Bir araştırmacı, farklı köylerde aynı bitkinin hangi adlarla anıldığını kaydetti. Sözcüklerin söylendiği bağlamları da not etti. Böylece bölgesel dil farklılıklarını karşılaştırabildi.
Paragrafın konusu nedir?
- A) Köylerin nüfuslarının karşılaştırılması
- B) Yerel bitki adlarının dil açısından derlenmesi
- C) Bitkiler için yeni adların üretilmesi
- D) Bitkilerin yetişme koşullarının ölçülmesi
- E) Dilin yalnız yazılı kaynaklardan incelenmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Araştırmacının bölgesel bitki adlarını ve kullanımlarını kaydetmesi, dil derlemesini konu eder.
Kıyılarda biriken plastikler yalnız görüntü kirliliği oluşturmaz; bazı deniz canlıları bunları besin sanabilir. Kıyı temizliği bu yüzden çevre koruma çalışmasının bir parçasıdır, fakat atığın oluşmasını azaltmak da önemlidir.
Parçanın konusu nedir?
- A) Kıyı turizminin ekonomik gelirleri
- B) Deniz canlılarının göç yolları
- C) Kıyı plastiklerinin etkileri ve azaltılması
- D) Denizlerin yalnız sıcaklık değişimi
- E) Sahil yapılaşmasının tarihî gelişimi
Doğru cevap: C
Çözüm: Parça plastik atığın canlılara etkisi, temizliği ve kaynağında azaltılması üzerinde durur.
Mahallenin eski sakinleriyle yapılan görüşmelerde geçmişteki çarşı, ulaşım ve komşuluk ilişkileri anlatıldı. Bu anılar dönem gazeteleriyle karşılaştırılınca kent yaşamındaki değişim daha iyi anlaşıldı.
Bu paragrafın konusu hangisidir?
- A) Sözlü tanıklıklarla kent geçmişini inceleme
- B) Komşuluk ilişkilerini tümüyle sona erdirme
- C) Gazetelerin satış miktarını artırma
- D) Güncel ulaşım fiyatlarını belirleme
- E) Mahallelerde yeni çarşılar açma
Doğru cevap: A
Çözüm: Tanıkların anıları ve gazetelerle eski kent yaşamının araştırılması anlatılmaktadır.
Öğrenci, okuduğu her metnin bütün cümlelerini defterine geçirmiyordu. Bunun yerine ana fikirleri ve kendi sorularını not ediyordu. Daha sonra bu notlar üzerinde düşünerek konuyu yeniden hatırlıyordu.
Parçanın konusu nedir?
- A) Öğrenmede seçici not tutma yöntemi
- B) El yazısının teknik özellikleri
- C) Defter çeşitlerinin fiyat farkları
- D) Metinlerin sayfa sayılarının belirlenmesi
- E) Sınav sırasında not kullanma kuralları
Doğru cevap: A
Çözüm: Metinde özetleyici ve soruya dayalı not tutma yöntemi konu edilir.
Bir kentte yağmur suyu toplama depoları kuruldu. Bu depolarda biriken su parkların sulanmasında kullanıldı. Şebeke suyunun sulamadaki payı azaldı.
Bu parçaya en uygun başlık hangisidir?
- A) Parklarda Ağaç Türleri
- B) Su Kaynaklarının Tarihi
- C) Kentlerde Ulaşımın Geleceği
- D) Yağmurun Mevsimlik Dağılımı
- E) Yağmur Suyunun Yeniden Kullanımı
Doğru cevap: E
Çözüm: Metin yağmur suyunun depolanıp sulamada kullanılmasına odaklandığından başlık bunu doğrudan karşılar.
Bir çizelge, çok sayıdaki veriyi yan yana görmemizi sağlar. Ancak birimleri belirtilmeyen sayılar yanlış yorumlanabilir. Çizelgenin açıklayıcı olması, düzeni kadar başlık ve birimlerinin açık olmasına da bağlıdır.
Parçaya en uygun başlık nedir?
- A) Bilgisayarların Gelişimi
- B) Ölçüm Araçlarının Bakımı
- C) Veriyi Doğru Sunan Çizelge
- D) Sayıların Bulunuş Öyküsü
- E) Çizelgelerde Renk Seçimi
Doğru cevap: C
Çözüm: Veri çizelgesinin anlaşılır olabilmesi için gerekli açıklık koşulları temel konudur.
