'İlkelerinden ödün vermedi fakat uygulama biçiminde esneyebildi.' Bu cümlede 'esnemek' hangi yorumla karşılanır?
- A) Hedefi koruyup ilkeleri değiştirmek
- B) Amacı koruyup eleştirileri reddetmek
- C) İlkeleri erteleyip kararı askıya almak
- D) Özü koruyup yöntemi uyarlamak
- E) Yöntemi koruyup ölçütleri gevşetmek
Doğru cevap: D
Çözüm: Esnemek, temel ilkelere bağlı kalırken uygulamada koşullara göre değişiklik yapabilmektir.
'Metni sadeleştirmek istemişti; ancak karmaşık düşünceleri birkaç slogana indirgemişti.' 'İndirgemek' sözcüğü hangi eleştiriyi içerir?
- A) Anlatımı gereksiz ayrıntıya boğma
- B) Düşüncenin boyutlarını yok sayma
- C) Düşünceyi örneklerle çoğaltma
- D) Anlamı koruyup dili basitleştirme
- E) İfadeleri teknik terimlerle ağırlaştırma
Doğru cevap: B
Çözüm: İndirgemek, çok yönlü düşünceyi tek boyuta sıkıştırıp anlam katmanlarını kaybettirmektir; sadeleştirmekten farklıdır.
'Eleştiriyi savuşturmak yerine göğüsledi; yine de tüm eleştirileri doğru bulduğunu söylemedi.' 'Göğüslemek' en iyi nasıl açıklanır?
- A) Güçlükle yüzleşip dayanmak
- B) Eleştirilerin tümünü onaylamak
- C) Haksızlıkları kanıtla çürütmek
- D) Eleştirilerin sorumluluğunu dağıtmak
- E) Eleştirileri önemsiz gösterip geçmek
Doğru cevap: A
Çözüm: Göğüslemek, zor bir durum karşısında kaçmadan direnmek ve dayanabilmektir; onaylamak değildir.
'Araştırma sorusunun sınırlarını çizmek, cevabı önceden belirlemek değildir.' 'Sınırlarını çizmek' hangi anlamdadır?
- A) Varılacak sonucu kesinleştirmek
- B) Farklı görüşlerin önünü kesmek
- C) Ele alınacak örnekleri çoğaltmak
- D) Soruyu tek bir yöntemle çözmek
- E) İncelemenin kapsamını belirlemek
Doğru cevap: E
Çözüm: Sınır çizmek, konunun hangi ölçüt ve kapsamda ele alınacağını belirlemektir; sonucu saptamak değildir.
'Kavramı her yerde kullanarak yaygınlaştırdılar ama sonunda içini boşalttılar.' 'İçini boşaltmak' hangi anlamdadır?
- A) Kavramın tanımını herkesle paylaşmak
- B) Kavramın öz anlamını aşındırmak
- C) Kavramı gündelik dile uyarlamak
- D) Kavrama yeni örnekler kazandırmak
- E) Kavramın kullanım alanını genişletmek
Doğru cevap: B
Çözüm: Kavramın içini boşaltmak, özensiz veya aşırı kullanımla ayırt edici içeriğini etkisizleştirmektir.
'Veriyi gözden kaçırdı.' ve 'Veriyi görmezden geldi.' ifadeleri arasındaki temel anlam farkı nedir?
- A) Geç öğrenme ile yanlış anlama
- B) Az önemseme ile fazla önemseme
- C) Fark etmeme ile bilerek yok sayma
- D) Kuşku duyma ile yanlış aktarma
- E) Eksik kaydetme ile hiç kaydetmeme
Doğru cevap: C
Çözüm: Gözden kaçırmak istemeden fark edememek; görmezden gelmek bilerek dikkate almamaktır.
'Sonuçları hemen onaylamadı, önce verilerin sağlamasını yaptı.' 'Sağlamasını yapmak' ne demektir?
