilk dört yılıyla sınırlıdır
Doğru cevap: B
Çözüm: 1739 sayılı Kanun'un 26. maddesi ortaöğretimi dört yıllık zorunlu genel ve mesleki-teknik kurumlar ile mesleki eğitim merkezlerini içine alacak şekilde tanımlar.
İlköğretimini bitirip ortaöğretime girmeye hak kazanan öğrencinin yetenekleri ölçüsünde bu imkândan yararlanması hangi hükümdür?
- A) 27. madde – Ortaöğretimden yararlanma hakkı
- B) 12. madde – Laiklik
- C) 4. madde – Genellik ve eşitlik
- D) 47. madde – Usta öğreticiler
- E) 16. madde – Eğitim kampüsleri
Doğru cevap: A
Çözüm: Kanunun 27. maddesi ilköğretim sonrası ortaöğretime hak kazanan öğrencilerin ortaöğretime devam ve fırsatlardan ilgi ve yetenekleri doğrultusunda yararlanma hakkını düzenler.
Ortaöğretim öğrencilerine ortak genel kültür kazandırılması, yükseköğretime veya hayata hazırlanması hangi maddenin temel amaçlarıdır?
- A) 31. madde
- B) 28. madde
- C) 8. madde
- D) 46. madde
- E) 17. madde
Doğru cevap: B
Çözüm: 1739 sayılı Kanun'un 28. maddesi ortak genel kültür verilmesini ve öğrencinin ilgi ile kabiliyetine uygun biçimde yükseköğretime, mesleğe veya hayata hazırlanmasını öngörür.
Bir öğrenci ilköğretimde yöneltilmiş; ortaöğretimde gelişen ilgisi nedeniyle farklı programa geçmek istiyor. Hangi ifade Kanun'un 30. maddesine uygundur?
- A) Yöneltme ortaöğretimde sürer; yatay ve dikey geçiş koşulları Bakanlıkça düzenlenir
- B) Yatay ve dikey geçiş için okul-aile birliği tek başına karar verir
- C) Yöneltme yalnız üniversite mezunlarına uygulanabilir
- D) Tüm öğrenciler aynı programda kalmak zorundadır
- E) Yöneltme yalnız okul öncesinde yapılır ve bir daha değişmez
Doğru cevap: A
Çözüm: 1739 sayılı Kanun'un 30. maddesi yöneltmenin ilköğretimde başlayıp ortaöğretimde devam etmesini ve geçiş şartlarının Millî Eğitim Bakanlığınca düzenlenmesini belirtir.
Lise veya dengi okul mezununun yükseköğretime başvurabilmesi, hangi Kanun hükmüyle doğru eşleşir?
- A) 16. madde – Okul-aile iş birliği
- B) 40. madde – Yaygın eğitim
- C) 50/A maddesi – Öğretmenlerin tatilleri
- D) 31. madde – Yükseköğretime geçiş
- E) 21. madde – Okul öncesi kuruluş
Doğru cevap: D
Çözüm: 1739 sayılı Kanun'un 31. maddesi lise veya dengi okul mezunlarının yükseköğretim kurumlarına girmek için aday olma hakkını ve giriş şartlarının belirlenmesini düzenler.
Kanunun 34. maddesine göre yükseköğretimin kapsamını tanımlayan öğrenim süresi için hangisi doğrudur?
- A) Yalnız zorunlu dört yıllık ortaokul
- B) İlkokula dayalı en az bir haftalık kurs
- C) Sadece dokuz aylık anaokulu eğitimi
- D) Her durumda zorunlu on yıllık lisans
- E) Ortaöğretime dayalı en az iki yıllık yükseköğrenim
Doğru cevap: E
Çözüm: 1739 sayılı Kanun'un 34. maddesi yükseköğretimin ortaöğretime dayalı en az iki yıllık yükseköğrenim veren kurumları kapsadığını belirtir; süre alt sınırdır.
Örgün eğitime hiç girmemiş veya herhangi bir kademesinden ayrılmış kişilere okuma yazma ve meslek kazandırma çalışması hangi madde kapsamında özellikle yer alır?
- A) 32. madde – İmam-hatip liseleri
- B) 24. madde – İlköğretim kurumları
- C) 40. madde – Yaygın eğitimin amaç ve görevleri
- D) 15. madde – Karma eğitim
- E) 50. madde – Öğretmen konutları
Doğru cevap: C
Çözüm: 1739 sayılı Kanun'un 40. maddesi yaygın eğitimin örgün eğitim yanında veya dışında kişilere okuryazarlık, kültürel gelişim ve mesleki kazanımlar sağlamasını amaçlar.
Yaygın eğitimin örgün eğitimle bütünlük oluşturması ve genel ile mesleki-teknik iki temel bölüme ayrılması hangi düzenlemedir?
