Bir kanunla getirilen sınırlama, amaç için gerekli olandan çok daha ağır sonuçlar doğuruyorsa hangi ilke özellikle incelenir?
- A) İdari vesayet
- B) Ölçülülük
- C) Kamu tüzel kişiliği
- D) Seçim çevresi
- E) Yasama sorumsuzluğu
Doğru cevap: B
Çözüm: Ölçülülük, müdahalenin elverişli, gerekli ve orantılı olmasını arar. Sınırlama meşru amaç taşısa bile gereksiz ağırsa anayasal sorun doğabilir.
Okul yeri, personel, donatım, kapasite ve eğitim-istihdam ilişkisi birlikte planlanıyor. Hangi temel ilke en doğrudan uygulanmaktadır?
- A) Karma eğitim
- B) Planlılık
- C) Süreklilik
- D) Eğitim hakkı
- E) Demokrasi eğitimi
Doğru cevap: B
Çözüm: Kanunun 14. maddesi planlılığı ekonomik ve sosyal kalkınma, insan gücü ihtiyacı ve eğitim kurumları için önceden belirlenmiş standartlarla birlikte ele alır.
Bir veli çocuğunun rahatsızlık nedeniyle okula gidemediğini ancak bir hafta sonra bildiriyor. 222 sayılı Kanun'un 52. maddesindeki bildirim süresi hangisidir?
- A) Özrün en geç üç gün içinde okul idaresine bildirilmesi
- B) Yalnız dönem sonunda bildirilmesi
- C) Sadece öğrencinin kendisinin bir yıl sonra açıklaması
- D) Bildirim yükümlülüğünün hiç bulunmaması
- E) En geç bir ay içinde valiliğe bildirilmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Kanun'un 52. maddesi devamsızlık hâlinde veli veya vasinin mazereti en geç üç gün içinde okula bildirmesini şart koşar; bir hafta beklemek bu kanuni süreyi aşar.
Üç yıllık sözleşmeli hizmeti tamamlayan öğretmenin kadroya atanmasına ilişkin genel kural hangisidir?
- A) Talebi üzerine görev yaptığı yerde öğretmen kadrosuna atanabilir
- B) Sözleşmesi bir daha hiçbir koşulda değişmez
- C) Ön lisans öğrencisi statüsüne döner
- D) Yalnız başka ülkeye atanır
- E) Otomatik olarak okul müdürü olur
Doğru cevap: A
Çözüm: 7528 sayılı Kanun'un 16. maddesine göre üç yıllık hizmeti tamamlayan sözleşmeli öğretmenler talepleri hâlinde görev yerlerindeki öğretmen kadrolarına atanırlar.
Öğrencinin ailede ölüm veya düğün gibi sebeplerle okuldan izin istemesi hangi iki hükümden öncelikle ayırt edilmelidir?
- A) 54. madde özel eğitim kurumlarını tamamen kapatır
- B) 55. madde ilköğretimi isteğe bağlı yapar
- C) 54. maddedeki yıllık en çok 15 günlük ailevi izin, 55. maddedeki zorlayıcı sebeplerden farklıdır
- D) 54. madde yalnız yükseköğretim bursunu düzenler
- E) 55. madde yalnız okul yemek listesini belirler
Doğru cevap: C
Çözüm: Kanun'un 54. maddesindeki ailevi sebeplerle verilen sınırlı izin, 55. maddede hastalık, sel, kar, deprem ve yangın gibi zorlayıcı sebeplere bağlı izin durumundan ayrılır.
Seçme, seçilme ve siyasi faaliyete katılma hakları öğretide hangi gruba örnektir?
- A) Yalnız kişisel veri hakları
- B) Salt pozitif statü hakları
- C) Sadece mülkiyet hakkı
- D) Yalnız negatif statü hakları
- E) Aktif statü hakları
Doğru cevap: E
Çözüm: Aktif statü hakları bireyin devlet yönetimi ve siyasal yaşama katılımını ifade eder. Seçme ve seçilme hakları Anayasa'nın 67. maddesiyle ilişkilidir.
Belgeye dayalı sağlık mazeretiyle hazırlık eğitimi boyunca toplam en az kaç gün katılamama kayıt dondurma sonucunu doğurur?
- A) 2 gün
- B) 4 gün
- C) 20 gün
- D) 10 gün
- E) 6 gün
Doğru cevap: C
Çözüm: Kanun'un 10. maddesine göre belgeye dayalı sağlık nedeniyle toplam yirmi gün ve üzeri katılamayan veya katılamayacak olan öğretmen adayının kaydı, sonraki uygun programa alınmak üzere dondurulur.
