Bir veli, ilkokula başlama yaşını eski bir kaynakta 6–13 olarak görüyor. Güncel 222 sayılı Kanun'a göre hangi bilgi verilmelidir?
- A) 6–14 yaş; birinci sınıf için 31 Aralık'ta 72 ay ölçütü vardır
- B) 6–13 yaş; erken başlama ve erteleme hiçbir koşulda mümkün değildir
- C) 5–10 yaş; kayıt tamamen velinin bağışına bağlıdır
- D) 12–18 yaş; ilkokul lise ile birleşmiştir
- E) İlköğretim çağı ve kayıt hakkında kanunda hiçbir ölçüt yoktur
Doğru cevap: A
Çözüm: 2019 tarihli 7180 sayılı değişiklikle 222 sayılı Kanun'un 3. maddesi 6–14 yaş ve 31 Aralık tarihinde 72 ay ölçütünü getirmiştir; erken başlama ve erteleme yönetmeliğe bağlıdır.
İkamet ettiği yerde okul bulunmadığı için özel öğretim gören zorunlu ilköğretim çağındaki bir çocuk, uygun sınıfa nasıl alınabilir?
- A) Sadece okul-aile birliğinin yazılı notuyla
- B) Hiçbir değerlendirme olmadan doğrudan üniversiteye
- C) Ancak 18 yaşından sonra otomatik olarak
- D) Yalnız veli tarafından seçilen lise sınıfına
- E) Kanunun 5. maddesine göre sınavla ve yaşı dikkate alınarak
Doğru cevap: E
Çözüm: 222 sayılı Kanun'un 5. maddesi yurt dışında olma, yerleşim yerinde okul bulunmaması veya sağlık nedeniyle okula devam edemeyip özel öğrenim gören çocukların sınavla uygun sınıfa alınabilmesini düzenler.
Nüfusun dağınık olduğu bölgede birkaç köyün öğrencileri merkezdeki yatılı bir okula taşınıyor. Bu yapılanmanın kanuni dayanağı en çok hangi maddedir?
- A) 50. madde – Öğrenci sayısı
- B) 9. madde – Kurumların kuruluşu ve bölge okulları
- C) 23. madde – Mülga görev hükümleri
- D) 3. madde – İlkokul kayıt ayı
- E) 87. madde – Öğretmen konutu
Doğru cevap: B
Çözüm: 222 sayılı Kanun'un 9. maddesi az veya dağınık nüfuslu yerlerde köylerin gruplaştırılarak bölge okulları ve pansiyonlar kurulmasını, gerekirse yatılı ya da gezici okul açılmasını düzenler.
Bir köy halkı üretim çalışması için yaylaya mevsimlik göç ediyor. Köy okulunun da göçle birlikte öğretimini sürdürmesini belirten madde hangisidir?
- A) 82. madde
- B) 10. madde
- C) 50. madde
- D) 8. madde
- E) 22. madde
Doğru cevap: B
Çözüm: 222 sayılı Kanun'un 10. maddesi köy halkı iş ve üretim hayatı veya olağanüstü sebeplerle yayla ve benzeri yerlere taşındığında okulun da eğitimi sürdürecek şekilde düzenlenmesini öngörür.
Yaşıtlarıyla birlikte zamanında öğrenim göremeyen zorunlu çağdaki çocuklara hızlandırılmış destek sunan sınıf veya kurslar hangi maddeyle ilişkilidir?
- A) 86. madde – Belgelerde damga resmi
- B) 61. madde – Okul yeri
- C) 43. madde – Yaz tatili
- D) 11. madde – Yetiştirici ve tamamlayıcı sınıflar
- E) 4. madde – Resmî veya özel okul zorunluluğu
Doğru cevap: D
Çözüm: Kanun'un 11. maddesi mecburi çağda olduğu hâlde eğitimini yaşıtlarıyla zamanında tamamlayamayan çocukları desteklemek için yetiştirici ve tamamlayıcı sınıf ve kurslara imkân verir.
Bir ilkokulda özel eğitim sınıfı ve rehberlik birimi açılmasıyla görevliler çeşitleniyor. Personel türlerini belirten madde hangisidir?
- A) 14. madde
- B) 2. madde
- C) 7. madde
- D) 76. madde
- E) 26. madde
Doğru cevap: A
Çözüm: 222 sayılı Kanun'un 14. maddesinde okulun büyüklüğü, anasınıfı ve özel eğitim sınıfı bulunmasına bağlı olarak öğretmen, yönetici, rehberlik uzmanı ve diğer personel türleri düzenlenir.
Bir okul yöneticisi 222 sayılı Kanun'un 15–22. maddelerindeki eski öğretmen atama hükümlerini güncel koşullar olarak uygulamak istiyor. Doğru yaklaşım hangisidir?