- A) 11. madde
- B) 20. madde
- C) 29. madde
- D) 48. madde
- E) 41. madde
Doğru cevap: E
Çözüm: 1739 sayılı Kanun'un 41. maddesi yaygın eğitimle örgün eğitimin birbirini tamamlamasını, yaygın eğitimin genel ve mesleki-teknik alanlarının birbirini desteklemesini düzenler.
Genel, mesleki ve teknik yaygın eğitim alanındaki resmî, özel ve gönüllü kuruluşların çalışmalarını koordine etmek kime aittir?
- A) Hiçbir kamu kurumuna
- B) Yalnız üniversite öğrenci konseylerine
- C) Yalnız uluslararası meslek örgütlerine
- D) Millî Eğitim Bakanlığına
- E) Sadece okul-aile birliği başkanlarına
Doğru cevap: D
Çözüm: 1739 sayılı Kanun'un 42. maddesi yaygın eğitim faaliyetlerini yürüten kuruluşlar arasında koordinasyonun Millî Eğitim Bakanlığınca sağlanmasını öngörür.
2026 itibarıyla 1739 sayılı Kanun'un 43. ve 45. maddelerinin yürürlük durumu hangisidir?
- A) Yürürlükten kaldırılan tek hüküm genel amaçların 2. maddesidir
- B) Her iki madde de 7354 sayılı Kanun'la yürürlükten kaldırılmıştır
- C) Yalnız 15. maddedeki karma eğitim mülga edilmiştir
- D) 43. madde yürürlüktedir, 45. madde hiç yazılmamıştır
- E) Her iki madde de hiçbir değişiklik olmadan yürürlüktedir
Doğru cevap: B
Çözüm: 3 Şubat 2022 tarihli 7354 sayılı Kanun'un 10. maddesi, 1739 sayılı Kanun'un 43 ve 45. maddelerini yürürlükten kaldırmıştır; güncel metin bu maddeleri mülga gösterir.
Öğretmenliğin özel ihtisas mesleği olduğuna ilişkin güncel düzenleme sorulduğunda 1739'un mülga 43. maddesi yerine hangi kanuna bakılmalıdır?
- A) Yalnız yükseköğretim sınav kılavuzuna
- B) Türk Ticaret Kanunu'nun şirket hükümlerine
- C) 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu'na
- D) Yalnız 1739'un mülga 45. maddesine
- E) Belediye Gelirleri Kanunu'na
Doğru cevap: C
Çözüm: 1739'un 43. maddesi yürürlükten kaldırılmıştır. Güncel öğretmenlik mesleğinin tanımı ve özel düzenlemeleri 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu kapsamındadır.
Öğretmenlerin ülkenin çeşitli bölgelerinde görev yapması esası 1739 sayılı Kanun'un hangi maddesinde düzenlenir?
- A) 46. maddesinde
- B) 8. maddesinde
- C) 14. maddesinde
- D) 43. maddesinde
- E) 25. maddesinde
Doğru cevap: A
Çözüm: 1739 sayılı Kanun'un 46. maddesi öğretmenlikte çeşitli bölgelerde görev yapılmasını esas alır; hizmet bölgeleri ve yer değiştirme koşullarının yönetmelikle düzenleneceğini belirtir.
Bir mesleki eğitim kurumunda alan uzmanlarının kurs ve seminerlerde geçici görevlendirilmesi hangi maddeyle ilgilidir?
- A) 27. madde – Ortaöğretim hakkı
- B) 4. madde – Genellik ve eşitlik
- C) 47. madde – Uzman ve usta öğreticiler
- D) 13. madde – Bilimsellik
- E) 19. madde – Okul öncesi
Doğru cevap: C
Çözüm: 1739 sayılı Kanun'un 47. maddesi örgün ve yaygın eğitimde, kurs, seminer ve konferanslarda uzman ve usta öğreticilerin geçici ya da sürekli görevlendirilebilmesini düzenler.
Öğretmenlere mesleki gelişim için hizmet içi kurs ve seminer verilmesi hangi maddeye dayanır?
- A) 12. madde – Laiklik
- B) 22. madde – İlköğretim çağı
- C) 40. madde – Yaygın eğitim
- D) 48. madde – Hizmet içi yetiştirme
- E) 29. madde – Ortaöğretimin kuruluşu
Doğru cevap: D
Çözüm: 1739 sayılı Kanun'un 48. maddesi öğretmenlerin üst öğrenime ve hizmet içi gelişime erişimi için yaz ve akşam okulları, kurslar ve seminerler düzenlenmesini öngörür.
1739 sayılı Kanun'un 50/A maddesinde öğretmenlerin yaz tatili izni bakımından temel kural hangisidir?
