Anayasa'nın 9. maddesinde yargı yetkisinin hangi mercilerce kullanılacağı belirtilir?
- A) Bakanlık teftiş kurullarınca
- B) İl genel meclislerince
- C) Bağımsız ve tarafsız mahkemelerce
- D) Kolluk amirlerince
- E) Siyasi partilerin disiplin organlarınca
Doğru cevap: C
Çözüm: 9. madde yargı yetkisinin Türk milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılacağını düzenler. İdari merciler mahkeme yerine geçemez.
Kanun önünde eşitlik ilkesi Anayasa'nın hangi maddesinde yer alır?
- A) 19. maddesinde
- B) 10. maddesinde
- C) 42. maddesinde
- D) 3. maddesinde
- E) 90. maddesinde
Doğru cevap: B
Çözüm: Anayasa'nın 10. maddesi kanun önünde eşitliği ve ayrımcılık yasağıyla bağlantılı güvenceleri düzenler. Devlet organları işlemlerinde eşitlik ilkesine uymalıdır.
Temel hak ve özgürlüklerin genel sınırlanma rejimi hangi anayasal maddede düzenlenir?
- A) 23. maddede
- B) 13. maddede
- C) 7. maddede
- D) 1. maddede
- E) 153. maddede
Doğru cevap: B
Çözüm: 13. madde hak sınırlamalarının kanunla ve ilgili anayasal sebeplere dayanarak yapılmasını, hakkın özüne dokunulmamasını ve ölçülülüğü öngörür.
Özel hayatın gizliliği ve korunması hakkı Anayasa'nın hangi maddesinde düzenlenmiştir?
- A) 42. maddesinde
- B) 20. maddesinde
- C) 74. maddesinde
- D) 8. maddesinde
- E) 24. maddesinde
Doğru cevap: B
Çözüm: 20. madde özel hayata ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkını düzenler. Kişisel verilerin korunmasına ilişkin anayasal güvence de bu maddede yer alır.
Din ve vicdan hürriyeti Anayasa'nın hangi maddesinin konusudur?
- A) 28. maddenin
- B) 17. maddenin
- C) 70. maddenin
- D) 35. maddenin
- E) 24. maddenin
Doğru cevap: E
Çözüm: Anayasa'nın 24. maddesi vicdan, dinî inanç ve kanaat hürriyetini düzenler; kişinin inanç alanı anayasal temel hak koruması altındadır.
Anayasa'nın 42. maddesi en doğrudan hangi hakkı düzenler?
- A) Mülkiyet hakkını
- B) Dilekçe hakkını
- C) Seçme ve seçilme hakkını
- D) Konut dokunulmazlığını
- E) Eğitim ve öğrenim hakkını
Doğru cevap: E
Çözüm: 42. madde kimsenin eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamayacağını belirtir. Eğitim hakkı, MEB AGS mevzuat alanındaki temel anayasal dayanaklardandır.
Anayasa'nın 74. maddesi aşağıdaki haklardan hangisini kapsar?
- A) Konut dokunulmazlığını
- B) Kişi hürriyetini
- C) Çalışma hakkını
- D) Mülkiyet hakkını
- E) Dilekçe hakkını
Doğru cevap: E
Çözüm: 74. madde dilekçe hakkını, bilgi edinme hakkını ve kamu denetçisine başvurma hakkını düzenler. Bu haklar yönetime başvuru ve denetimle ilişkilidir.
Öğrencilerin bir görüşü barışçıl biçimde dile getirmesi ve tartışması öncelikle hangi özgürlükle ilgilidir?
- A) Gümrük tarifesi
- B) Düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti
- C) İdarenin bütünlüğü
- D) Yalnız vergi kanuniliği
- E) Mülkiyetin mirasla geçişi
Doğru cevap: B
Çözüm: Görüş bildirme ve düşünceyi başkalarına aktarma Anayasa'nın 26. maddesindeki düşünceyi açıklama ve yayma özgürlüğü kapsamındadır.
Bir öğretmen kamu görevine girişte görevin gerektirdiği nitelikler dışındaki ölçütlerle dışlanıyor. Hangi anayasal hüküm daha doğrudan ilgilidir?