- A) İlk kararı değiştirmeden korumak
- B) Verileri daha anlaşılır yazmak
- C) Olumlu sonuçları öne çıkarmak
- D) Sonucu başkalarına duyurmak
- E) Doğruluğunu başka yoldan denetlemek
Doğru cevap: E
Çözüm: Sağlamasını yapmak, bir sonucu bağımsız bir kontrol veya yöntemle doğrulamaya çalışmaktır.
'Bu bulgu önceki yorumu geçersiz kılmıyor; yalnızca onun mutlaklığını törpülüyor.' 'Törpülemek' hangi anlamdadır?
- A) Temel düşünceyi bütünüyle çürütmek
- B) Dayanağını daha güçlü göstermek
- C) Bulguyu önemsiz ayrıntı saymak
- D) Yorumun kapsamını genişletmek
- E) Kesinlik iddiasını yumuşatmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Törpülemek, keskinliği veya aşırılığı azaltır; burada görüşü tamamen ortadan kaldırmaz.
'Bu alanda kökleşmiş bir alışkanlığı tek bir duyuruyla değiştirmek zordur.' 'Kökleşmek' ne demektir?
- A) Kurala bağlanıp resmîleşmek
- B) Her durumda yararlı hâle gelmek
- C) Çevresine örnek olacak şekilde gelişmek
- D) Yerleşip kalıcılık kazanmak
- E) Başlangıçta hızla yaygınlaşmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Kökleşmiş alışkanlık, uzun sürede yerleşen ve bu yüzden değiştirilmesi güç olan alışkanlıktır.
'Benzer görünen iki yaklaşımı, dayandıkları varsayımlar bakımından ayrıştırdı.' 'Ayrıştırmak' hangi anlamdadır?
- A) Ortak yönlerini birleştirmek
- B) Farklı yönlerini belirginleştirmek
- C) İkisinden bütünüyle vazgeçmek
- D) Birinin doğruluğunu kanıtlamak
- E) Yaklaşımları tek ölçüte indirgemek
Doğru cevap: B
Çözüm: Ayrıştırmak, benzer görünen şeylerin birbirinden farklı yönlerini ortaya koymaktır.
'İşi sürekli ötelemek, onu çözmek değil, görünmez kılmaktır.' 'Ötelemek' burada hangi tutumu gösterir?
- A) İşleri doğru önem sırasına koymak
- B) Konuya daha fazla kaynak ayırmak
- C) Sorunu daha küçük parçalara ayırmak
- D) Sorumluluğu başkasına aktarmak
- E) Yüzleşmeyi ileri zamana bırakmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Ötelemek, sorunla şimdi ilgilenmeyip çözüm arayışını sonraki zamana bırakmaktır.
'Dosyayı geri çevirmediler ama karar da vermeyip işi sürüncemede bıraktılar.' Deyim neyi karşılar?
- A) Kararı başka kuruma aktarmak
- B) Olumsuz görüşü gerekçelendirmek
- C) Süreci resmî olarak durdurmak
- D) Süreci belirsizce uzatmak
- E) Dosyayı yeniden incelemek
Doğru cevap: D
Çözüm: Sürüncemede bırakmak, işi sonuca bağlamadan geciktirip belirsizlik içinde uzatmaktır.
'Sorunun üstünü örtmek yerine üzerine gitti; zor ayrıntıları incelemekten vazgeçmedi.' 'Üzerine gitmek' hangi anlamdadır?
- A) Sorunun sonuçlarını hafifletmek
- B) Sorunu ısrarla ele almak
- C) Sorunu sert biçimde reddetmek
- D) Sorunu dışarıdan izlemek
- E) Sorunu başkalarına yüklemek
Doğru cevap: B
Çözüm: Üzerine gitmek, bu bağlamda zor meseleyi kararlılıkla incelemeye ve çözmeye çalışmaktır.