Okulun küçük bahçesinde öğrenciler mevsim boyunca birkaç bitkiyi izledi. Boylarını ölçerek çizelgelere kaydetti, sonraki günlerdeki değişimi tartıştı. Böylece doğal süreçleri gözleme dayalı öğrenme fırsatı buldular.
Bu parçaya uygun başlık hangisidir?
- A) Bahçede Gözlemle Öğrenme
- B) Mevsimlere Göre Tatiller
- C) Bitkilerde Hastalık Tedavisi
- D) Bahçelerde Oyun Tasarımı
- E) Okul Binalarının Yenilenmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Bahçede bitki ölçümleri yoluyla gözleme dayalı öğrenme anlatılmaktadır.
Bir gölün su seviyesi bu yıl geçen yıla göre daha yüksek ölçüldü. Ancak ölçüm, önceki yılınkinden farklı bir ayda yapıldı. Bu yüzden iki sayıyı doğrudan karşılaştırarak 'Göl kesin büyüdü.' demek yanıltıcı olabilir.
Parçadan çıkarılabilecek en doğru yargı hangisidir?
- A) Yıllar arası karşılaştırma hiçbir zaman yapılamaz.
- B) Ölçüm zamanı farklılığı karşılaştırmayı sınırlandırabilir.
- C) Gölün çevresinde yağış her ay eşit miktardadır.
- D) Bu yılki ölçümün tamamen yanlış olduğu bellidir.
- E) Gölün seviyesi kesinlikle hiç değişmemiştir.
Doğru cevap: B
Çözüm: Farklı aylarda yapılan ölçümlerde mevsimsel etkiler olabilir; kesin büyüme kararı için karşılaştırılabilir veri gerekir.
Bir okuma grubunda üyelerin tümü kitabı beğenmedi. Buna rağmen toplantı verimli geçti: Herkes kendi görüşünü metinden örneklerle savundu, karşı görüşleri de dinledi. Tartışmanın değeri ortak beğeniye ulaşmaktan gelmiyordu.
Aşağıdakilerden hangisi parçaya göre söylenemez?
- A) Metinden kanıtlarla konuşulduğu
- B) Tartışmanın verimli görüldüğü
- C) Karşı görüşlerin dinlendiği
- D) Üyelerin sonunda aynı görüşte birleştiği
- E) Farklı beğeni düzeyleri bulunduğu
Doğru cevap: D
Çözüm: Parça görüş ayrılığının sürdüğünü dışlamaz; herkesin ortak görüşte birleştiği belirtilmemiştir.
Bir belediye, yeni açtığı kültür merkezinin ziyaretçi sayısını artırmak için etkinlikleri duyurdu. Fakat erişilebilir ulaşım ve uygun saatler sağlanmadığında yalnız duyuru yeterli olmadı. Merkez, programını kullanıcıların koşullarına göre yeniden planladı.
Parçadan hangi sonuca ulaşılabilir?
- A) Etkinlik duyuruları ziyaretçi sayısını daima azaltır.
- B) Merkezin ilk programı tüm ziyaretçilere uygun olmuştur.
- C) Hizmetin kullanılabilmesi tanıtımın ötesinde erişim koşullarına bağlıdır.
- D) Ulaşım koşulları kültürel etkinliklerle ilişkisizdir.
- E) Kültür merkezlerinin saatleri bütün kentlerde aynıdır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Tanıtımın tek başına yeterli olmaması ve erişim-saat düzenlemesi, kullanım koşullarının önemini ortaya koyar.
Bir araştırmacı eski gazeteleri incelerken yalnız haber başlıklarını değil, ilanları ve küçük duyuruları da kaydediyor. Ona göre geçmişte gündelik yaşamı anlamak için büyük olaylar kadar sıradan alışkanlıkları yansıtan izlere de bakmak gerekir.
Araştırmacının yaklaşımı nedir?
- A) Eski gazeteleri güvenilir kaynaklar arasında görmemek
- B) Gündelik izleri tarihsel kaynağın parçası saymak
- C) Geçmişi yalnız kişisel anılardan hareketle incelemek
- D) Sadece siyasi olayları tarihsel belge kabul etmek
- E) Gazete ilanlarını haberlerden her zaman üstün tutmak
Doğru cevap: B
Çözüm: Yazar, küçük ilan ve duyuruların gündelik tarihi anlamada değerli olabileceğini savunur.
Bir spor takımının sezon başında belirlediği hedefe ulaşamaması, bütün çalışmaların yararsız olduğu anlamına gelmez. Oyuncuların birlikte karar verme ve sorun çözme becerileri gelişmiş olabilir. Sonuç kadar süreçte kazanılan yetkinliklere de bakılmalıdır.