- A) Atamayı tek başına okul-aile birliği kararlaştırır
- B) Bu maddeler mülgadır; güncel özel meslek mevzuatına bakılmalıdır
- C) Bu maddeler her durumda eksiksiz yürürlüktedir
- D) Mülga hükümlerin hiçbir zaman yürürlükten kaldırılması mümkün değildir
- E) Mülga maddeler yalnız üniversite sınavını düzenler
Doğru cevap: B
Çözüm: 222 sayılı Kanun'un 15–22. maddeleri 1983 tarihli değişiklikle yürürlükten kaldırılmıştır; güncel öğretmen atama ve meslek konularında yürürlükteki mevzuat esas alınır.
Bir ilde yeni eğitim öğretim yılı için okulların açılma ve tatil zamanları düzenleniyor. 222 sayılı Kanun hangi yetkiyi öngörür?
- A) Kanunda bu konuya dair hiçbir çerçeve olmaması
- B) Sadece velilerin oylamasıyla tarih belirleme
- C) Yalnız okul kantinlerinin yazılı kararıyla düzenleme
- D) Her okulun zorunlu olarak aynı gün kapanmasını muhtarın tek başına seçmesi
- E) 42. maddeye göre MEB'in çıkaracağı yönetmelikle düzenleme
Doğru cevap: E
Çözüm: 222 sayılı Kanun'un 42. maddesi açılma, kapanma ve öğretime ara verme zamanlarını Bakanlıkça çıkarılacak yönetmeliğe bağlar; yerel keyfî bir karar yetkisi vermez.
Zorunlu ilköğretim çağını bitirdiği öğretim yılı sonunda okuldan mezun olamayan çocuğa en fazla ne kadar ek devam hakkı tanınabilir?
- A) Sınırsız süre
- B) Bir hafta
- C) Beş öğretim yılı
- D) İki öğretim yılı
- E) Bir ay
Doğru cevap: D
Çözüm: 222 sayılı Kanun'un 46. maddesi mecburi öğrenim çağını tamamladığı öğretim yılı sonunda ilköğretim okulunu bitiremeyen çocuğa öğrenimini tamamlamak için en çok iki öğretim yılı ek devam olanağı tanır.
Okul yönetimi zorunlu öğrenim çağındaki çocuğun kayıt yaptırılmadığını tespit ediyor. 222 sayılı Kanun'un 48. maddesine göre ne yapılabilir?
- A) Kayıt ancak velinin bağış yapmasıyla yapılır
- B) Okul müdürü çocuğu kendiliğinden kaydedip devam için aileyi bilgilendirir
- C) Çocuğun kaydı hiç yapılmadan zorunlu çağ bitene kadar beklenir
- D) Okul idaresi hiçbir işlem yapamaz
- E) Çocuk doğrudan üniversite hazırlık sınıfına yazılır
Doğru cevap: B
Çözüm: Kanun'un 48. maddesi mecburi öğrenim çağında olup zamanında kayıt ettirilmeyen çocukları okul müdürünün kendiliğinden kaydetmesini ve aileyi devam konusunda bilgilendirmesini düzenler.
Nüfus cüzdanı ve nüfus kaydı bulunmayan bir çocuk için zorunlu öğrenim çağının tespitinde hangi yol öngörülür?
- A) Çocuğun kayıt hakkının kalıcı olarak ortadan kalkması
- B) Yaşın sadece okul kantini tarafından tahmin edilmesi
- C) Çocuğun görülerek yaşının ihtiyar kurulunca belirlenmesi
- D) Çocuğun hiçbir şekilde okula alınmaması
- E) Mutlaka önce üniversite diploması istenmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: 222 sayılı Kanun'un 49. maddesi nüfus belgesi olmayan çocukların yaşının çocuğun görülmesiyle ihtiyar kurullarınca belirlenip mecburi öğrenim çağı çizelgesine yazılmasını öngörür.
Birleştirilmiş sınıf okutacak tek öğretmene 48 öğrenci verilmesi 222 sayılı Kanun'un hangi hükmüyle karşılaştırılmalıdır?
- A) 50. madde – Bir öğretmene düşen öğrenci sayısı en çok 40
- B) 3. madde – 72 aylık kayıt ölçütü
- C) 64. madde – Uygulama bahçesi
- D) 10. madde – Göç eden köy okulu
- E) 14. madde – Personel türleri
Doğru cevap: A
Çözüm: 222 sayılı Kanun'un 50. maddesi birleştirilmiş sınıflar da dahil olmak üzere bir öğretmene düşen öğrenci sayısının kırktan fazla olamayacağını öngörür.
Bir veli çocuğunun rahatsızlık nedeniyle okula gidemediğini ancak bir hafta sonra bildiriyor. 222 sayılı Kanun'un 52. maddesindeki bildirim süresi hangisidir?
- A) Özrün en geç üç gün içinde okul idaresine bildirilmesi
- B) Yalnız dönem sonunda bildirilmesi
- C) Sadece öğrencinin kendisinin bir yıl sonra açıklaması
- D) Bildirim yükümlülüğünün hiç bulunmaması
- E) En geç bir ay içinde valiliğe bildirilmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Kanun'un 52. maddesi devamsızlık hâlinde veli veya vasinin mazereti en geç üç gün içinde okula bildirmesini şart koşar; bir hafta beklemek bu kanuni süreyi aşar.