- A) Mülkiyet hakkını düzenleyen 35. madde
- B) Basın hürriyetini düzenleyen 28. madde
- C) Seyahat hürriyetini düzenleyen 23. madde
- D) Kamu hizmetlerine girme hakkını düzenleyen 70. madde
- E) Konut dokunulmazlığını düzenleyen 21. madde
Doğru cevap: D
Çözüm: 70. madde her Türk'ün kamu hizmetlerine girme hakkını ve hizmete alınmada görevin gerektirdiği niteliklerden başka ayrım gözetilemeyeceğini belirtir.
Bir velinin idareye şikâyetini yazılı olarak iletmesi, idarenin bunu değerlendirmesini istemesi hangi hakka örnektir?
- A) Konut dokunulmazlığı
- B) Dernek kurma hürriyeti
- C) Dilekçe hakkı
- D) Miras hakkı
- E) Seçimlerde oy kullanma hakkı
Doğru cevap: C
Çözüm: Yönetime yazılı başvuru yapılması dilekçe hakkının kullanımına örnektir. Anayasa'nın 74. maddesi bu hakkı, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma haklarıyla birlikte düzenler.
Anayasa'da bireysel başvurunun temel dayanaklarından biri olan madde hangisidir?
- A) 23. madde
- B) 148. madde
- C) 49. madde
- D) 9. madde
- E) 4. madde
Doğru cevap: B
Çözüm: Anayasa'nın 148. maddesi Anayasa Mahkemesinin görevleri arasında bireysel başvuruların karara bağlanmasını da düzenler; ayrıntılar 6216 sayılı Kanundadır.
Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda, genel kural olarak önce hangi işlem yerine getirilmelidir?
- A) Olağan kanun yolları ve etkili başvuru yollarının tüketilmesi
- B) TBMM'den özel izin alınması
- C) Yerel basına ilan verilmesi
- D) Siyasi parti üyeliğinden ayrılma
- E) Doğrudan Birleşmiş Milletler Genel Kuruluna dilekçe verilmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Anayasa'nın 148. maddesi ve 6216 sayılı Kanun, başvuru yollarının tüketilmesini temel kabul edilebilirlik koşulu olarak belirler. İstisnalar somut koşullara bağlıdır.
Aşağıdaki belgelerden hangisi hukuki niteliği bakımından tek başına uluslararası antlaşma sayılmayan bir bildirgedir?
- A) İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi
- B) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi
- C) Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme
- D) Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme
- E) Çocuk Haklarına Dair Sözleşme
Doğru cevap: A
Çözüm: 1948 İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, BM Genel Kurulunca kabul edilmiş bir bildirgedir; kendi başına taraf devletler arasında akdedilmiş bir antlaşma değildir.
Bireysel başvuru sonucunda AYM bir hak ihlali tespit ettiğinde aşağıdaki yorumlardan hangisi isabetlidir?
- A) AYM her somut olayda doğrudan mahkûmiyet cezası belirler
- B) AYM bütün kamu görevlilerini kendiliğinden görevden alır
- C) İhlal ve sonuçlarının giderilmesi için hukuk düzeninin öngördüğü uygun tedbirler gündeme gelir
- D) Her ihlal kararı mutlaka yeni Anayasa yapılmasını gerektirir
- E) AYM kararları mahkemeler bakımından tavsiyeden ibarettir
Doğru cevap: C
Çözüm: AYM bireysel başvuru denetimi hak ihlali ve giderimle ilgilidir. İhlalin niteliğine göre yeniden yargılama, tazminat veya başka hukuki giderim yolu gündeme gelebilir.
Bir adayın hazırlık notunda 'AİHM'ye başvuru için son ulusal karardan sonra altı ayım var' yazıyor. 2026 kuralları açısından düzeltme hangisidir?
- A) AİHM'ye başvurularda hiç süre öngörülmemiştir
- B) Süre yalnız seçim dönemlerinde işlemektedir
- C) Süre her başvuruda kırk yıldır
- D) Genel süre dört aydır; altı ay bilgisi güncel uygulama için eskidir
- E) İç hukuk kararından itibaren yalnız on dakika vardır
Doğru cevap: D
Çözüm: AİHS'nin 35. maddesindeki genel başvuru süresi 1 Şubat 2022'den itibaren ilgili nihai kararlar için dört aya düşürülmüştür; eski altı ay bilgisi yanlış yönlendirir.