Paragrafın ana düşüncesi nedir?
- A) Sonuç alınamadığında tüm emek değersiz kabul edilmelidir.
- B) Belirlenen hedefler sezon boyunca hiç değişmemelidir.
- C) Beceri gelişimi yalnız şampiyonlukla mümkündür.
- D) Takım başarısı yalnız bireysel istatistikle ölçülmelidir.
- E) Başarı değerlendirmesinde süreçte kazanılan beceriler de önemlidir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Hedef gerçekleşmese bile süreçte gelişen becerilerin değer taşıdığı belirtilir.
Bazı şehirler eski fabrika binalarını yıkmak yerine sanat ve eğitim merkezlerine dönüştürüyor. Bu dönüşüm yapının tarihsel izlerini korurken yeni bir toplumsal işlev kazandırabiliyor. Ancak her binanın güvenlik ve kullanım koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.
Parçadan hangisi kesin olarak çıkar?
- A) Eski yapıların yeniden kullanımı koşullara göre değerlendirilebilir.
- B) Eğitim merkezleri mutlaka sanayi bölgelerine kurulmalıdır.
- C) Her dönüşümde binanın özgün görünümü tamamen silinir.
- D) Tüm fabrikalar sanat merkezi yapılmaya uygundur.
- E) Tarihî binaların korunması ancak yıkımla mümkündür.
Doğru cevap: A
Çözüm: Yapının tarihsel değeri ile güvenlik ve kullanım koşullarının birlikte değerlendirilmesi gerektiği vurgulanır.
Bir eğitim programının başarılı olup olmadığını yalnız sınav ortalamasındaki artışla ölçmek kolaydır. Fakat aynı dönemde öğrencilerin başlangıç düzeyleri değişmiş, sınavın güçlüğü farklılaşmış olabilir. Bu bilgiler hesaba katılmadan puan artışının bütünüyle programa bağlanması sağlam bir değerlendirme değildir.
Aşağıdakilerden hangisi parçadan çıkarılamaz?
- A) Tek sayı üzerinden kesin neden belirlemek sakıncalıdır.
- B) Başarıyı ölçerken birden fazla veri gerekir.
- C) Sınav güçlüğündeki değişim sonucu etkileyebilir.
- D) Öğrencilerin başlangıç düzeyi karşılaştırmada önemlidir.
- E) Sınav ortalamasındaki her artış programdan bağımsızdır.
Doğru cevap: E
Çözüm: Yazar puan artışının programa bağlanmasını kanıt yetersizliği nedeniyle sınırlar; her artışın programdan bağımsız olduğunu söylemez.
Bir şehirde eski bir fabrikanın kültür merkezine dönüştürülmesi tarihsel dokuyu görünür kıldı. Ancak dönüşümden sonra çevredeki kira bedelleri yükseldi, kimi eski sakinler bölgede kalmakta zorlandı. Bu örnek, olumlu görünen bir projenin farklı gruplar üzerindeki etkilerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini gösterir.
Parçada hangi karşıtlık öne çıkar?
- A) Tarihsel yapıların hiçbir koşulda korunamaması
- B) Eski sakinlerin dönüşümün her aşamasını desteklemesi
- C) Bir binanın dönüşmesiyle kentteki bütün sorunların çözülmesi
- D) Kira artışının kültürel faaliyetleri zorunlu olarak durdurması
- E) Kültürel kazanımın bazı toplumsal maliyetlerle birlikte doğabilmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Metin kültürel yararı ve bazı sakinlerin yaşadığı zorluğu eş zamanlı vererek çok yönlü değerlendirme ister.
Yeni bir ölçüm cihazı önceki modele göre daha hassas olabilir. Ancak daha çok basamak göstermesi, her koşulda daha doğru sonuç ürettiğini kanıtlamaz. Cihazın kalibrasyonu ve ölçüm yapılan ortam uygun değilse ayrıntılı görünen sonuç yanıltıcı olabilir.
Parçadaki uyarı hangi yanılgıya yöneliktir?
- A) Ölçüm araçlarının belirli aralıklarla kontrol edilmesine
- B) Kalibrasyonun önemini kabul etmeye
- C) Cihazların hassasiyet düzeyini karşılaştırmaya
- D) Görünen sayısal ayrıntıyı doğrulukla özdeşleştirmeye
- E) Ortam koşullarının sonuca etkisini araştırmaya
Doğru cevap: D
Çözüm: Daha çok basamak görünmesi tek başına doğruluk garantisi değildir; koşul ve kalibrasyon gerekir.