İlköğretimin ilkokul ve ortaokul olarak bağımsız okullar hâlinde kurulması esasını hangi madde belirtir?
- A) 16. madde
- B) 30. madde
- C) 9. madde
- D) 24. madde
- E) 47. madde
Doğru cevap: D
Çözüm: 1739 sayılı Kanun'un 24. maddesi ilköğretim kurumlarının ilkokul ve ortaokul olarak bağımsız kurulmasını esas alır; şartlara göre birlikte kuruluşa da izin verir.
Okul-aile birliği, bir öğrenci velisinden zorunlu bağış yapmasını istiyor. Kanunun 16. maddesine göre hangi değerlendirme doğrudur?
- A) Her veli eğitim yılı başında zorunlu bağış yapar
- B) Bütün bağışlar okul müdürünün kişisel hesabında toplanır
- C) Bağış yapmayanın öğrenim hakkı kendiliğinden sona erer
- D) Bağış yalnız öğrencinin notuna göre alınır
- E) Veliler hiçbir şekilde bağışa zorlanamaz
Doğru cevap: E
Çözüm: 1739 sayılı Kanun'un 16. maddesi okul-aile birliklerinin bağış kabul edebileceğini, ancak öğrenci velilerinin hiçbir surette bağışa zorlanamayacağını açıkça düzenler.
7528 sayılı Kanun'a göre bir yönetici kaç ders yılı için görevlendirilir ve aynı okulda aynı unvanla en fazla kaç ders yılı kalabilir?
- A) Dört yıl için; en fazla sekiz ders yılı
- B) Bir yıl için; en fazla üç ders yılı
- C) On yıl için; en fazla yirmi ders yılı
- D) Altı yıl için; sınırsız
- E) İki yıl için; en fazla iki ders yılı
Doğru cevap: A
Çözüm: Kanun'un 21. maddesi yönetici görevlendirmesini dört ders yılı olarak düzenler ve aynı eğitim kurumunda aynı unvanla azami sekiz ders yılı görev sınırı getirir.
Okul yönetimi, bir öğrencinin özel mesajlarını hiçbir hukuki dayanak olmadan üçüncü kişilerle paylaşıyor. En doğrudan hangi anayasal güvence gündemdedir?
- A) Yasama yetkisinin devredilmezliği
- B) Seçme ve seçilme hakkı
- C) Vergi ödevi
- D) Özel hayatın gizliliği ve haberleşmenin gizliliği
- E) Siyasi parti kurma hakkı
Doğru cevap: D
Çözüm: Özel mesajların paylaşılması kişisel yaşam alanı ile haberleşmenin gizliliğine müdahale oluşturabilir. İlgili anayasal çerçeve 20 ve 22. maddelerde yer alır.
Zorunlu ilköğretim çağını bitirdiği öğretim yılı sonunda okuldan mezun olamayan çocuğa en fazla ne kadar ek devam hakkı tanınabilir?
- A) Sınırsız süre
- B) Bir hafta
- C) Beş öğretim yılı
- D) İki öğretim yılı
- E) Bir ay
Doğru cevap: D
Çözüm: 222 sayılı Kanun'un 46. maddesi mecburi öğrenim çağını tamamladığı öğretim yılı sonunda ilköğretim okulunu bitiremeyen çocuğa öğrenimini tamamlamak için en çok iki öğretim yılı ek devam olanağı tanır.
2828 ve 3713 sayılı kanun kapsamındakiler ile millî sporcu statüsündeki adaylara ilişkin istisna hangisidir?
- A) Bu adaylar tüm disiplin hükümlerinden muaftır
- B) Kanunun 9. maddesindeki ilgili sınav puanı şartı dışında diğer şartlar aranır
- C) Hiçbir aday için güvenlik soruşturması yapılamaz
- D) Akademi eğitimine devam zorunluluğu tamamen kalkar
- E) Bütün hukuki koşullar uygulanmaz
Doğru cevap: B
Çözüm: 7528 sayılı Kanun'un 9. maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen özel gruplarda sınav puanı şartı istisnadır; diğer giriş koşulları uygulanmaya devam eder.
Temel bir hakka müdahalenin yalnızca idarenin genelgesiyle getirilmesi, genel sınırlama rejiminde öncelikle hangi koşula aykırılık doğurabilir?