Bir öğretmen, 'İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi aynı tür bağlayıcı antlaşmalardır' diyor. Hangi düzeltme doğrudur?
- A) Bildirge BM Genel Kurul metnidir; AİHS ise taraf devletler arasında hukuken bağlayıcı sözleşmedir
- B) Bildirge yalnız Avrupa Birliği üyelerine uygulanır
- C) Bildirge ilk defa 2004 yılında kabul edilmiştir
- D) Her iki belge yalnız okul içi disiplin yönetmeliğidir
- E) AİHS uluslararası hukukla ilgili değildir
Doğru cevap: A
Çözüm: 1948 tarihli İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, uluslararası antlaşma biçiminde değildir. AİHS ise taraf devletlerin yükümlülüklerini düzenleyen bir sözleşmedir.
Bir yönetici 'Olağanüstü hâlde bütün haklar koşulsuz ve sınırsız kaldırılabilir' diyor. Anayasa'nın 15. maddesi bakımından hangi yanıt doğrudur?
- A) Durumun gerektirdiği ölçü ve milletlerarası yükümlülükler ile çekirdek güvenceler gözetilmelidir
- B) Olağanüstü hâl Anayasa'nın tamamen yürürlükten kalkmasıdır
- C) İşkence yasağı yalnız okul yöneticisinin tercihine bağlıdır
- D) Yargısal başvuru her koşulda hukuk dışıdır
- E) Sınırlama için hiçbir normatif sınır yoktur
Doğru cevap: A
Çözüm: 15. madde olağanüstü dönemlerde dahi milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükleri, durumun gerektirdiği ölçüyü ve dokunulamayacak çekirdek güvenceleri korur.
Bir kişi yalnız bir suç isnadı bulunduğu için toplum önünde kesin suçlu ilan ediliyor. Hangi iki anayasal başlık birlikte önem taşır?
- A) Uluslararası ticaret ve gümrük birliği
- B) Vergi yükümlülüğü ve millî marş
- C) Yasama organının toplantı dönemi ve il sınırları
- D) Yalnız bütçe kanunu ve seçim çevresi
- E) Masumiyet karinesi ve kişinin maddi-manevi varlığının korunması
Doğru cevap: E
Çözüm: Suçluluk kesin hükümle saptanmadan kişiye suçlu muamelesi yapılması 38. maddeyi gündeme getirir; kişinin onur ve manevi varlığı da ilgili diğer güvencelerle korunur.
Bir öğrenci bilimsel görüş bildirdiği için disiplin tehdidiyle susturuluyor. Eğitim hakkının yanında hangi iki anayasal özgürlük özellikle birlikte değerlendirilmelidir?
- A) Yalnız seyahat ve miras hakları
- B) Bütçe denetimi ve veraset vergisi
- C) İthalat vergisi ve seçmen kütüğü
- D) Düşünceyi açıklama ve bilim-sanat hürriyeti
- E) Yalnız konut edinme ve ticaret yapma
Doğru cevap: D
Çözüm: Bilimsel bir görüşün açıklanması Anayasa'nın 26 ve 27. maddelerindeki özgürlüklerle ilgilidir. Eğitim ortamındaki müdahale 42. maddeyle bağlantılı incelenebilir.
Bir okul müdürü öğrencilerin özel sağlık bilgilerini herkese açık panoya asıyor. Verilerin bireyle bağlantılı olmasından hareketle hangi hukuki sorun en açıktır?
- A) Yalnız seçme yaşının belirlenmesi
- B) Kişisel verilerin korunması ve özel hayatın gizliliğine müdahale
- C) Başkent düzenlemesinin değiştirilmesi
- D) Sadece yasama dokunulmazlığının kaldırılması
- E) Uluslararası deniz hukukunun ihlali
Doğru cevap: B
Çözüm: Sağlık bilgileri kişinin özel yaşamına ilişkin hassas verilerdir. Anayasa'nın 20. maddesindeki kişisel veri ve özel hayat güvenceleri nedeniyle korunmaları gerekir.