- A) İzin süresi okul-aile birliği bağışıyla belirlenir
- B) Yaz tatili izni öğretmenler bakımından hiçbir şekilde düzenlenmemiştir
- C) Yaz tatili içinde aralıksız iki ay izin esastır; kanundaki özel haller saklıdır
- D) Bütün öğretmenler yalnız yedi gün izin kullanabilir
- E) Her öğretmenin tüm yıl kesintisiz izinli olması zorunludur
Doğru cevap: C
Çözüm: 1739 sayılı Kanun'un 50/A maddesi öğretmenler için yaz tatilinde aralıksız iki ay izin ilkesini belirtir; telafi ve bazı görevlere ilişkin özel durumları ayrıca düzenler.
Bir okulda özel eğitime muhtaç çocuklara destek verilirken ayrımcılık da yapılmıyor. Bu iki uygulama hangi 1739 maddelerini özellikle yansıtır?
- A) 15. madde karma eğitim; 31. madde yükseköğretime geçiş
- B) 8. madde fırsat ve imkân eşitliği; 4. madde genellik ve eşitlik
- C) 16. madde kampüsler; 46. madde bölge hizmeti
- D) 12. madde laiklik; 48. madde hizmet içi eğitim
- E) 17. madde her yerde eğitim; 37. madde yükseköğretim
Doğru cevap: B
Çözüm: Özel eğitim gereksinimine dönük destek tedbirleri 8. maddenin, ayrımcılıktan kaçınma ise 4. maddenin konusudur. Eşit davranma ile gerekli desteği sağlama farklı boyutlardır.
Okul-aile birliği, bir velinin yaptığı bağışı kabul etmiş, diğer velilere ise bağış yapmayı şart koşmuştur. Hangi işlem kanuna aykırıdır?
- A) Gönüllü ayni bağışın kabulü
- B) Birliğin gelirinin usulüne uygun hesapta tutulması
- C) Okulun ihtiyacı için sosyal etkinlik planlanması
- D) Gönüllü bağışın okul ihtiyaçlarına ayrılması
- E) Diğer velilerin bağışa zorlanması
Doğru cevap: E
Çözüm: 1739 sayılı Kanun'un 16. maddesi okul-aile birliklerine bağış kabul etme ve etkinlik düzenleme imkânı tanır; velilerin bağış yapmaya zorlanmasını açıkça yasaklar.
Bir kurum örgün okullara devam eden öğrencilere ders veriyor; aynı zamanda okul dışındaki yetişkinlere meslek kursu sunuyor. Kanunun 18. maddesine göre hangi değerlendirme doğrudur?
- A) Okullardaki bütün dersler yaygın eğitimdir
- B) Örgün ve yaygın ayrımı mevzuatta bulunmaz
- C) Her iki faaliyet yalnız yükseköğretimdir
- D) Birinci faaliyet örgün, ikinci faaliyet yaygın eğitim kapsamında değerlendirilebilir
- E) Yetişkin kursları daima zorunlu ortaöğretim sayılır
Doğru cevap: D
Çözüm: 1739 sayılı Kanun'un 18. maddesi örgün eğitimi okul öncesi–yükseköğretim kurumlarını kapsayan sistem; yaygın eğitimi bunun yanında veya dışında yapılan faaliyetler olarak ayırır.
İlkokul birinci sınıfa kayıt için güncel 1739 sayılı Kanun'un 22. maddesindeki temel ay hesabı hangisidir?
- A) Her durumda 36 aylık olmak
- B) Eğitim yılı sonunda 48 ayını doldurmuş olmak
- C) İlgili yılın 1 Ocak tarihinde 96 ayını doldurmuş olmak
- D) Kayıt tarihinde mutlaka 120 ayını doldurmuş olmak
- E) İlgili yılın 31 Aralık tarihinde 72 ayını doldurmuş olmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Kanunun 2019'da değişen 22. maddesinde 31 Aralık tarihinde 72 ayını dolduranların birinci sınıfa kaydı öngörülür; erken başlama veya erteleme yönetmeliğe bağlıdır.
MEB, hem öğrencinin yeteneklerini hem de iş gücü ihtiyacını düşünerek program açmış; programların öğretim yöntemlerini bilimsel veriye göre güncellemiştir. Hangi ilkeler birlikte uygulanmıştır?
- A) Ferdin ve toplumun ihtiyaçları, planlılık ve bilimsellik
- B) Sadece her yerde eğitim ve okul-aile birliği
- C) Yalnız karma eğitim ve laiklik
- D) Sadece öğretmen tatili ve kurs ücretleri
- E) Yalnız eğitim hakkı ve konut düzenlemesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Öğrenci-toplum dengesi 5. madde, insan gücü ve istihdam bağlantılı planlama 14. madde, araştırmaya dayalı program geliştirme ise 13. maddeyle ilişkilidir.