Devamsızlık sebepleri okulca araştırılmış fakat engeller giderilememiştir. Öğrenci köyde yaşıyorsa hangi makama haber verilir?
- A) Yalnız Yükseköğretim Kuruluna
- B) Üniversite senatosuna
- C) Sadece okul servisi işletmecisine
- D) Yalnız öğrenci meclisine
- E) Muhtara
Doğru cevap: E
Çözüm: 222 sayılı Kanun'un 53. maddesine göre devamsızlık sebepleri giderilemezse köylerde muhtara, diğer yerlerde mülki amirlere haber verilir; bu makamlar önlem alır.
Öğrencinin ailede ölüm veya düğün gibi sebeplerle okuldan izin istemesi hangi iki hükümden öncelikle ayırt edilmelidir?
- A) 54. madde özel eğitim kurumlarını tamamen kapatır
- B) 55. madde ilköğretimi isteğe bağlı yapar
- C) 54. maddedeki yıllık en çok 15 günlük ailevi izin, 55. maddedeki zorlayıcı sebeplerden farklıdır
- D) 54. madde yalnız yükseköğretim bursunu düzenler
- E) 55. madde yalnız okul yemek listesini belirler
Doğru cevap: C
Çözüm: Kanun'un 54. maddesindeki ailevi sebeplerle verilen sınırlı izin, 55. maddede hastalık, sel, kar, deprem ve yangın gibi zorlayıcı sebeplere bağlı izin durumundan ayrılır.
Çocuğunu izinsiz okula göndermeyen velinin durumunun köyde ilgili makama bildirilmesi sonrasında veliye tebliğ en geç hangi sürede yapılır?
- A) On beş gün içinde
- B) Altı ay içinde
- C) Bir ay içinde
- D) Bir öğretim yılı sonunda
- E) Üç gün içinde
Doğru cevap: E
Çözüm: 222 sayılı Kanun'un 55. maddesi muhtarın veya mülki amirin bildirilen durumu veli, vasi ya da aile başkanına en geç üç gün içinde tebliğ etmesini öngörür.
Mecburi ilköğretim kurumuna devam etmeyen çağdaki bir çocuğun ücretli veya ücretsiz işte çalıştırılması için hangisi doğrudur?
- A) Yalnız işverenin sözlü izniyle her saatte mümkündür
- B) Çocuğun okul kaydı yoksa kanun uygulama alanı dışındadır
- C) Okul devamı aranmasa da otomatik olarak serbesttir
- D) 222 sayılı Kanun'un 59. maddesi kapsamında yasaktır
- E) Veli istediğinde hiçbir sınırlama olmadan mümkündür
Doğru cevap: D
Çözüm: Kanun'un 59. maddesi zorunlu ilköğretim çağında olup mecburi ilköğretim kurumuna devam etmeyen çocukların resmî veya özel işyerlerinde ücretli ya da ücretsiz çalıştırılmasını yasaklar.
222 sayılı Kanun'un 61. maddesinde belirtilen bazı umuma açık işyerleri ile okul arasındaki temel mesafe kuralı hangisidir?
- A) Mesafe şartının hiçbir zaman bulunmaması
- B) Kapıdan kapıya en az 5 metre
- C) Kapıdan kapıya en az 100 metre
- D) Yalnız aynı sokakta olmama
- E) Her durumda en az 5 kilometre
Doğru cevap: C
Çözüm: 222 sayılı Kanun'un 61. maddesi sayılan umuma açık işyerleri ile açık alkollü içki satılan yerlerin okullara kapıdan kapıya en az 100 metre uzaklıkta bulunmasını esas alır; kanuni istisna gözetilir.
Köy okulunun yanında eğitim amacıyla uygulama bahçesi ayrılırken 222 sayılı Kanun'un 64. maddesindeki ölçü hangi aralıktadır?
- A) 200–300 dekar
- B) 50–100 dekar
- C) 2–10 dekar
- D) 20–30 dekar
- E) 0,1–0,5 dekar
Doğru cevap: C
Çözüm: 222 sayılı Kanun'un 64. maddesi her köy okulunun bitişiğinde veya yakınında iki dekardan az ve on dekardan çok olmayacak biçimde uygulama bahçesi bulunmasını öngörür.
222 sayılı Kanun'un 86. maddesi zorunlu ilköğretim kurumlarının kayıt, devam ve mezuniyet belgeleri için hangi muafiyeti öngörür?
- A) Bütün aileler için sınırsız gelir vergisi muafiyeti
- B) Okul binalarının bütün giderlerinin veliye yüklenmesi
- C) Tüm özel kurs ücretlerinden muaf olma
- D) Damga resmine tabi olmama
- E) Her öğrenciye otomatik yükseköğretim bursu
Doğru cevap: D
Çözüm: Kanun'un 86. maddesi mecburi ilköğretim kurumlarında kayıt, devam ve mezuniyet işlemlerine ilişkin öğrenci belgeleri ile suretlerini damga resminden muaf tutar.