- A) Bütçe görüşmelerinin açıklığına
- B) Kanunla sınırlama koşuluna
- C) Seçimlerin beş yılda bir yapılması kuralına
- D) TBMM Başkanının seçim usulüne
- E) Başkent belirleme kuralına
Doğru cevap: B
Çözüm: Anayasa'nın 13. maddesine göre temel hak ve hürriyetler yalnızca kanunla sınırlanabilir. İdarî genelge tek başına bu koşulun yerine geçmez.
Bir ilde eğitim programları hazırlanırken hem gençlerin tercihi hem de bölgenin nitelikli insan gücü gereksinimi değerlendiriliyor. En doğrudan ilke hangisidir?
- A) Her yerde eğitim
- B) Ferdin ve toplumun ihtiyaçları
- C) Laiklik
- D) Eğitim hakkı
- E) Karma eğitim
Doğru cevap: B
Çözüm: Kanunun 5. maddesi ferdin istek ve kabiliyetleriyle toplum ihtiyaçlarının birlikte gözetilmesini öngörür. Soru ağırlıkla insan gücü planından değil bu dengeye vurgu yapmaktadır.
Devamsızlık sebepleri okulca araştırılmış fakat engeller giderilememiştir. Öğrenci köyde yaşıyorsa hangi makama haber verilir?
- A) Yalnız Yükseköğretim Kuruluna
- B) Üniversite senatosuna
- C) Sadece okul servisi işletmecisine
- D) Yalnız öğrenci meclisine
- E) Muhtara
Doğru cevap: E
Çözüm: 222 sayılı Kanun'un 53. maddesine göre devamsızlık sebepleri giderilemezse köylerde muhtara, diğer yerlerde mülki amirlere haber verilir; bu makamlar önlem alır.
Anayasa'nın 90. maddesinde kanunla çatışma hâlinde önceliği düzenlenen antlaşma türü hangisidir?
- A) Yalnız özel şirketlerin anlaşması
- B) Her türlü teknik iş birliği protokolü
- C) Yerel okul aile birliği kararı
- D) Temel hak ve özgürlüklere ilişkin usulüne göre yürürlüğe konulmuş antlaşma
- E) İmzalanmış ancak yürürlüğe girmemiş metin
Doğru cevap: D
Çözüm: 90. madde, usulüne göre yürürlüğe konulan temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalarla kanunların aynı konudaki uyuşmazlığını özel olarak çözer.
222 sayılı Kanun'un 86. maddesi zorunlu ilköğretim kurumlarının kayıt, devam ve mezuniyet belgeleri için hangi muafiyeti öngörür?
- A) Bütün aileler için sınırsız gelir vergisi muafiyeti
- B) Okul binalarının bütün giderlerinin veliye yüklenmesi
- C) Tüm özel kurs ücretlerinden muaf olma
- D) Damga resmine tabi olmama
- E) Her öğrenciye otomatik yükseköğretim bursu
Doğru cevap: D
Çözüm: Kanun'un 86. maddesi mecburi ilköğretim kurumlarında kayıt, devam ve mezuniyet işlemlerine ilişkin öğrenci belgeleri ile suretlerini damga resminden muaf tutar.
İlköğretim kurumlarının dört yıllık zorunlu ilkokul ve dört yıllık zorunlu ortaokul kademelerinden oluşması hangi maddeyle ilişkilidir?
- A) 5. madde
- B) 19. madde
- C) 25. madde
- D) 11. madde
- E) 41. madde
Doğru cevap: C
Çözüm: 1739 sayılı Kanun'un 25. maddesi dört yıllık zorunlu ilkokullar ve dört yıllık zorunlu ortaokullar ile imam-hatip ortaokullarına ilişkin yapılanmayı düzenler.
Öğretmen adayı teorik bir dersteki ek sınavda da 60'ın altında kalırsa sonuç ne olur?
- A) Yalnız yönetici görevlendirmesi yapılır
- B) Akademiyle ilişiği kesilir
- C) Aynı sınava sınırsız girer
- D) Doğrudan uzman öğretmen olur
- E) Bir ders başarısızlığı dikkate alınmaz
Doğru cevap: B
Çözüm: 7528 sayılı Kanun'un 10. maddesine göre ek sınavlardan sonra herhangi bir teorik dersten başarısız kalan öğretmen adayının Akademiyle ilişkisi kesilir.