'Öneri ilk sunulduğunda ilgi görmedi; uygulama örnekleri çoğalınca karşılık buldu.' 'Karşılık bulmak' ne demektir?
- A) Çok sayıda eleştiri almak
- B) Başka bir öneriye dönüşmek
- C) Benimsenip ilgi görmek
- D) Kesin sonuçlarını açıklamak
- E) Aynı içerikle yeniden sunulmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Karşılık bulmak, bir düşüncenin ilgi, kabul veya destek kazanmasıdır; doğruluğunun kanıtlanması değildir.
'Bu kısa cümle yıllar sonra bile belleğimde yer etti.' 'Yer etmek' ifadesinin anlamı hangisidir?
- A) Kalıcı bir iz bırakmak
- B) Beklenmedik bir duygu uyandırmak
- C) Yaşananları yeniden canlandırmak
- D) Düşünceyi herkesle paylaşmak
- E) Konuyu açıklığa kavuşturmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Bellekte yer etmek, unutulmayacak biçimde kalıcı bir iz bırakmaktır; anlık etki değildir.
'Önce el yordamıyla ilerledik; deneyimler biriktikçe yöntemimizi sistemleştirdik.' 'El yordamıyla' neyi ifade eder?
- A) Hiç denemeden yalnız sezgiyle
- B) Başkalarının yönlendirmesine uyarak
- C) Belirli yöntem olmadan deneyerek
- D) Ayrıntılı ölçümlerle karar vererek
- E) Önceden kuralları izleyerek
Doğru cevap: C
Çözüm: El yordamıyla ilerlemek, düzenli bir yöntem olmadan deneyerek, yoklayarak yol bulmaya çalışmaktır.
'Sözü tartarak konuşurdu; her ifadenin başka anlamlara çekilebileceğini bilirdi.' 'Sözü tartmak' ne anlatır?
- A) Söylediklerini sık sık değiştirmek
- B) Konuşmanın süresini kısaltmak
- C) Söyleyeceğini özenle seçmek
- D) Farklı görüşleri sıralamak
- E) Düşüncesini belirsiz bırakmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Sözü tartmak, söylemeden önce kelimeleri ve olası etkilerini dikkatle değerlendirmektir.
'Rapor güçlü yanlara odaklanıyor; zayıf yanları ise satır aralarında geçiştiriyor.' 'Geçiştirmek' hangi anlamdadır?
- A) Üzerinde yeterince durmadan savmak
- B) Eksikleri başka bölüme aktarmak
- C) Olumsuz yönleri bütünüyle reddetmek
- D) Olumsuz yönleri örneklerle anlatmak
- E) Güçlü yanları gereğinden çok övmek
Doğru cevap: A
Çözüm: Geçiştirmek, önemli bir konuyu yeterince ele almadan kısa sözlerle savuşturmaktır.
'Sözleri etkileyici ama somut örneklere dökülmeyince havada kalıyor.' 'Havada kalmak' ne demektir?
- A) Kimse tarafından dikkate alınmamak
- B) Başkalarınca yanlış aktarılmak
- C) Beklenenden uzun sürmek
- D) Yeterli dayanakla somutlaşamamak
- E) Gündemden bütünüyle çıkarılmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Havada kalmak, düşüncenin yeterli açıklık veya somut dayanak kazanamaması anlamını taşır.
'Anlatıcı, sözcüklerin çağrışımlarına yaslanıyor ancak açık bir yargıya varmıyor.' 'Yaslanmak' hangi anlamdadır?
- A) Anlatımını onlardan güç alarak kurmak
- B) Onların yerine yeni sözcükler koymak
- C) Onların anlamını bütünüyle değiştirmek
- D) Onları sıkça tekrarlayıp vurgulamak
- E) Onları açıklama gereği duymamak
Doğru cevap: A
Çözüm: Bir şeye yaslanmak mecaz olarak onu temel almak veya ondan destek almak anlamındadır.