Bir araştırmacı, köydeki yaşlıların belleğinde yer alan bir olayı kayda alıyor. Kişilerin anlatıları bazı ayrıntılarda uyuşmuyor. Bu farklılıkları yalnız 'hata' saymak yerine, olayın farklı noktalardan nasıl görüldüğünü anlamaya çalışıyor; yine de tarih ve yer bilgilerini başka kaynaklarla denetliyor.
Araştırmacının tutumu nasıl açıklanır?
- A) Bütün anıları olduğu gibi kesin tarihsel gerçek kabul etmek
- B) Tanıklık farklarını yorumlarken bağımsız doğrulamayı sürdürmek
- C) Anlatılar arasındaki farkları kayıttan çıkarmak
- D) Başka kaynakları kişisel anlatıların yerine koşulsuz koymak
- E) Tanıklar farklı anlattığında araştırmayı tümden bırakmak
Doğru cevap: B
Çözüm: Araştırmacı farklı anlatıları anlamlı bulurken belge denetimini de bırakmaz; iki yaklaşımı birlikte kullanır.
Çocukların yaptığı resimlerin sergilendiği bir etkinlikte, bazı çizimlerin alışılmadık renkleri eleştirildi. Öğretmen ise resimleri yalnız gerçek nesnelere benzerliğiyle değerlendirmemek gerektiğini söyledi. Çocuğun renk seçimi, anlatmak istediği duygu veya kurduğu hikâyeyle ilişki taşıyabilir.
Öğretmenin karşı çıktığı yaklaşım nedir?
- A) Resimleri yapan çocuğun niyetini dinlemek
- B) Resimlerde kişisel yorumların bulunabileceğini kabul etmek
- C) Resimde renklerin anlatıma katkı sağlayabileceğini düşünmek
- D) Çizimde farklı ifade yollarına yer vermek
- E) Çocuk resimlerini yalnız gerçeğe uygunlukla değerlendirmek
Doğru cevap: E
Çözüm: Öğretmen, çizimin değerini gerçekliğe benzerlikle sınırlayan değerlendirmeyi eleştirir.
Bir ürünün 'çevre dostu' olarak tanıtılması, yalnız ambalajında geri dönüştürülmüş malzeme bulunduğunu gösterebilir. Oysa üretim ve taşımadaki enerji tüketimi de çevresel etkiyi belirler. Tek bir olumlu özelliğe bakarak ürünün tüm yaşam döngüsü hakkında hüküm vermek eksik bir değerlendirmedir.
Yazarın düşüncesi hangisidir?
- A) Taşıma sürecinin çevreye etkisi hesaplanamaz.
- B) Üretim yöntemi ambalajdan tamamen bağımsızdır.
- C) Olumlu tek özellik tüm yaşam döngüsünü temsil eder.
- D) Çevresel değerlendirme ürünün birden fazla aşamasını kapsamalıdır.
- E) Geri dönüştürülmüş ambalaj bütün etkileri önemsiz kılar.
Doğru cevap: D
Çözüm: Parça, bir ürünün çevresel etkisinin ambalaj dışında üretim ve taşımaya da bağlı olduğunu savunur.
I. Metin: 'Yerel pazarlarda üreticiyle doğrudan karşılaşmak, satın alınan ürünün hangi koşullarda yetiştirildiğini öğrenme imkânı verir. Bu temas, tüketiciyle üretici arasındaki bilgi alışverişini artırabilir.'
II. Metin: 'Bir ürünün etiketinde yazan menşei bilgisi yararlıdır. Fakat tüketici, yetiştirme yöntemi gibi ayrıntıları öğrenmek istiyorsa başka açıklayıcı kaynaklara da ihtiyaç duyabilir.'
İki metnin ortak düşüncesi hangisidir?
- A) Ürün fiyatının bilginin tek kaynağı sayılması
- B) Ürüne ilişkin güvenilir bilgiye erişimin önemli olması
- C) Üreticiyle temasın her alışverişte zorunlu olması
- D) Yerel pazarın bütün satış biçimlerinden üstün olması
- E) Etiket bilgilerinin hiçbir koşulda işe yaramaması
Doğru cevap: B
Çözüm: Birinci metin üreticiyle iletişimi, ikinci metin etiketi ve ek kaynağı ele alır; ortak nokta ürün bilgisinin önemidir.